e-rooster blog

Το Χρέος (μέρος 1ο): Η κοινωνία των "εντός" και "εκτός" συστήματος

2012-01-09T18:34:00.000+02:00

Αναδημοσίευση από το blog koblopoulos.

(Τύψεις, παραλείψεις, αφιερώσεις, άγχη και λοιπές προσωπικές υποχρεώσεις ανάβαλλονται μέχρι νεωτέρας. Προέχει το ζουμί. Καλή χρονιά σε όλους φυσικά!)

Έχοντας αμελήσει το blogging λόγω διαφόρων προσωπικών υποχρεώσεων και έλλειψης χρόνου, νιώθω ανεύθυνος: δημόσιος λόγος σημαίνει ευθύνη και πόσο μάλλον σε ταραγμένους καιρούς σαν τους δικούς μας. Το να έχεις, λοιπόν, blog, ακόμα και της ελάχιστης αναγνωσιμότητας και να μην παίρνεις θέση για τα φλέγοντα ζητήματα της τρέχουσας συγκυρίας, στο δικό μου αξιακό σύστημα τουλάχιστον, μεταφράζεται σε ανευθυνότητα. Εξαιρώντας αναδημοσιεύσεις, σε τούτο το blog δεν έχουμε πάρει θέση.

Για την παραπάνω ανευθυνότητα έχει παίξει σημαντικό ρόλο η τεχνοκρατική μας ιδιότητα: ο συντάκτης είναι μεταπτυχιακός φοιτητής Οικονομικής Θεωρίας στην ΑΣΟΕΕ. Οι απαιτητικές υποχρεώσεις του μεταπτυχιακού δυσκολεύουν την έκφραση δημοσίου λόγου (καθώς ρουφάνε όλο μας το χρόνο!), αλλά οι γνώσεις που σου προσφέρει την επιβάλλουν. Ο συνδυασμός οδηγεί σε μια σειρά αναρτήσεων, στις οποίες θα αναλύονται οι θεμελιώσεις ιδέες της διπλωματικής εργασίας του συντάκτη, για την απόκτηση του προαναφερθέντος μεταπτυχιακού τίτλου.

Το θέμα της διπλωματικής μου είναι, ουσιαστικά, να αναλυθούν μερικοί λόγοι που οδήγησαν την ελληνική οικονομία και κοινωνία στα σημερινά τους χάλια. Όχι, όλοι οι λόγοι, αλλά μερικοί που έχουμε εντοπίσει και θεωρούμε εξαιρετικά σημαντικούς με τον επιβλέποντά μου, καθηγητή Τρύφωνα Κολλίντζα. Αυτή και μερικές άλλες αναρτήσεις, λοιπόν, θα επεξεργάζονται μια σειρά ιδεών που νομίζουμε ότι έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της σημερινής κατάστασης. Νομίζω πως μέσα από αυτές θα φανεί πολύ καλά η άποψη μου για το γιατί έγιναν έτσι τα πράγματα, ποιοι ευθύνονται και πόσο και τελικά το τι πρέπει να γίνει.

Η πρώτη και βασικότερη ιδέα ανήκει καθηγητή μου (δείτε εδώ) και θα είναι το θεμέλιο της ανάλυσης μας. Για να καταλάβουμε τι έχει συμβεί, πρέπει να δούμε την Ελλάδα σαν μια κοινωνία ανθρώπων χωρισμένων σε δύο θεμελιώδεις κατηγορίες: τους "εντός συστήματος"(ή insiders) και τους "εκτός συστήματος" (ή outsiders). Περισσότερα για την ιδέα αυτή (και πολύ καλύτερα γραμμένα) μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Οι όροι "insiders" και "outsiders" προέρχονται από τη βιβλιογραφία των Οικονομικών της Εργασίας (Labour Economics- βλ. Lindbeck and Snower, "The insider- outsider theory of employment and unemployment", MIT Press, 1989), αλλά στο παρόν πλαίσιο δεν έχουν το ίδιο νόημα. Τα μοντέλα insiders- outsiders χρησιμοποιήθηκαν για να εξηγήσουν τα διάφορα είδη διαχωρισμού (segmentations) που παρατηρούνται στην αγορά εργασίας (πχ μέλη του συνδικάτου και μη μέλη, ειδικευμένοι- ανειδείκευτοι εργαζόμενοι κοκ) και τις επιδράσεις τους στην απασχόληση και την παραγωγικότητα. Θεωρούνται γενικώς αρκετά επιτυχημένα και ήταν πολύ της μόδας στη βιβλιογραφία στη δεκαετία του '90. Μπορείτε να διαβάσετε μια ωραία παρουσίαση εδώ.

Εμείς απλά θα δανειστούμε τα ονόματα γιατί πιστεύουμε ότι αντικατοπτρίζουν σχετικά επιτυχημένα τα χαρακτηριστικά των δύο θεμελιωδών ομάδων που είναι χωρισμένη η ελληνική κοινωνία. Οι εντός συστήματος απολαμβάνουν θεμιτά και αθέμιτα οφέλη, ενώ το σύστημα τους προστατεύει από τον ανταγωνισμό και την αξιοκρατία. Σκεφτείτε για παράδειγμα τις εξής κατηγορίες πολιτών: οι εργαζόμενοι σις ΔΕΚΟ, στους κλάδους του ιδιωτικού τομέα με έντονη συνδικαλιστική παρουσία ή/και επιδοτήσεις, επιχειρηματίες που προμηθεύουν το Δημόσιο, τα ΜΜΕ, επαγγελματίες κλειστών επαγγελμάτων και επιχειρήσεις που προστατεύονται από τον ανταγωνισμό.

Στην αντίπερα όχθη βρίσκονται οι εκτός συστήματος, που είναι μεν πολύ περισσότεροι, αλλά είναι διάσπαρτοι και, σε αντίθεση με τους εντός συστήματος, πολύ λίγο ή καθόλου οργανωμένοι, όσον αφορά την προάσπιση των συμφερόντων τους. Φέρτε στο μυαλό σας τη σιωπηρή πλειοψηφία, αποτελούμενη από:μισθωτούς του μη προστατευόμενου ιδιωτικού τομέα, νέους, συνταξιούχους, ανέργους, οικονομικούς μετανάστες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, επαγγελματίες που δε φοροδιαφεύγουν και ξένους που προσπαθούν να επενδύσουν στην Ελλάδα.

Ο διαχωρισμός είναι αρκετά γενικός και αυτό είναι μια ακόμη ομοιότητα με τα αυθεντικά insiders-outsiders models: προσπαθούν να "πιάσουν" το γενικότερο δυνατό segmentation που μπορεί να υπάρχει στην αγορά εργασίας, με την έννοια ότι όλοι οι διαχωρισμοί (και άλλα παραδείγματα: white- blue collar workers, λευκοί- μαύροι, άντρες-γυναίκες κοκ) μπορούν να θεωρηθούν υποπεριπτώσεις του ίδιου γενικού πλαισίου. Προσπαθούμε να βρούμε τη γενικότερη έννοια διαχωρισμού των κοινωνικών ομάδων στην Ελλάδα, μετά τη μεταπολίτευση, έτσι ώστε όλες οι συγκρούσεις συμφερόντων να μπορούν να ενταχθούν σε αυτή.

Το σκηνικό είναι απλό και βρίσκεται στην καρδιά της Public Choice βιβλιογραφίας: οι εντός συστήματος επιδιώκουν προσόδους (rents), για τα μέλη των διαφόρων ομάδων τους και μόνο, από το πολιτικό σύστημα και, κυρίως, την εκάστοτε κυβέρνηση. Είναι νομίζω εμφανής η αντίθεση ανάμεσα στα συμφέροντα των εντός και εκτός συστήματος. Στις συγκρούσεις κερδίζουν σχεδόν πάντα οι εντός συστήματος. Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς το γιατί: έστω κι αν αντιλαμβάνονται την προσοδοθηρία (rent seeking) των insiders, οι outsiders δεν αντιδρούν σε αυτή, ακολουθώντας επακριβώς μια συμπεριφορά τύπου free rider. "Ότι είναι να γίνει, θα γίνει και χωρίς εμένα. Γιατί, λοιπόν, να πάρω το κόστος εναντίωσης στην όποια δεδομένη προσοδοθηρία, οποιασδήποτε ομάδας βολεμένων; Αφού δεν αντιδρά κανένας, εγώ θα βγάλω το φίδι απ' την τρύπα;!".

Ας σημειώσουμε παρακαλώ κάτι: εδώ δεν υπάρχουν καλοί και κακοί. Υπάρχουν μόνο ορθολογικοί δρώντες που προσπαθούν να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους: insiders, outsiders, πολιτικοί. Όλοι καλοί είμαστε φυσικά, αλλά και το συμφέρον, συμφέρον. Υπό την έννοια αυτή, ο διαχωρισμός που προτείνουμε είναι "φυσικός", σύμφωνα με τα standards της Public Choice βιβλιογραφίας.

Για να συμπληρωθεί το σκηνικό χρειάζεται ακόμη μια έννοια: ο διάμεσος ψηφοφόρος (median voter). Είπαμε ότι οι outsiders είναι πλειοψηφία. Το ποιο κόμμα θα κυβερνήσει, λοιπόν, εξαρτάται από αυτούς. Πριν από κάθε εκλογική διαδικασία ξεκινάει η ίδια ρητορική, η οποία απευθύνεται στον αδικημένο, εκτός συστήματος ψηφοφόρο. Μιλάει για εξάλειψη αδικιών, ανάπτυξη, δικαιοσύνη κλπ προεκλογικά συνθήματα, χτυπώντας στο κέντρο του φαντασιακού του απελπισμένου outsider. Αυτό που συμβαίνει είναι το εξής: οι outsiders "τσιμπάνε" και εκλέγουν τον πολιτικό που έχει υποσχεθεί να γκρεμίσει, κάνοντας μεταρρυθμίσεις, τη θεμελιώδη αδικία. Όταν, όμως, τα κόμματα που χρησιμοποίησαν την προαναφερθείσα ρητορική γίνουν κυβέρνηση, δεν μπορούν να υλοποιήσουν τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις γιατί θίγουν τα συμφέροντα των insiders! Αυτοί, μαχητικοί, οργανωμένοι και με σημαντική εκλογική επιρροή, αντιδρούν βάναυσα σε κάθε μεταρυθμιστική προσπάθεια που τους παίρνει το κομμάτι της πίτας, που άξια έχουν προστατεύσει τόσα χρόνια.

Υπάρχουν και άλλοι λόγοι ακύρωης των μεταρρυθμίσεων, αλλά αυτό θα αποτελέσει μια ξεχωριστή ανάρτηση από μόνο του. Ας κάνουμε και μια κοινότυπη σημείωση ακόμα: όλες οι μεταρρυθμίσεις ζημιώνουν κάποιους και οφελούν κάποιους άλλους. Αν, όμως, τα οφέλη μιας μεταρρύθμισης είναι μεγαλύερα από τις ζημίες, τότε η μεταρρύθμιση αυτή είναι ωφέλιμη για το κοινωνικό σύνολο και, στο βαθμό που υπάρχει η πολιτική βούληση και οι κατάλληλες τεχνολογίες, οι ζημιωμένοι θα μπορούσαν να αποζημιωθούν και να δεχτούν την αλλαγή.

Αυτό, λοιπόν, είναι το σκηνικό στο οποίο πιστεύουμε ότι παίζεται η θεατρική παράσταση της Ελληνικής κοινωνίας, από τη μεταπολίτευση και μετά. Πού αντικατοπτρίζεται η διαμάχη; Στο τεράστιο δημοσιονομικό χρέος, στα μόνιμα ελλείμματα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, στην υψηλή διαρθρωτική ανεργία, στις κακές δημόσιες υπηρεσίες, στην ανισοκατανομή εισοδήματος υπέρ των εντός συστήματος και στην παντελή έλλειψη αξιοπιστίας του ελληνικού πολιτικού σκηνικού.

Και άραγε υπάρχει λύση; Υπάρχει τρόπος να ξεφύγουμε από την ακολουθία "κακών Nash ισορροπιών" (θα εξηγηθεί εκτενώς σε επόμενη ανάρτηση) που αποτελούν τη σημερινή ελληνική οικονομία και κοινωνία; Πιστεύω πώς ναι: η μαγική λέξη είναι η "δέσμευση". Αλλά περισσότερα στις επόμενες αναρτήσεις. Προς το παρόν, στήσαμε το σκηνικό και αναφέραμε τους χαρακτήρες. Ακολουθούν οι πράξεις και η λύση του δράματος! Σας εύχομαι καλή χρονιά!

What are rights?

2011-11-08T14:05:00.001+02:00

Νομίζω ότι αυτήν την φορά οι αντικαπνιστές το παράκαναν

2011-10-21T02:45:00.006+03:00

click στην φωτογραφία για zoom :)

Η ψυχοσύνθεση ενός κολλεκτιβιστή

2011-10-10T14:41:00.005+03:00

Ο κολλεκτιβιστής είναι από τα άτομα που δεν μπορούν να ανεχθούν να μην ισχύει το δίκαιο του ισχυρού, απλά επειδή προφανώς από μόνος του δεν είναι σε θέση να επιβάλει τα θέλω του σε αυτούς με τους οποίους διαφωνεί γιατί υπερισχύουν αριθμητικά, ψάχνει να βρει συμμαχίες για να αποκτήσει αριθμητική υπεροχή και να επιβάλει το θέλω του. Είναι σαν το παιδάκι που θέλει να είναι ο bully του σχολείου αλλά επειδή είναι πολύ αδύναμο έφτιαξε συμμορία. Οι κολλεκτιβιστές δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα άθροισμα από wannabe bullies. Οι φιλελεύθεροι σε αντίθεση με τους κολλεκτιβιστές δεν υποστηρίζουν το δίκαιο του ισχυρού αλλά την ισχύ του δικαίου. Για αυτόν τον λόγο οι πρώτοι έχουν ως όριο στην άσκηση εξουσίας σε μια Δημοκρατία τα ατομικά δικαιώματα ενώ οι δεύτεροι δεν βλέπουν κανένα λόγο γιατί να μην ρυθμίσουν ακόμα και το τι θα τρώει ο καθένας μας αν καταφέρουν να αποκτήσουν αριθμητική ισχύ.

Η εθνική κυριαρχία χάνεται μόνο με τανξ

2011-10-09T20:16:00.005+03:00

Ακούω στα ΜΜΕ διαρκώς να λένε ότι χάνουμε την εθνική μας κυριαρχία. Η εθνική κυριαρχία χάνεται μονάχα με τα τανξ, όχι με το να έχουν κάποιοι χρήματα σε κάποιο μακρινό πλανήτη ή πχ στην Γερμανία. Η ύπαρξη τους και μόνο δεν μας αφαιρεί την εθνική μας κυριαρχία, είτε υπάρχουν, είτε δεν υπάρχουν είναι το ίδιο, το Κράτος μας εξακολουθεί να καταναλώνει περισσότερα από όσα έχει. Αν πέσει μια βόμβα και τους εξαφανίσει από τον πλανήτη δεν χάνουμε την εθνική μας κυριαρχία. Αν θέλουν να δανείσουν το Κράτος μας και δεχθούμε να πάρουμε χρήματα με αντάλλαγμα κάποιες μεταρρυθμίσεις ή αν δεν δεχθούμε την ανταλλαγή και στις δυο περιπτώσεις ασκούμε την εθνική μας κυριαρχία, δεν έχουμε κατοχή, κανείς δεν μας υποχρεώνει με την απειλή της βιας να κάνουμε το χ, αν αρνηθούμε το αποτέλεσμα είναι το ίδιο με την μη ύπαρξη τους, έλλειμμα.

Food Socialism: Φόρος λίπους;

2011-10-02T21:41:00.009+03:00

Η Δανία επιβάλει φόρο στα φαγητά που περιέχουν υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, όπως βούτυρο, πίτσα, κρέας και γάλα... για το καλό των πολιτών. Το αποτέλεσμα ήταν να τρέξουν οι πολίτες στις υπεραγορές και να αδειάσουν τα ράφια που είχαν προϊόντα που μπορούν να διατηρηθούν στην κατάψυξη ώστε να έχουν αποθέματα. Το κακό είναι ότι οι Δανοί κατηγόρησαν την Κυβέρνηση ότι το κάνει για εισπρακτικούς λόγους λες και αν οι λόγοι της είναι αγαθοί έχει δικαίωμα να μας λέει τι πρέπει να τρώμε...

Ο Mises είχε προβλεψει ότι αν επιτρέψουμε στην Κυβερνήση να επεμβαίνει σε προσωπικά θέματα τότε ανοίγει το κουτί της Πανδώρας και καταλήγει να ρυθμίζει κάθε πτυχή της ζωής μας.

"As soon as we surrender the principle that the state should not interfere in any questions touching on the individual's mode of life, we end by regulating and restricting the latter down to the smallest details.

It is an established fact that alcoholism, cocainism, and morphinism are deadly enemies of life, of health, and of the capacity for work and enjoyment; and a utilitarian must therefore consider them as vices. But this is far from demonstrating that the authorities must interpose to suppress these vices by commercial prohibitions, nor is it by any means evident that such intervention on the part of a government is really capable of suppressing them or that, even if this end could be attained, it might not therewith open up a Pandora's box of other dangers, no less mischievous than alcoholism and morphinism. . . . For if the majority of citizens is, in principle, conceded the right to impose its way of life upon a minority, it is impossible to stop at prohibitions against indulgences, in alcohol, morphine, and cocaine, and similar poisons. Why should not what is valid for these poisons be valid also for nicotine, caffeine, and the like? Why should not the state generally prescribe which foods may be indulged in and which must be avoided because they are injurious? . . . More harmful still than all these pleasures, many will say, is the reading of evil literature.

Freedom is indivisible. As soon as one starts to restrict it, one enters upon a decline on which it is difficult to stop." -Mises

Μάρκος Δραγούμης: Αθάνατος!

2011-07-04T17:30:00.003+03:00

Την ώρα που γράφονται αυτές οι λίγες γραμμές, ο φιλόσοφος, διανοητής και συγγραφέας Μάρκος Δραγούμης περνάει εις την Αθανασία.

Η συμβολή του στην διάδοση των φιλελεύθερων ιδεών στη χώρα μας ήταν εξέχουσα, μοναδική και πρωτοποριακή. Το μνημειώδες βιβλίο του "Η Πορεία προς τον Φιλελευθερισμό" που πρόσφατα επανατυπώθηκε με επιμέλεια του Κέντρου Φιλελευθέρων Μελετών (ΚΕΦΙΜ), αποτελεί φάρο ελευθερίας για όσους αναζητήσουν ασφαλή Πορεία μέσα στις ομιχλώδεις και σκοτεινές ημέρες που θα ακολουθήσουν για τη χώρα μας. Όσοι ακόμα δεν έχουν διαβάσει το μοναδικό αυτό για τα ελληνικά δεδομένα έργο του, μπορούν να το αναζητήσουν online εδώ.

Σαν ύστατο χαίρε και φόρο τιμής στον μοναδικό αυτόν πολεμιστή της ελευθερίας των ιδεών, το μπλογκ φιλοξενεί απόσπασμα με την ολιγόλεπτη ομιλία του κατά την πρόσφατη παρουσίαση της "Πορείας προς το Φιλελευθερισμό" στη Στοά του Βιβλίου στις αρχές του τρέχοντος έτους.

...ΓΑΙΑΝ ΕΧΟΙΣ ΕΛΑΦΡΑΝ

Πως το ΠΑΣΟΚ θα απαλλοτριώσει τις περιουσίες των Ελλήνων, και άλλες διατάξεις...

2011-07-01T00:26:00.001+03:00

Διαβάστε όλο το κείμενο και χαρείτε τους λεβέντες και τις λεβέντισσες του ΠΑΣΟΚ!

Προσέξτε όμως ιδιαίτερα το Άρθρο 2, Παρ. 8:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄

ΤΑΜΕΙΟ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ

Άρθρο 2

Κεφάλαιο - Περιουσία - Έσοδα - Διάθεση εσόδων

.......

8. "Εμπράγματα δικαιώματα τρίτων μπορεί να κηρύσσονται αναγκαστικώς απαλλοτριωτέα με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, για λόγους μείζονος σημασίας δημοσίου συμφέροντος, αν κρίνονται αναγκαία για την αξιοποίηση περιουσιακού στοιχείου του Ταμείου ή εταιρείας της οποίας το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει εξ ολοκλήρου, άμεσα ή έμμεσα στο Ταμείο ή αν κρίνονται αναγκαία για την πραγματοποίηση επενδυτικού σχεδίου ειδικού διαδόχου του Ταμείου ή εταιρείας της οποίας το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει εξ ολοκλήρου, άμεσα ή έμμεσα, στο Ταμείο.

Η απαλλοτρίωση κηρύσσεται υπέρ του Ταμείου ή υπέρ της εταιρείας της οποίας το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει εξ ολοκλήρου, άμεσα ή έμμεσα, στο Ταμείο ή υπέρ του ειδικού διαδόχου αυτών, όπως ειδικότερα ορίζεται στην απόφαση με την οποία κηρύσσεται η απαλλοτρίωση. Αν η απαλλοτρίωση κηρύσσεται σε ακίνητο επί του οποίου αναγνωρίστηκαν δικαστικώς, μετά τη μεταβίβαση του ακινήτου στο Ταμείο ή μετά την περιέλευση στο Ταμείο εταιρείας της οποίας το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει εξ ολοκλήρου άμεσα ή έμμεσα στο Ταμείο, εμπράγματα δικαιώματα τρίτων, η δαπάνη της αποζημίωσης για την αναγκαστική απαλλοτρίωση βαρύνει το Δημόσιο.

Για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης στις απαλλοτριώσεις που κηρύσσονται, σύμφωνα με την παρούσα παράγραφο, δεν λαμβάνεται υπόψη προσαύξηση της αξίας του απαλλοτριούμενου, η οποία οφείλεται στην νομή ή στην κατοχή του ακινήτου από το Ταμείο ή από εταιρεία της οποίας το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει εξ ολοκλήρου άμεσα ή έμμεσα στο Ταμείο ή που οφείλεται στην πολεοδομική ωρίμανση και την επενδυτική ταυτότητα του ακινήτου, κατ' εφαρμογή των διατάξεων του επομένου Κεφαλαίου του παρόντος νόμου."

Efarmostikos_nomos_sxolia1
°

Μία ριζοσπαστική λύση στη κρίση!

2011-06-24T20:41:00.001+03:00

ΜπλεΜήλο: Μήπως η Ελλάδα πρέπει να υιοθετήσει τον "Κανόνα του Χρυσού";

"H συζήτηση για το νομισματικό μέλλον της Ελλάδας, τόσο εδώ, όσο και στο εξωτερικό διεξάγεται κυρίως μεταξύ των υποστηρικτών της παραμονής μας στο ευρώ και των υποστηρικτών της επιστροφής στη δραχμή. Ο Detlev Schlichter προτείνει στο μπλογκ του Paper Money Collapse μια τρίτη λύση : ούτε ευρώ, ούτε δραχμή. Η Ελλάδα πρέπει να υιοθετήσει τον "Κανόνα του Χρυσού"...."

Η Συνέχεια εδώ

Το αίτημα των κηροποιών

2011-06-07T09:17:00.002+03:00

Ένα από τα πλέον γνωστά κείμενα του Γάλλου οικονομολόγου Frédéric Bastiat είναι το "Αίτημα των Κηροποιών" μια πολιτική σάτυρα κατά του προστατευτισμού, η οποία δημοσιεύθηκε το 1845 ως μέρος του έργου Οικονομικές Σοφιστείες.

Σε μία πρόταση νόμου, την οποία καταθέτουν οι Γάλλοι κηροποιοί και λοιποί επαγγελματίες φωτισμού, τίθεται το αίτημα προστασίας της συντεχνίας τους από τον αθέμιτο ανταγωνισμό του ηλίου, ο οποίος κάθε πρωί τους καταδικάζει σε παραγωγική απραξία. Σύμφωνα με τον συλλογισμό τους, τα υποτιθέμενα οφέλη από μια θέσπιση περιορισμών στην ηλιακή ακτινοβολία είναι πολλαπλά και διαχέονται στο σύνολο της εθνικής οικονομίας.

Το έργο είναι επίκαιρο όσο ποτέ και καταφέρει σημαντικό πλήγμα στον κρατικό παρεμβατισμό επί της οικονομίας και στη λογική των κλειστών εθνικών συνόρων. Μπορείτε να το ακούσετε στα αγγλικά σε audiobook, ή και να το διαβάσετε στην Ελληνική μετάφραση που ακολουθεί.

Frédéric Bastiat - To Αίτημα των Κηροποιών

Φόροι & Ηθική

2011-05-24T20:03:00.003+03:00

Μία (λίαν επίκαιρη...) συνέντευξη του Hans Hermann Hoppe για το γαλλικό περιοδικό "Philosophie" με θέμα την Φορολογία:

HH Hoppe on Taxation Gr Translation

Osama is dead, it's a party in the U.S.A. :)

2011-05-05T12:12:00.001+03:00

Διαβάζω "The Unlikeliest Post-Osama Anthem: Miley Cyrus' 'Party in the U.S.A.'". Και όμως πιστεύω ότι οι Αμερικανοί δεν θα μπορούσαν να διαλέξουν καλύτερο τραγούδι για το τέλος ενός από τους μεγαλύτερους τρομοκράτες, που είχε βάλει στόχο την χώρα τους. Αυτό το τραγούδι με την όμορφη κοπέλα που φοράει ένα καυτό κοντό σορτσάκι αντιπροσωπεύει όλα αυτά που σιχαίνονται και θέλουν να αλλάξουν οι θρήσκοι φονταμενταλιστές . Την ελευθερία των γυναικών να φοράνε ότι θέλουν, να είναι σεξουαλικά απελευθερωμένες, να επιλέγουν αυτές τους συντρόφους τους, να απολαμβάνουν τις ατομικές τους ελευθερίες, να έχουν δύναμη. Γιατί η ομορφιά είναι δύναμη (μια όμορφη ανεξάρτητη γυναίκα έχει σχεδόν απεριόριστη εξουσία επάνω σε έναν άνδρα, τον κάνει στην κυριολεξία ότι θέλει) και τους την παίρνουν αναγκάζοντας τες να φοράνε μπούρκα. Δεν μπορούν να ανεχθούν οι γυναίκες τους να βλέπουν τις δυτικές ελεύθερες και να τους υπενθυμίζουν ότι δεν είναι ανάγκη τα πράγματα να είναι έτσι.

Οι θρήσκοι φονταμενταλιστές είναι εξουσιομανείς, αν είναι ανεξάρτητο και όχι υποταγμένο ακόμα και αυτό το πλάσμα που λέγεται γυναίκα που όλους αυτούς τους αιώνες ήταν ο τελευταίος τροχός της αμάξης χωρίς δικαιώματα τότε πάει, πως θα επιβάλλουν τα θέλω τους σε όλους εμάς; Οι ντυμένες σέξι γυναίκες είναι το σύμβολο της ελευθερίας του Δυτικού κόσμου ;-)

Συνέντευξη με τον Hans-Hermann Hoppe: "Δημοκρατία ο θεός που απέτυχε" και άλλα θέματα

2011-04-21T19:39:00.000+03:00

HHHoppe Daily Bell Interview

Η πυρηνική ενέργεια είναι ασφαλής

2011-03-14T16:11:00.002+02:00

Πόλεις και ζώνες ελεύθερης αγοράς στην ακριτική Ελλάδα. Ένα τολμηρό πείραμα σε ζοφερούς καιρούς

2011-02-26T17:33:00.002+02:00

Υποθέστε ότι είστε επιχειρηματίες. Μία κυβέρνηση σας υπόσχεται ότι αν προτιμήσετε την επικράτεια της για να εγκαταστήσετε την εταιρία σας, θα σας παρέχει 10ετή απαλλαγή από κάθε φόρο επί των εταιρικών κερδών. Θα σας απαλλάξει από δασμούς και τέλη. Θα σας εκμισθώσει μέρος του εδάφους της για 99 χρόνια. Θα σας συνδέσει δωρεάν με τις υποδομές της και πιθανόν να συμμετέχει στην επένδυση σας αν δεσμευτείτε πως θα προσλάβετε αρκετούς εργαζομένους.

Κι ύστερα εμφανίζεται στον ορίζοντα η δική μας κυβέρνηση: σας ενημερώνει περήφανα ότι βρίσκεται μεταξύ των χωρών με τα υψηλότερα ποσοστά φορολογίας εισοδήματος των επιχειρήσεων και συντελεστών ΦΠΑ. Ότι για να οικοδομήσετε την επιχείρησή σας θα πρέπει να περιμένετε επί μήνες, ώστε οι αιτήσεις σας να εγκριθούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Ότι ανά πάσα ώρα και στιγμή μπορεί να πέσετε θύμα ελέγχου (και δωροδοκίας) διεφθαρμένων κρατικών λειτουργών. Και ότι φυσικά, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, η εταιρία σας, το προιόν του κόπου σας, μπορεί να απαλλοτριωθεί, βάσει συντάγματος.

Αλλά σας υπόσχεται ότι κατά πάσα πιθανότητα, ο νομάρχης θα έρθει στα εγκαίνια της εταιρίας.

Ειλικρινά τώρα: ακόμα κι αν είστε αριστερός, τι θα προτιμούσατε; Πιθανόν να μου απαντήσετε, ότι θα επιλέγατε μεν την πρώτη κυβέρνηση, αλλά ότι κατά πάσα πιθανότητα πρόκειται για κυβέρνηση τριτοκοσμικής χώρας στη μέση του πουθενά, και γι αυτό η αναπτυγμένη Ελλάδα διαθέτει…ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Και θα κάνατε λάθος.

Η πρώτη επιλογή, βλέπετε, αντιστοιχεί στην κυβέρνηση της FYROM. Οι ζώνες ελεύθερου εμπορίου που έχει θεσμοθετήσει απέχουν λίγες εκατοντάδες χιλιόμετρα από την ελληνική ακτογραμμή.

Με άλλα λόγια, σε μια διακρατική αγορά που «πωλεί» αποδοτικότερους και οικονομικότερους θεσμούς, εμείς επιμένουμε στις ίδιες πανάκριβες και ασύμφορες συνταγές.

Γι αυτό και είμαστε καταδικασμένοι.

Η ανεργία στην Ελλάδα αγγίζει επισήμως το 14%. Εκατοντάδες χιλιάδες επιχειρήσεις υπολειτουργούν, παρασιτούν και τελικά πτωχεύουν σε ένα κλίμα οικονομικής τραγωδίας. Η κυβέρνηση ακολουθώντας την ίδια παρακμιακή και αποαναπτυξιακή οδό, αυξάνει τη φορολογική επιβάρυνση φυσικών και νομικών προσώπων , σε μια απέλπιδα προσπάθεια να καλύψει τις μαύρες τρύπες του προϋπολογισμού. Και τελικά, το παρανοικό παιχνίδι των αριθμών και οι ιλιγγιώδεις δαπάνες ετοιμάζονται να φτάσουν στην μεγαλειώδη κορύφωση τους με την οριστική κατάρρευση του ελληνικού κρατιδίου, κατά τα πρότυπα της Αργεντινής και λοιπών τριτοκοσμικών χωρών. Η ιστορία μας παρουσιάζει μια αξιοθρήνητη νομοτέλεια ,υπό τύπον πορείας στο γολγοθά του Μαρτυρίου. Και όταν τελικά σταυρωθούμε μεταξύ των δύο ληστών, της γραφειοκρατίας και του κομματικού κράτους, θα ναι γελοίο να προσδωκούμε νεκρανάσταση. Ουδείς αναστήνεται , άνευ έμπρακτης μετάνοιας.

Κάθε σχέδιο δράσης πηγάζει αναγκαστικά από μια σωστή οριοθέτηση της πραγματικότητας: το ελληνικό κράτος per se, έχει αποτύχει, όπως και κάθε εθνικό κράτος σε οικονομικό επίπεδο. Ο συνδυασμός του μαζικοδημοκρατικού και του γραφειοκρατικού μοντέλου σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία οδηγεί τα εθνικά οικονομικά σε παράλυση. Ο λόγος είναι προφανής:

Το υδροκέφαλο κέντρο, με όλους τους διοικητικούς-συγκεντρωτικούς του μηχανισμούς, απορροφά πόρους από την περιφέρεια δημιουργώντας αναπτυξιακή ανισορροπία, ερημώνοντας τα άκρα της επικράτειας και προκαλώντας κύματα αστυφιλίας. Οι εκατομμύρια κάτοικοι του άστεως παράγουν μια δυναμική ισχυρής επιρροής στη διεφθαρμένη κρατική μηχανή, που ευνοεί τη δημοσιουπαλληλία και την μείωση της παραγωγικότητας. Διόγκωση του κράτους σημαίνει αναγκαία αύξηση των δαπανών του, άρα και των επιζητούμενων πόρων του. Στο νέο γραφειοκρατικό πλαίσιο, οι φόροι, οι επιβαρύνσεις και η πολυνομία εξαυλώνουν την παραγωγικότητα και οι ξένες επενδύσεις αναβάλλονται επ’αόριστον.

Μια πολιτική σωτηρίας, λοιπόν, οφείλει να θέσει στο επίκεντρο της στρατηγικής της τα δύο βασικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας: τη ντε φάκτο αποκοπή της από τη διεθνή βιομηχανική παραγωγή και την συνακόλουθη ανεργία.

Πώς όμως θα προσελκύσει η χώρα μας κολοσιαίους εταιρικούς οργανισμούς, πρόθυμους να προσφέρουν εργασία σε χιλιάδες άτομα και να επενδύσουν στην επικράτεια κεφάλαια και τεχνογνωσία;

Μα φυσικά, εγκαταλείποντας το συγκεντρωτικο εθνο-κρατικό μοντέλο και προσεγγίζοντας ένα αποκεντρωμένο, φιλελεύθερο οικονομικά και διοικητικά σύστημα. Η διεθνής εμπειρία επιτρέπει την κατάστρωση ενός νέου αναπτυξιακού μοντέλου με την άντληση παραδειγμάτων από τρίτες χώρες και την απαραίτητη τόλμη στην εφαρμογή του.

Στην Ονδούρα φερ’ειπείν, προγραμματίστηκε πρόσφατα η ίδρυση πρότυπων πόλεων, όπου θα ισχύει ένα νομοθετικό πλαίσιο διαφορετικό από την υπόλοιπη χώρα, φιλικό προς την αγορά και τις επενδύσεις. Το βασικότερο πλεονέκτημα του μοντέλου αυτού είναι ο καθαρά εθελοντικός του χαρακτήρας. Ξένες εταιρίες θα ιδρύουν θυγατρικές και υποκαταστήματα μέσα στα εδαφικά πλαίσια της νέας πόλης, οικοδομώντας υποδομές για να στεγάσουν το εργασιακό προσωπικό τους. Πολίτες απ ‘όλη τη χώρα θα μεταναστεύουν στις νέες πόλεις προς εύρεση εργασίας. Η όλη υπόθεση θα συντονίζεται από μια αυτόνομη διοικητική επιτροπή, σε συνεργασία με το εθνικό κοινοβούλιο.

Άλλο μοντέλο αποκεντρωμένης και αντιγραφειοκρατικής ανάπτυξης είναι οι ζώνες ελεύθερου εμπορίου (Ζ.Ε.Ε.) . Αυτή τη στιγμή λειτουργούν παγκοσμίως χιλιάδες Ζ.Ε.Ε. που απασχολούν πάνω από 43.000.000 εργαζομένους. Χαρακτηριστικό (και γειτονικό) είναι το παράδειγμα της αιγαιακής ελεύθερης ζώνης. Η εν λόγω ζώνη συνιστά ένα τουρκικό πείραμα ελεύθερης αγοράς στην περιοχή του Ιζμίρ, σε μία έκταση 2,2 εκατομμυρίων τμ. Σήμερα, 240 επιχειρήσεις λειτουργούν μέσα στη ζώνη, απασχολώντας 15.000 εργαζομένους και έχοντας παράξει εμπορικό προϊόν αξίας 36 δισεκατομμυρίων δολλαρίων από την ημέρα της έναρξης λειτουργίας τους. Η εκεί βιομηχανία εξειδικεύεται σε υψηλής τεχνολογίας αγαθά, με μοναδικό για την ευρύτερη περιοχή επίπεδο R&D (Research and Development). Μέσα στα εδαφικά πλαίσια της ζώνης ελεύθερης αγοράς ισχύουν συγκεκριμένες ελαφρύνσεις και επιχειρηματικά κίνητρα: Εξαίρεση των εταιριών που δραστηριοποιούνται εκεί από τη φορολογία νομικών προσώπων, αγορά προϊόντων χωρίς ΦΠΑ, διαχείριση των υπηρεσιών της ζώνης από ιδιωτικές εταιρίες αντί για την κρατική γραφειοκρατία κλπ.

Η διαμόρφωση ζωνών ελεύθερου εμπορίου και πόλεων «ελεύθερης-αγοράς» στις εγκαταλελειμμένες ακριτικές περιοχές του ελληνικού κράτους μπορεί να γίνει πραγματικότητα με τον ελάχιστο δυνατό σχεδιασμό. Καταρχάς, αφαιρούνται όλα τα φορολογικά και γραφειοκρατικά εμπόδια, που αποθαρρύνουν τις εταιρίες του εξωτερικού να δημιουργήσουν θυγατρικές στη χώρα μας. Μηδενίζονται οι φόροι. Διαμορφώνονται περιφερειακές υποδομές (οργανωμένοι λιμένες, αερολιμένες, απευθείας σύνδεσης με υψηλής ποιότητας αυτοκινητοδρόμους όπως πχ την Εγνατία οδό ). Ελαχιστοποιείται το εργασιακό κόστος, με κυριότερο αντικείμενο εξορθολογισμού τις ασφαλιστικές εισφορές. Διευκολύνονται οι εξαγωγές με την προνομιακή εξαίρεση των παραγόμενων προϊόντων από τις γραφειοκρατικές διαδικασίες εξαγωγής. Ανταγωνιστικό πλεονέκτημα μιας ελληνικής ζώνης ελεύθερου εμπορίου συνιστά η γεωγραφική θέση της χώρας και ο ευρωπαϊκός της χαρακτήρας. Μην ξεχνάμε, ότι ενώ οι πρόσφατες απεργίες των λιμενεργατών ανάγκασαν πολλές εταιρίες να προτιμούν τα λιμάνια του Δυρραχίου, στην Αλβανία και του Μπαρ, στο Μαυροβούνιο, η επαναφορά της εργασιακής τάξης, επανέφερε και τις εταιρίες αυτές στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης.

Είναι μαθηματικά βέβαιο ότι μια τέτοια ζώνη ελεύθερου εμπορίου στη Θράκη ή την Ήπειρο θα συσσώρευε ταχύτατα βαλκανικές επιχειρήσεις, αλλά ακόμα και πολυεθνικές εταιρίες στις εν λόγω περιοχές. Ανταγωνιζόμενοι χώρες που βίωσαν πρόσφατους εμφυλίους πολέμους (πχ FYROM ή Σερβία), και χώρες με οικονομίες σε μεταβατική φάση (Αλβανία,Βουλγαρία), όντως πλεονεκτούμε, αρκει το συγκεντρωτικό κράτος να απελευθερώσει τον ιδιωτικό τομέα απ το θανάσιμο εναγκαλισμό του. Μέσα από την ραγδαία αύξηση του παραγόμενου προϊόντος και των τεχνολογικών spillovers, οι καθημαγμένες από την κρίση επαρχίες θα έθεταν τις βάσεις για να μετατραπούν μακροπρόθεσμα σε ατμομηχανές ανάπτυξης.

Αυτός είναι και ο λόγος που σύλλογοι Ηπειρωτών και τοπικοί παράγοντες πιέζουν για την ίδρυση Ζ.Ε.Ε. σε μια περιοχή 170 χλμ στα ελληνοαλβανικά σύνορα, φωνάζοντας,oυρλιάζοντας σε κυβερνητικά ώτα μη ακουόντων. Ως πότε, ρωτάμε εμείς. Ως πότε;

Who is John Galt?

2011-02-23T15:34:00.004+02:00

Επιτέλους το Atlas Shrugged της Ayn Rand στην μεγάλη οθόνη, ορίστε μερικές σκηνές από τα γυρίσματα:

και το trailer:

Η ορθή αποτίμηση της διαφθοράς και των επιπτώσεων της

2011-02-02T17:23:00.000+02:00

Λάβαμε και δημοσιεύουμε το παρακάτω άρθρο του κ. καθηγητή Λάου - η ομάδα διαχείρησης

Σε πρόσφατο άρθρο του στην ιστοσελίδα του skai.gr, o κ. Ανδρέας Ανδριανόπουλος, πρώην βουλευτής της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ και νυν πρόεδρος του “Forum για την Ελλάδα”, που υπάγεται στη ΔΗΣΥ της κας Ντόρας Μπακογιάννη, ισχυρίζεται τα εξής όσον αφορά στη διαφθορά πολιτικών προσώπων και στη σχέση της διαφθοράς των πολιτικών με την κρίση: με στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, το 70% των κρατικών δαπανών πηγαίνει σε μισθούς του δημοσίου τομέα και σε συντάξεις, το 20% σε εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους της χώρας, και μόλις το 10% για δραστηριότητες του κράτους (δαπάνες υπουργείων, εργολαβίες, έργα, φαρμακευτικές δαπάνες, προμήθειες οπλικών συστημάτων κλπ). Από το 10% αυτό έγιναν και έργα βέβαια (δρόμοι, τραίνα, Αττική Οδός, στάδια, Προαστιακός, επιδοτήσεις αγροτών και χρηματοδοτήσεις ΔΕΚΟ κλπ). Γι’ αυτό, ο κ. Ανδριανόπουλος συμπεραίνει ότι η διαφθορά του πολιτικού κατεστημένου είναι ένα μικρό ποσοστό αυτού του 10%, και, κατ’ επέκταση, ισχυρίζεται ότι την κύρια ευθύνη για την κρίση έχουν οι δαπάνες για μισθούς και συντάξεις, οι λεγόμενες κοινωνικές δαπάνες και οι πάσης φύσεως λαϊκίστικες δαπάνες (π.χ. διορισμοί στο δημόσιο για εξαγορά ψήφων, «Τσοβόλα δώστα όλα», κ.λπ.), κι όχι το προαναφερθέν ύποπτο 10%.

Το ανωτέρω σκεπτικό του κ. Ανδριανόπουλου είναι εσφαλμένο για τους εξής λόγους:

Η διαφθορά του πολιτκού κατεστημένου και οι επιπτώσεις της δεν είναι ένα απλοϊκό λογιστικό ζήτημα, ούτε μόνο ποσοτικό πρόβλημα.
Πολιτική διαφθορά είναι ο πολιτικός να εξαγοράζει ψήφους και να εκμαυλίζει συνειδήσεις.
Πολιτική διαφθορά είναι το πολιτικό κατεστημένο να αναγορεύει σε προσωπικότητες του δημοσίου βίου και σε μάνατζερς και τεχνοκράτες διάφορα μικρονοϊκά και ασήμαντα πρόσωπα μόνο και μόνο επειδή είναι πειθήνιοι υπηρέτες του πολιτικού κατεστημένου είτε συγγενείς πολιτικών προσώπων.
Πολιτική διαφθορά είναι η κατασκευή επιχειρηματιών από "φίλους" τους πολιτικούς και η καταστροφή άλλων επιχειρηματιών από ενέργειες πολιτικών αξιωματούχων. Και μια και υποστηρίζει την ελεύθερη αγορά ο κ. Ανδριανόπουλος, ας μας πει: πόσοι από τους ιδιώτες επιχειρηματίες της Ελλάδας έχουν γίνει επιχειρηματίες επειδή στήνουν δουλειές με πολιτικούς κι όχι επειδή διακρίθηκαν στον στίβο της ελεύθερης αγοράς;
Πολιτική διαφθορά εν τέλη είναι να γίνονται πολιτικοί και πολιτικοί ηγέτες διάφοροι πνευματικοί νάνοι και λαμόγια μόνο και μόνο επειδή εκβαρβαρίζοντας τη μάζα την κατακτούν.

Συνεπώς, ο κ. Ανδριανόπουλος, ακολουθώντας μια παρόμοια αδέξια ρητορική του κ. Θ. Πάγκαλου και προσφέροντας εξυπηρέτηση προς το πολιτικό κατεστημένο του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, κακώς παραγνωρίζει ότι η διαφθορά δεν εξαντλείται σ’ εκείνο το 10% που αναφέρει. Όσοι δεν μένουν σε επιπόλαιες και επιφανειακές αναλύσεις ούτε εξυπηρετούν πολιτικές σκοπιμότητες, αντιλαμβάνονται και επισημαίνουν ότι η μείζων διαφθορά δεν είναι άμεσα ποσοτικοποιήσιμο μέγεθος, διότι είναι πρωτίστως ζήτημα ανάλυσης ποιοτικών δεδομένων σαν αυτά που προανέφερα.

Και μια και έχει σπουδάσει και σε αμερικανική σχολή ηγεσίας ο κ. Ανδριανόπουλος, θα ήθελα να επισημάνω τον ακόλουθο, στοιχειώδη, ορισμό του προϊσταμένου: προϊστάμενος είναι το πρόσωπο εκείνο το οποίο είναι υπεύθυνο για τα σφάλματα άλλων. Συνεπώς, εξ ορισμού, όποιος δηλώνει πολιτικός προϊστάμενος της Ελλάδας ΕΚΕΙΝΟΣ ΠΡΩΤΙΣΤΩΣ είναι υπεύθυνος για τη διαφθορά ακόμη και της μάζας, εφόσον η μάζα είναι πολιτικώς υφιστάμενή του. Αν δεν μπορεί να εξυψώσει πολιτιστικώς τους κυβερνωμένους, ένας κυβερνήτης είναι ανάξιος της θέσης του και ΕΝΟΧΟΣ των εγκλημάτων και των δικών του και των κυβερνωμένων. Αιδώς Αργείοι!

Δρ Νικόλαος Λάος
Καθηγητής Διπλωματίας
Βιρτζίνια, ΗΠΑ

Γιατί φλέγεται η Αίγυπτος; It's liberty, stupid!

2011-02-01T17:47:00.001+02:00

Στις άγριες μέρες που ζει η επαναστατημένη ανατολή, δεν είναι λίγοι οι ιδεολογικοί πρόμαχοι του κρατισμού που διακηρύσσουν πως ο λαός της Αιγύπτου ξεσηκώνεται κατά της ..νεοφιλελεύθερης κυβέρνησης Μουμπάρακ. Μιας κυβέρνησης που δρομολόγησε –είναι η αλήθεια- ένα κύμα εκατοντάδων ιδιωτικοποιήσεων τα τελευταία χρόνια, κατεδαφίζοντας (υποτίθεται) το «κράτος-προνοίας».

To ποιο; Θα ρωτήσετε. Και δικαίως. Είναι το λιγότερο γελοίο να μιλάμε για κοινωνικό κράτος σε έναν τόπο που η ιστορία του είναι συνυφασμένη με την πιο άγρια φτώχεια. Η Αίγυπτος είναι ένα κράτος με οκταπλάσιο πληθυσμό από την Ελλάδα και πενταπλάσιο εργατικό δυναμικό. Κι όμως το ΑΕΠ της ξεπερνάει της Ελλάδος κατά μόλις 140 δις δολάρια (469,8 της Αιγύπτου έναντι 329.924 της Ελλάδος). Η χώρα είναι όμηρος του κρατιστικού της παρελθόντος και των παρανοικών δικτατόρων που την εξουσίασαν. Πριν από πενήντα χρόνια οι Έλληνες της Αιγύπτου διώκονταν από το Νάσερ, που πόνταρε στο χαρτί της ανέχειας των ντόπιων για να προωθήσει τις σοσιαλιστικές του πολιτικές. Μετά από σαράντα χρόνια σοσιαλιστικών πειραματισμών, η ανέχεια παραμένει και ανοήτως επιρρίπτεται στον..φιλελευθερισμό. Τυχαίο; Όσες ιδιωτικοποιήσεις και αν γίνουν, αυτή η παραγωγική δυστοκία της Αιγύπτου δε θα ανατραπεί βραχυπρόθεσμα, αλλά σε μερικά χρόνια ή δεκαετίες. Ποιος όμως μπορεί να περιμένει δεκαετίες για να δει την αλλαγή; Και όταν μιλάω για αλλαγή, δεν εννοώ (μόνο) τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του πληθυσμού. Εννοώ τη συνολική αποσάρθρωση του συστήματος εξουσίας που έχουν επιβάλει οι ελίτ στις μάζες της χώρας.

Αυτό που βιώνει σήμερα ο μέσος Αιγύπτιος δεν είναι μόνο η φτώχεια. Η φτώχεια είναι διαχειρίσιμη σε μια δυναμική οικονομία, όπου οι γονείς ελπίζουν στη βελτίωση της ζωής τους μεσοπρόθεσμα, και τα παιδιά είναι σίγουρα για τη βελτίωση αυτή. Αυτό που βλέπουμε στην Αίγυπτο είναι το αποτέλεσμα της απελπισίας που γεννά μια διεφθαρμένη εξουσία στα υποκείμενά της. Οι παγιωμένες κοινωνικές σχέσεις ακινητοποιούνται με τη βοήθεια του κατασταλτικού κράτους . Μια μικρή ελίτ κυβερνά και μια ευρύτερη (αλλά παρόλα αυτά περιορισμένη) ελίτ συμμετέχει στην απόσπαση του κοινωνικού προϊόντος μέσα από προνομιακές πιστώσεις, κρατικές ενισχύσεις και υπόγειες συναλλαγές με τους διεφθαρμένους αξιωματούχους. Υπερπολυτελείς γειτονιές χτίζονται από την προωθημένη μειοψηφία των εχόντων, και το κράτος απλώνει γύρω τους ένα πέπλο προστασίας, με τα λεφτά των άλλων. Ο παρεοκρατικός καπιταλισμός σε όλο του το φρικτό μεγαλείο.

Για τον απλό πολίτη, η κατάσταση συνοψίζεται σε ένα προβληματικό γραφειοκρατικό και εξουσιαστικό εφιάλτη που κατατρύχει ανθρώπινες ζωές και καταστρέφει όνειρα και ελπίδες: τα δικαστήρια –ανδρείκελα υπακούουν σε πολιτικές προσταγές: η ταχυδικία συνιστά μακρινό όνειρο με μέσο όρο έκδοσης αποφάσεων τα 6 χρόνια. Η διαφθορά καλπάζει κατατάσσοντας την Αίγυπτο στις πιο διεφθαρμένες χώρες του πλανήτη. Τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα των πτωχών καταπατούνται καθημερινά. Οι μισές μικρές επιχειρήσεις (μικρομάγαζα και βιοτεχνίες) αναγκάστηκαν να δωροδοκήσουν με παχυλά ποσά , αρμόδιους αξιωματούχους για να εξασφαλίσουν την ίδια τους την ύπαρξη, μέσα στο 2010. Ο πληθωρισμός αγγίζει διψήφια νούμερα εξανεμίζοντας τον αποταμιευμένο πλούτο. Και όσοι αποφασίσουν να διαμαρτυρηθούν, δεν έχουν παρά να περιμένουν το σκαμπίλι του αστυνόμου και λίγα τετραγωνικά σε κάποιο μπουντρούμι, σαν ανταμοιβή.

Ύστερα από όλα αυτά, γίνεται φανερό πως το επαναστατικό διακύβευμα στην Αίγυπτο, συγκεφαλαιώνεται στη βίαιη διεκδίκηση της ελευθερίας. Αυτό που ζητούν οι Αιγύπτιοι είναι ένα αυθεντικά φιλελεύθερο κράτος-δικαίου: αδιάφθορο, τυπικό, ορθολογικό. Προσανατολισμένο στη βελτίωση των υποδομών, την εξυπηρέτηση του πολίτη, την απονομή αληθινής δικαιοσύνης. Η κυβέρνηση Μουμπάρακ έσπασε το κοινωνικό συμβόλαιο και τώρα πληρώνει τις συνέπειες. Η επανάσταση, αν μπορεί να θεωρηθεί επανάσταση αυτός ο αυθόρμητος σηκωμός, έχει λοιπόν κατά βάθος φιλελεύθερο χαρακτήρα. Γιατί ο φιλελευθερισμός βρίσκει την πλήρη του ολοκλήρωση στη θανάσιμη πάλη ενάντια σε όσους απεργάζονται τον αθέλητο εξαναγκασμό, τη βίαιη μετατροπή του ατόμου σε υπήκοο και την συνακόλουθη αποκτήνωσή του. Ο φιλελευθερισμός ανθίζει στην επανάσταση κατά του αυταρχικού κράτους. Άλλωστε, τι άλλο να είχε στο μυαλό του ο Τζων Λοκ, παρά τέτοιου είδους εξεγέρσεις, όταν έγραφε αυτές τις σειρές: such revolutions happen not upon every little mismanagement in public affairs. Great mistakes in the ruling part, many wrong and inconvenient laws, and all the slips of human frailty will be borne by the people without mutiny or murmur. But if a long train of abuses, prevarications, and artifices, all tending the same way, make the design visible to the people, and they cannot but feel what they lie under, and see whither they are going, it is not to be wondered that they should then rouse themselves, and endeavor to put the rule into such hands which may secure to them the end for which government was at first erected..

And now what? – Possible scenarios for the Greek economy.

2011-01-24T01:30:00.005+02:00

Although we are being bombarded with articles discussing the resolution of the Greek / European debt crisis, most tend to be either of a journalistic nature (who said what and who refuted it) or very one sided. One the one hand, we have super-pessimistic, primarily foreign, analysts which list as both inevitable and desirable a full blown Greek default and exit of the Euro, and on the other side, the overly “optimistic” official position that everything will magically sort itself out by 2013. Thus, I would like to list here my own thoughts, for whatever that’s worth since admittedly I lack the data and tools for a truly in-depth analysis.

Before exploring potential scenarios, we should first understand what will be the position of the Greek economy at the end of the current support package in 2013.

The big unknowns

a) The resilience of the Greek economy.

I personally believe that it is a good chance that the Greek economy will rebound to some degree because, despite the real hardship suffered by some sections of the population, there are still great amounts of wealth held by Greek households and private sector and individual debt levels in Greece are still reasonably low by European standards. The current slump in demand is only partly caused by the government spending cuts. Instead, much of it is caused by the bad sentiment and insecurity caused in the population due to the string of negative news and predictions for the country. It is likely that they will eventually start spending again, resulting in the well known rebound effect experienced in many other countries. Indeed, a little known fact is that the Greek economy actually grew in nominal terms in 2010 (due to the higher than expected inflation rate).

Moreover, due to the well known bureaucratic obstacles, there is, even know, a large amount of frustrated investment plans waiting for approval, in energy, tourism or real estate development. If the much advertised “fast track” approval process for investments does finally bear fruits, it can have a material effect on growth and sentiment, especially on the reasonably small Greek economy. The same is true if better use is made of the European cohesion funds that are still available.

b) The ability of the Government to reform the public sector

I am much more pessimistic about this as the corruption, mismanagement and bad working ethic in the public sector are too entrenched to change with a few ministerial decrees. Unless this is improved, it will continue to dissuade investment and suppress government revenues.

c) The state of the European and the world economy

As long as the European economy continues to recover, this will have a positive effect by raising Greek exports, improving tourist flows and strengthening the highly cyclical shipping industry. Moreover, an improved overall market climate is likely to increase investor confidence, even for peripheral economies such as Greece. On the other hand, higher interest rates arising from inflationary pressures in Germany or elsewhere, could squeeze further prospects for recovery in South Europe.

d) Greek Political developments

This is a very big unknown. Even if the current government manages to retain its cohesion without too many MP defections, there are national elections due at the latest at the end of 2013. Given how crucial a year 2013 is likely to be, it is possible that the government may declare early elections before that so as, for example, to avoid having to go to elections right after it has declared a (full or partial) default. Moreover, an early election avoids the need for a protracted pre-election period. However, an early election causes obvious political uncertainty, especially if, as currently expected, no party is able to obtain a full parliamentary majority.

OK, where will we be in 2013?

If the official predictions are not met by a considerable margin, then a rather messy default of Greece seems more or less inevitable. On balance, I still believe that this is unlikely as long as the current government remains committed to reform as seems to be the case now.

In the fortunate case where the Greek economy considerably outperforms these official predictions, then it may even be possible that the current “plan” of Greece returning to the markets in 2013 with no debt restructuring (apart from an extension of the repayment schedule for the 110bn from the IMF and the EU) may even be achievable. Again, I think that this is an unlikely scenario. Even if the Greek economy proves more resilient than expected, it is likely that the Greek government will use the breathing space provided to slow the pace of reform. Thus, it is pretty unlikely that, in terms of deficit levels at least, we can have a much better result than targeted in the current stability plan.

Indeed, the more likely case remains that the Greek Economy will perform roughly in line with the official predictions of the current stabilization plan. So, let’s take this as our base case and see where does this leave the Greek Economy in 2013:

i. a running deficit still over 3% of GDP (primarily due to the interest costs of servicing the debt).

ii. a debt/GDP ratio of around 150% if not greater.

iii. public interest expense of over 7% of GDP and near 20% of the total government expenditure.

iv. GDP may have returned to growth but such growth is likely to remain weak and unstable due to the large outflows from the economy caused by the interest payments overseas and the continued lack of consumer and investor confidence.

v. a requirement to refinance all maturing existing debt, plus the existing budget deficit

1. The original official plan: start repaying the 110bn plus all debt that matures thereafter

This is so unrealistic that there is not even worth discussing it further. It is simply impossible for Greece to be able to borrow, at any sustainable interest rate, 200bn or more that will be required in the next few years (110bn from the EU/IMF loan plus new maturities plus new deficits). This is, in part, the reason why the markets reacted to the Greek “bailout” by further increasing credit spreads: the official scenario was simply not workable.

2. The new official plan: extension of the 110bn but market refinancing of the rest

The IMF and the EU have largely acknowledged that they will be willing to extend the repayment schedule for the 110bn rescue package of Greece well past 2013. Moreover, there is also some talk for a reduction in interest rates for this funding, although I expect Germany to resist doing so since anything agreed for Greece will need to be offered to Ireland and any other nation that, by then, will have made use of the EU rescue mechanism.

I think that this is still largely an unworkable scenario. The markets will be understandably very unwilling to fund Greece at any reasonable rate (or at all) with a debt ratio of 150%. As an example, Portugal, without the social unrest and credibility issues of Greece, is currently suffering from a lack of investor confidence with a debt ratio of less than 100%.

The reason Greece is currently managing to raise some short term funds from the market is that the maturity of these funds falls before the end of the current support package, hence bond holders expect that they will effectively be repaid by the 110bn fund. If the EU/IMF are indeed unwilling to provide more funds in 2013, it is very unlikely that the markets will be willing to do so.

3. Debt restructuring by extension of the tenor of all debt

This may, just about, be workable, especially if coupled with lower interest rates on the bailout package. In the short run, it should work because there would be largely no need to actually raise any significant amounts from the market:

i. The reduced interest expense may result in a roughly balanced budget

ii. The extension of the tenor of ALL debt would remove the need to refinance it in the short term

iii. A simple extension of tenor may not require the Greek (and foreign) banks to mark down their holdings of Greek government debt, thus avoiding the short term need to recapitalize them which would require additional funds.

iv. As the restructuring would happen with the consent of the EU, the ECB is likely to continue to quietly support the Greek banks with the liquidity and funding they need to stay alive.

v. The EU may even be willing to provide some additional funds to cover any residual funding needs.

In the long run though, things are less rosy:

a. Even on hugely optimistic assumptions (sustained real GDP growth, continued low interest rate environment, continued prudent financial policies by the Greek government, continued ECB/EU support, etc), the Debt/GDP ratio would decline only very slowly. It would take 15 years (2018) for the ratio to fall below 100%, even on rather optimistic assumptions (see table below). This is a very long period for a country to survive without real access to the financial markets.

b. Lack of access to the financial markets has big repercussions not only to the state but also to the private sector: It is unclear how long would the ECB be willing to support the Greek banks. Also, it is unclear how long would Greek private companies be able to survive and grow without the ability to raise funds in the international markets.

c. Seeing how the EU operates, it is unlikely that they will consent to an adequate extension of tenor for the debt but instead they may favor an incremental approach, similar to the one of the current rescue package with frequent assessments, in part to make this politically palatable to their own electorates and in part to keep the pressure on Greece in order to ensure prudent fiscal behavior.

d. As a result, Greece would remain at the edge of the cliff for many years to come, with its economic survival still precariously relying on the whims of the European governments, the performance of the world economy and its domestic governance.

e. It is thus clear that, even after the restructuring, the financial markets are likely to remain very apprehensive with Greece, effectively keeping Greek banks and companies cut off from the international money market. This is likely to dissuade investment in Greece with obvious adverse effects on Greek economic development and growth.

f. The Greek public is likely to tire after a while of the constant rhetoric that the crisis is not yet over. At some point, they are likely to grow immune to such statements by politicians and economists, resulting in increasing pressure for fiscal loosening.

4. Debt restructuring by extension of the tenor of all debt AND a small haircut

This is effectively a variation of the previous scenario. It has the following advantages and disadvantages:

a. It reduces the debt that the Greek economy has to repay.

b. It may actually increase the credibility of the Greek economy since the Debt to GDP ratio will improve (although a modest haircut would have only a limited impact).

c. However, market commentators have – rightly – been arguing that a modest haircut would not be enough since it would still leave Greece with an excessive Debt/GDP ratio. Moreover, once an EU country has been allowed to default, even in such a controlled fashion, the markets may interpret this as a precedent, resulting in much greater turmoil amid speculation for further defaults and haircuts.

d. If the haircut is modest, or if it is voluntary, Greek banks may not be endangered, especially after the capital increases most of them are currently doing.

e. It is likely that the IMF will insist that their funding has priority over other Greek debt (as is legally the case). If the EU does the same, this would mean that even a small 15% overall haircut would result in a haircut for other investors of close to 25%.

5. Haircut through optional debt repayment

This is a scenario that has recently gained in popularity in the media reports. It can take many forms but in summary it involves the EU providing funds to Greece allowing Greece to repurchase its existing debt at the prevailing market prices, i.e. a discount to par. This would have to be coupled with extension of tenor for the 110bn fund, probably at reduced interest rates.

This plan has a number of advantages

a. It allows Greece to improve its Debt / Equity ratio.

b. Because the repurchase of the debt is optional for the debt holder, it is not an actual default which would be a bad precedent for a Eurozone economy.

c. It achieves Germany’s objective of the cost of the Greek default to be, at least in part, be borne by the investors as opposed to the German and European tax payers.

The main problems with this plan are:

i. For this to allow a material improvement of Greece’s Debt/Equity ratio, it would require sizable funds, especially if the haircut is not very big. As this plan would have to be offered to Ireland and possibly Portugal and any other countries that may be in trouble, the funds required become truly enormous. Germany and the other richer countries are understandably reluctant to do so but they might be able to sell it internally by imposing stringent conditions on the bailed out countries and arguing that this is the only way to eliminate the lingering uncertainty about the Euro and the Eurozone which is damaging investor confidence.

ii. Interest rates in the new debt provided by the EU would have to be significantly lower than those of the current support fund. Otherwise, Greece may find itself paying higher interest after the debt repurchase than before. This would be so because all of the existing Greek debt was issued before the debt crisis and had very low interest rates.

iii. For this to work, it would require a careful balance in the expectations of investors: If investors think that this is really the perfect solution to the debt crisis, then they would be unwilling to sell their Greek bonds at a sizeable discount. If investors are unwilling to sell, then the program of voluntary reduction of the Greek debt obviously cannot work. This can prove quite tricky and may mean that this plan can never be a full solution of the problem since a full solution would mean full investor confidence and unwillingness to accept any haircut. The only way it can work is by being seen to be inadequate…

iv. Indeed, investor sentiment aside, Germany is probably unwilling to provide a full solution anyway because if they were to do so, they would lose most of their leverage on the rescued countries while at the same time a moral hazard situation would be created with countries feeling that fiscal imprudence would ultimately result in a bailout.

6. Additional funds from the E.U.

The E.U. could conceivably agree to provide more funds to Greece to the extent that Greece is unable to tap the financial markets in 2013.

This is an unlikely scenario (unless coupled with a haircut or other measures) because, as shown by the previous table, Europe would need to continue to fund Greece for close to 20 years until the Greek Debt / GDP ratio is nearer to what the market considers a sustainable rate. This is politically problematic given the magnitude of the funds that would be required (for Greece and all the other indebted countries). Also it effectively results in a protracted period of uncertainty that everybody wants to avoid.

This scenario is easier to imagine if Europe were to succeed in implementing a more centralized common fiscal policy because then such a bailout would not be seen to create moral hazard situations in the future. However, with Euro-skepticism on the rise throughout the continent, any considerable delegation of fiscal and economic powers away from the national governments is unlikely.

7. An uncontrolled default but still stay in the Eurozone

This is also a rather unlikely scenario. First, it would be a rather big failure of Europe if they are unable to organize, at the very least, an orderly default for Greece. Such a failure would have material repercussions not only at a political level but also in terms of investor confidence on the Eurozone and other peripheral economies. Second, if Europe did fail to act, it is unlikely that Greece could remain in the Eurozone.

This is so because all or most Greek banks would collapse, together with most Pension funds that hold Greek government bonds. Even if the Greek government had managed to balance its budget by then (especially if they stop paying interest on existing debt), the government would not have enough funds to keep the Greek banks and Pension funds afloat. Clearly it is unlikely that the EU would be willing to provide the needed funds since it was the EU’s unwillingness to act that led to the uncontrolled default on the first place. Thus, the only conceivable solution would be to return to the Drachma and fund the banks and funds (and possibly other private sector companies in trouble) through inflationary printed cash.

8. An uncontrolled default and exit from the Eurozone

Needless to say that this is a nightmare scenario since exiting the Euro would be extremely messy. Those who point out that the move to the Euro was rather smooth are missing the important point that this involved a move from generally weaker currencies to a stronger one. A move back to the Drachma, would be met with huge public resentment, capital flight and economic dislocation of enormous proportions. Needless to say that if after many years of recession and cuts, the result is such a debacle, there would be serious riots in the country and possibly a complete breakdown of law and order.

It is unbelievable how serious foreign analysts are suggesting that this is, supposedly, the best solution for Greece. It is more likely that this is a reflection of their –not always hidden- beliefs that Greece should never have entered the Eurozone hence this is a good excuse to throw it out. While the financial governance of Greece is giving, unfortunately, some justification to such opinions, one does wonder if there are some prejudices or even some kind of racism hidden in such assessments.

However, their argument is that after the initial shock, the depreciation of the currency may allow for a quicker return to economic growth through the rapid readjustment of the economic competitiveness of the country. Moreover, in the long term, having its own currency, Greece can avoid finding itself in such situations plus give it the ability to have its own monetary policy based on its own needs and circumstances. The example of Argentina is often mentioned as an example of a country that is currently experiencing decent growth despite its bankruptcy a decade or so ago.

These are definitely respectable arguments. My random thoughts on these are as follows:

a. The comparison of Argentina with Greece is not necessarily accurate. Greece is a first world country, member of the EU and the Euro. Argentina was seen even before its default as a largely developing country which had chosen to unilaterally peg its currency to the American Dollar. If Greece leaves the Euro, it will be a clear sign that Greece is a third world economy and this will have significant adverse economic consequences. On the other hand, the current publicity is so negative for Greece that one can argue that public perception cannot really get any worse than it is now…

b. In the long term, the ability of Greece to devalue its currency is not necessarily a good thing. It makes foreign and domestic investors apprehensive of investing in the country and it fuels inflationary pressures. Indeed, this is how the devaluation of the currency is meant to be helping: it allows for nominal salary increases without damaging the competitiveness of the country (or its public finances) because it can be financed through inflationary money and be mitigated by currency depreciation. Clearly, this is not a recipe for long term economic stability. Indeed, Greece spent a long time in the 90’s trying to control its currency depreciation in order to get inflation under control.

c. The shock of the bankruptcy is likely to leave scars, both economic and political/social, that will take very long to heal. It may also lead to a significant strengthening of the extreme left which up to now was making only small gains in the crisis. If people start to really have nothing to lose they are far more likely to embrace extreme ideologies.

d. The main benefit of the default and depreciation scenario is that it allows for a fast adjustment so that the country can, supposedly, get back in a sustainable growth course. This benefit is mitigated considerably if the country has successfully implemented austerity measures which have largely already achieved the adjustment of competitiveness and balanced budgets. In other words, while depreciation might have made sense in 2009, the longer we wait, the less it makes sense. Certainly in 2013, if the government has succeeded in implementing all the required reforms and cost cuts, there are far less traumatic ways to resolve the debt crisis than the disaster scenario of exiting the Euro.

Conclusion

If I had a clear and definite conclusion, I would obviously be a rich man. Clearly Greece, and Europe as a whole, are in a difficult and complicated situation with no precedents to look back to and many political and economic uncertainties to evaluate. On balance, it looks as if the moderately optimistic scenarios 3, 4 or 5 are currently the most likely, through some evolved form of the European Support Mechanism, be it Eurobonds, guarantees or debt repurchases at a discount.

However, it is also likely that the European governments lack the ability and perhaps the willingness to fully resolve the issue. Indeed, it is very likely that there will be at least a couple more iterations of the European rescue package. For example, it is not impossible to contemplate a scenario where Greece through one means or another continues for two, three or even ten years and then finally declares bankruptcy. This will depend not only on the behavior of the Greek government and the international financial and economic climate but also on the prevailing political situation in Europe. Currently, an ugly default by Greece is feared to lead to a domino effect and hence everyone is ultimately motivated to avoid it. If in a few years, the other countries have fixed their own problems, a failing Greece may be easier for the markets and the European politicians to accept. On the other hand, if indeed, all other countries are no longer in trouble, the funds necessary to simply bail out Greece would not be that big in a Europe-wide context and the EU may well decide that it is easier to do so than take the risk of a financial turmoil.

Addendum

There is a lot of fear mongering in European and international press about the risk of moral hazard arising from quick and easy bail outs of the debt ridden Eurozone countries. My humble personal view is that such concerns are blown out of proportion.
Even if the profligate countries are generously bailed out, the humiliation from the foreign governance, the enormous bad publicity and the resulting deep recessions are enough to make any government and any politician with half an instinct of self-preservation unwilling to put themselves in such a situation again.

It is true that such bad memories are likely to quickly fade out. However, the same is true from any memories of bailouts while any strict rules that are passed now with this in mind, are also likely to be amended several times over the coming years as political balances and economic priorities change.

Moreover, many of the strict rules that are being proposed are clearly unworkable. I fail to see how a constitutional prohibition of large deficits would stop anyone from doing so. This is certainly true in the case of countries such as Ireland which collapsed not so much due to government deficits but because they were forced to bail out their crumbling financial sector. Even in the case of Greece which is closer to the example of a country with a profligate public sector, it is unclear that the Greek government in 2008 or 9 would have behaved much differently if such a constitutional prohibition existed. On the contrary, the only thing that such a constitutional rule would achieve is to compound the uncertainty and chaos of a financial crisis with constitutional and political mayhem.

Similarly, imposing financial sanctions on debt-ridden countries is similarly counterproductive since it would compound their fiscal woes.
Germany’s suggestion to remove voting or veto power from deficit countries is more workable but it still sounds more punitive than truly preventive. Moreover, extensive use of such measures is very dangerous since they could considerably undermine the democratic legitimization of the already rather flimsy EU institutions at a time of increased euroscepticism.

The solution I can think of is not very original and has been mentioned many times over: a single currency requires greater economic and political integration for it to work. And for such greater integration to be possible, it requires the trust of all European people in the solidarity and democratic nature of the Union. Indeed, an outside observer to this crisis could say that this is a unique opportunity for Europe to show just that. Policies that focus on punitive measures and on regional bartering, however justified they may be, ultimately undermine the concept of a unified Europe.

Ελλάς, «ο δωρητής»

2011-01-21T17:05:00.001+02:00

Η δημοσιονομική κατάσταση της Ελλάδας, θα μπορούσε άνετα να περιγραφεί ως το οικονομικό αντίστοιχο μιας ατομικής βόμβας που μόλις έχει εκραγεί. Προς το παρόν, υποστήκαμε το πρώτο κύμα της έκρηξης. Τα παιδιά μας θα πρέπει να ζήσουν με την σχεδόν ραδιενεργή τοξικότητα μιας ερημωμένης οικονομίας.Αργά ή γρήγορα λοιπόν θα βρεθούμε όλοι αντιμέτωποι με μια απλή ερώτηση από τα παιδιά ή τα εγγόνια μας: «πού πήγαν τα λεφτά?».

Όλοι γνωρίζουμε τα απίστευτα σκάνδαλα που συγκλόνισαν την πολιτική μας ζωή δηλητηριάζοντας την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και αδειάζοντας τα δημόσια ταμεία. Όμως τα ταμεία δεν αδειάζουν μόνο από σκάνδαλα. Αντίθετα, μέσα στα πλαίσια του σύγχρονου «κοινωνικού κράτους» , η πολιτεία επεκτείνει αενάως τις κανονιστικές της αρμοδιότητες και το δίκτυο των λειτουργιών της, σε τομείς που τελικά , ελάχιστοι είναι σε θέση να γνωρίζουν

Στην πραγματικότητα γνωρίζουμε ελάχιστα για πολλές καθ’όλα νόμιμες λειτουργίες του κράτους-προνοίας που μας διοικεί. Μπορώ ας πούμε να ισχυριστώ με βεβαιότητα ότι όλοι σχεδόν αγνοείτε πως η Ελλάδα ακόμα και στην καρδιά της οικονομικής κρίσης συνέδραμε οικονομικά τρίτες χώρες , βοηθώντας τες (εντός ή εκτός εισαγωγικών αναρωτιέμαι..) στο δύσκολο έργο της… ανάπτυξης, ενώ η ίδια από-αναπτυσσόταν με ταχύτατους ρυθμούς.

Στην εισαγωγή της έκθεσης μιας εν πολλοίς άγνωστης υπηρεσίας του Υπουργείου Εξωτερικών ονόματι ΥΔΑΣ, ο τότε υφυπουργός (2009) μας διαβεβαιώνει πως : «παρά τις δυσμενείς οικονομικές συνθήκες, η Ελλάδα παραμένει σταθερή στις διεθνείς της δεσμεύσεις με απώτερο στόχο την παροχή του 0,7% (!) του ΑΕΠ της για αναπτυξιακή συνεργασία μέχρι το 2015. Πρώτα όμως, μας ενημέρωνε πως η διεθνής βοήθεια που παρείχε η Ελλάδα «μειώθηκε» στο ποσό των 430 εκατομμυρίων Ευρώ για το 2009 , από 504 εκ ευρώ περίπου , που είχε φτάσει το 2008. Ακριβώς: μέσα σε δύο τόσο κρίσιμα για τη χώρα μας χρόνια, η Ελλάδα δώρησε περίπου 1 δις ευρώ σε τρίτες χώρες.

Τα χρήματα αυτά καταναλώθηκαν σε κοινωνική πολιτική, λιγότερο ή περισσότερο χρήσιμη, ανάλογα με τα υποκειμενικά κριτήρια του αναγνώστη: Σταχυολογούμε ορισμένες χρηματοδοτημένες δράσεις που μας ξένισαν: κατασκευή πολυκατοικίας στο δήμο Sabac της Σερβίας, αγορά παλαιών κατοικιών και επιχορηγήσεις σε σερβικές οικογένειες για ανακατασκευή οικιών (2009). Αναπαλαίωση διεθνούς Κέντρου Ήχου στη Χάλκη (Τουρκία) (2009). Επιμορφωτικό πρόγραμμα για ταξιδιωτικούς πράκτορες στο Αζερμπαιτζάν (2008), Προώθηση της Πολυφωνικής Μουσικής στη Γεωργία (2008) , συνεισφορά στη διαμόρφωση κοινόχρηστων χώρων και παροχών σε περιοχή βαπτίσματος στην Ανατολική όχθη του Ιορδάνη Ποταμού (2008), δημιουργία γυναικείου αγροτουριστικού συνεταιρισμού στη Συρία (2008) , κατασκευές και αναβαθμίσεις Οδικών Αξόνων στην Αλβανία (2008) κλπ

Μην παραλείψουμε φυσικά και το … «Ελληνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης των Βαλκανίων» (ν. 2996/02) που προέβλεπε χορήγηση 550 εκ. €, στις Βαλκανικές χώρες, μέσω διμερούς βοήθειας.

Έχουν ακουστεί πολλά για την αξία και τη σημασία της Διεθνούς βοήθειας. Ο παγκόσμιος διάλογος για την εξεύρεση του πιο αποδοτικού τρόπου υπέρβασης της φτώχειας καλά κρατεί και έχουμε τις επιφυλάξεις μας ως προς την αξία των απευθείας παροχών προς τρίτες χώρες (το σκιτσάκι, αυτή τη θέση σατιρίζει). Όμως, εν μέσω μιας καταιγίδας ικανής να αφανίσει την χώρα μας, είναι σώφρον να συνεχίζεται η παροχή διεθνούς βοήθειας? Μήπως θα έπρεπε να επαναδιαπραγματευτεί η Ελλάδα τις διεθνείς της υποχρεώσεις και να περικόψει οτιδήποτε τη σπρώχνει πιο βαθιά στη χρεωκοπία?

Η «Εταιρεία Ελευθεριών του Εμπορίου», στην Ερμούπολη του 19ου αιώνα: Μια άγνωστη σελίδα του Ελληνικού Φιλελευθερισμού.

2011-01-19T14:43:00.004+02:00

Ο ελληνικός φιλελευθερισμός απέκτησε τα τελευταία 30 χρόνια μια απαράμιλλη δυναμική.
Όμως δεν είναι η πρώτη φορά που οι ιδέες του ενέπνευσαν τους πολίτες αυτής της χώρας.

Ο φιλελευθερισμός στην Ελλάδα των προηγούμενων αιώνων, όσο περνάει ο καιρός και η έρευνα συστηματοποιείται αποδεικνύεται κίνημα με μια άγνωστη όσο και συναρπαστική ιστορία.

Ερμούπολη Σύρου: 1865.
Σε μια Ελλάδα καθυστερημένη, καθημαγμένη από τους πολέμους, περιορισμένη στις εσχατιές της οθωμανικής αυτοκρατορίας, ο εμπορικός κόσμος συνιστά το πιο προωθημένο και φιλελεύθερο κομμάτι της κοινωνίας. Οι έμποροι περιδιαβαίνουν την Ευρώπη, αλληλογραφούν με διεθνούς φήμης στοχαστές , σαλπάρουν για μακρινές χώρες και γνωρίζουν νέες κουλτούρες και πολιτισμούς . Εξοικειώνονται με ξένους θεσμούς και διεθνείς εξελίξεις, αναπτύσσοντας μια κοσμοπολίτικη νοοτροπία που προωθεί δυναμικά την κατά Κοραή «μετακένωσι» των ευρωπαϊκών ιδεών.

Τα πιο προχωρημένα μυαλά, έρχονται σε επαφή με τον κλασικό φιλελευθερισμό και μαγεύονται από τις διδαχές του. Ένας από αυτούς τους διανοητές- επιχειρηματίες της εποχής είναι και ο Λεωνίδας Ευμορφόπουλος. Τέκνο της Σύρου με πολυσχιδή δράση και βαθιά παιδεία, ταξιδεύει σε ολόκληρο τον κόσμο και επιστρέφει μετά στην πατρίδα του για να αφιερωθεί στο εμπόριο μεταξιού και την τοπική πολιτική.

Ο Ευμορφόπουλος, ρομαντικός και πραγματιστής συνάμα, συμπεραίνει πως ο μόνος τρόπος για να δώσει μια φιλελεύθερη κατεύθυνση στα πολιτικά πράγματα είναι να δημιουργήσει μια κίνηση πολιτών. Έτσι , μαζί με πενήντα περίπου συναδέλφους του ιδρύει το 1865 την "Εταιρεία Ελευθεριών του Εμπορίου".

Η Εταιρεία στο καταστατικό της δηλώνει με σαφήνεια ότι στόχος της είναι η εξάλειψη όλων των δασμών, η κατάργηση των τελωνείων και η θεσμοθέτηση του Ελεύθερου Εμπορίου ανά την επικράτεια. Τα μέλη της εμπλέκονται σε παθιασμένες αντεγκλήσεις με κρατιστές της εποχής, αρθρογραφώντας στον εγχώριο τύπο και εκδίδοντας μια περιοδική επιθεώρηση. Στο περιοδικό αυτό δημοσιεύονται μεταφράσεις ελευθεριακών κειμένων, όπως πχ των ομιλιών του αναρχοκαπιταλιστή οικονομολόγου Gustav De Molinari.

Στα κείμενά τους, οι υποστηρικτές της Εταιρείας εξηγούν το όραμα τους για μια Ελλάδα δίχως εμπορικούς φραγμούς και συντεχνιακούς περιορισμούς, με το κράτος να απέχει από παρεμβάσεις στην οικονομική δραστηριότητα των πολιτών. Έτσι, διαβεβαιώνουν, πως οι τιμές των προϊόντων θα πέσουν, η αποταμίευση των πτωχών θα αυξηθεί, ενώ οι εξαγωγές προϊόντων θα ενθαρρύνουν την βελτίωση της παραγωγής και το άνοιγμα νέων αγορών.

Αναφορές στον Άνταμ Σμιθ δε λείπουν από αυτούς τους πρώιμους φιλελεύθερους διανοητές, ενώ ορισμένοι πηγαίνουν ακόμα πιο μακριά σημειώνοντας πως ένας κόσμος ελεύθερου εμπορίου θα εμποδίζει τους αδελφοκτόνους πολέμους λειτουργώντας ως ανάχωμα του εθνικισμού. Ο Γ.Δρόσος , υποστηρικτής της Εταιρίας, παραπέμπει σε κείμενα του F. Bastiat ενώ, πνευματικός πατέρας του κινήματος θεωρείται από τα μέλη του, ο διαπρεπής φιλελεύθερος R.Cobden που με την πολιτική του δράση άνοιξε το δρόμο για την απελευθέρωση του εμπορίου στη Βρεττανία.

To 1865, πληροφορούμενη το θάνατο του Cobden, η Εταιρεία στέλνει στη χήρα του συλλυπητήρια επιστολή, όπου τη διαβεβαιώνει πως οι Έλληνες ιδεολογικοί του σύντροφοι θα συνεχίσουν τον αγώνα για το ελεύθερο εμπόριο στην Ευρώπη και ολόκληρο τον κόσμο.

Μέλη της κίνησης είναι Έλληνες έμποροι που ζουν στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Από τη Ν.Υόρκη μέχρι την Οντέσσα και από το Άμστερνταμ μέχρι την Αλεξάνδρεια, η Εταιρία συγκινεί και εμπνέει ομογενείς επιχειρηματίες που προσχωρούν μαζικά στις τάξεις της: το 1865 ξεκίνησε με 50 συμμετέχοντες και μόλις 2 χρόνια αργότερα, τα μέλη της είχαν οκταπλασιαστεί.

Η Εταιρία αυτή των Ελλήνων φιλελευθέρων του 19ου αιώνα επιδίωξε από νωρίς να επηρεάσει τις πολιτικές εξελίξεις, εντάσσοντας και αρκετούς βουλευτές στους κόλπους της. Ένα από τα μέλη της θα φτάσει μέχρι και του σημείου να γίνει πρωθυπουργός (ο Δ.Βούλγαρης), ενώ μέλος της ήταν και ο πατέρας της Ελληνικής οικονομικής επιστήμης, Ι.Σούτσος.

Παρόλη όμως την επιτυχία της, παρόλο το πάθος των μελών της και τις αρχικές τους επιτυχίες, η Εταιρία τέλειωσε τις μέρες της άδοξα, δίχως να πραγματοποιήσει κανέναν από τους στόχους της. Ο λόγος ήταν απλός: το 1866 η Κρήτη επαναστατεί και όλη η Ελλάδα μπαίνει στους ρυθμούς πυρετωδών προετοιμασιών για την πραγμάτωση της Μ.Ιδέας. Τα τρομακτικά έξοδα των εξοπλισμών καλύπτονται από δασμούς και έμμεσους φόρους. Η αντικρατιστική ρητορική της Εταιρίας δεν έχει θέση σε μια χώρα που ετοιμάζεται σύσσωμη για πόλεμο. Οι απόψεις της απορρίπτονται μέχρι και από τα κατά τόπους εμπορικά επιμελητήρια που προτιμούν τα ρόδα του εθνικισμού από τα αγκάθια του ελεύθερου ανταγωνισμού. Ο Λ.Ευμορφόπουλος αποσύρεται από τα κοινά και η Εταιρία τελικά διαλύεται ενώ τα μέλη της ακολουθούν αυτόνομες πορείες.

Έτσι τελειώνει το πρώτο φιλελεύθερο πείραμα στην χώρα μας. Η οργάνωση του, πιστή στα φιλελεύθερα ιδεώδη, παρέμεινε σε επίπεδο διακομματικής κίνησης πολιτών , αποφεύγοντας τις πελατειακές σχέσεις και τον αγοραίο κομματισμό. Παρά τις τιτάνιες προσπάθειες όμως, το κλίμα της ελληνικής πολιτικής , ο συγκεντρωτισμός της κυβέρνησης και ο εθνικιστικός παροξυσμός, νίκησαν το φιλελεύθερο ρομαντισμό. Παρόλα αυτά , η κληρονομιά των πρώτων εκείνων Ελλήνων φιλελεύθερων παραμένει: το όραμα ενός κόσμου απελευθερωμένου απ τα κρατικά δεσμά,και μιας κοινής παγκόσμιας αγοράς, πραγματώθηκε εν μέρει, μέσα από την σύγχρονη παγκοσμιοποίηση, δίνοντας σε εκείνες της προσπάθειες μια ,έστω και καθυστερημένη, δικαίωση..

για περισσότερες πληροφορίες στο θέμα αυτό και μια πιο αναλυτική παρουσίαση εδώ

O μύθος του "όχι και τόσο μεγάλου" Δημοσίου

2011-01-16T15:42:00.000+02:00

Ένας από τους βασικούς λόγους που η ανθρωπότητα βίωσε τον οικονομικό θρίαμβο της βιομηχανικής (καπιταλιστικής) οικονομίας, είναι ότι η τελευταία προκαλεί μέσα από την εσωτερική δυναμική της, την εκρηκτική μείωση του κόστους παραγωγής ανά μονάδα προϊόντος. Έτσι η παραγωγή αυξάνεται, οι τιμές μειώνονται και το καταναλωτικό κοινό τροφοδοτεί τον κύκλο της προσφοράς και της ζήτησης. Στα τέλη του 19ου αιώνα φερ'ειπείν, και μέσα σε μόλις 20 χρόνια, το κόστος παραγωγής σιδηροδρόμων έπεσε κατά 88%. Το κόστος παραγωγής κηροζήνης στο ίδιο διάστημα έπεφτε κατά 70%. Η κυριαρχία της μηχανής περιορίζει τις ανάγκες απασχόλησης εργατικού δυναμικού στο απολύτως ελάχιστο, προκαλώντας ταυτόχρονα την έκρηξη της παραγωγής. Δεν είναι μαγεία: είναι η δύναμη του ανθρώπινου μυαλού εν δράσει.

Ο παραπάνω κανόνας, του φθίνοντος κόστους παραγωγής ανά μονάδα προϊόντος ισχύει λίγο πολύ για όλους τους τομείς της οικονομίας με μία και μοναδική εξαίρεση: το Ελληνικό Δημόσιο. Ακούσαμε πρόσφατα διάφορους γραφικούς υποστηρικτές του στάτους κβο να επιχαίρουν καθώς ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων μετά την απογραφή υπολογίστηκε σε "μόλις" 768.009 ανθρώπους. Η λεπτομέρεια που δεν αναφέρεται είναι ότι στις 31.12.1981 υπηρετούσαν στο Δημόσιο συνολικώς 511.000 άτομα τα οποία τον Ιανουάριο του 1989 έφτασαν τις 659.885. "Υπήρξε δηλαδή αύξηση σχεδόν 150.000 υπαλλήλων (23%) έργο του ΠΑΣΟΚ" όπως σημειώνει ο συγγραφέας Μ.Δραγούμης. Mετά από τριάντα χρόνια ο αριθμός τους ήταν αυξημένος κατά περίπου 100.000 άτομα, έργο αμφότερων των κομμάτων εξουσίας.

Και όλα αυτά σε μια περίοδο που οι νέες τεχνολογίες πλημμύρισαν την παραγωγή: υπολογιστές, ψηφιοποίηση της πληροφορίας, εφαρμοσμένη ρομποτική, νέες μέθοδοι διαχείρισης και logistics που έστω και σπασμωδικά εφαρμόστηκαν στο ελληνικό δημόσιο καθιστώντας περιττή την υπεραπασχόληση σε μια ολόκληρη σειρά ειδικοτήτων (πχ δακτυλογράφων "ξένων γλωσσών", αποθηκαρίων/αρχειοθετών, κλπ).

Ναι, όσο τραγελαφικό και αν ακούγεται, το ελληνικό δημόσιο συνεχίζει να παράγει τις ίδιες χαμηλού επιπέδου υπηρεσίες, απασχολώντας ένα ολοένα και πιο πολυάριθμο δυναμικό στην παραγωγή τους.

Από την άλλη πλευρά, στην Αγγλία, το σύνολο των υπαλλήλων του ευρύτερου δημοσίου τομέα το 1979 όταν ανέλαβε την εξουσία η Θάτσερ ήταν 733.176, ενώ δέκα χρόνια αργότερα είχε πέσει στους 576.888 (»Economist», 25.11.89).

Η γραφικότητα της ελληνικής περίπτωσης είχε φτάσει μέχρι του σημείου να μονιμοποιηθούν εν μιά νυκτί 46.000 έκτακτοι με το σκεπτικό ότι «εύλογα οι… υπάλληλοι κατέχονται από αίσθημα ανασφάλειας και αβεβαιότητας η οποία μπορεί να επηρεάσει την υπηρεσιακή τους απόδοση, καθώς και την αφοσίωση στα καθήκοντα τους".

Σε μια εποχή που ο δημόσιος χώρος προσπαθεί να απομιμηθεί τις δομές του ιδιωτικού (ειδικά σε επίπεδο οργάνωσης και διακυβέρνησης) για να επιβιώσει , στην Ελλάδα πανηγυρίζουμε που το εργατικό δυναμικό του δημοσίου αυξάνεται με φρενήρεις ρυθμούς, προωθώντας μια αντιπαραγωγική και αντιοικονομική νοοτροπία, διασπείροντας την σε ολόκληρη την κοινωνία, διαφθείροντάς εν τέλει τη νεολαία που ανατρέφεται με το όνειρο κατάληψης μιας "θεσούλας". Oι όψιμοι απολογητές του δημοσίου ,το μόνο που κάνουν είναι να δίνουν σε αυτή την αρρωστημένη νοοτροπία μια (έστω μικρή) παράταση ζωής.

Πώς μερικά clicks οδηγούν σε πλούτο..

2010-12-29T13:55:00.007+02:00

"Nobody in the right frame of mind will ever pay for online Junk" ήταν τα λόγια του διευθυντή, στην Ιαπωνέζικη εταιρεία που δούλευα, μετά το τέλος μια 40 λεπτής παρουσίασης Ο σκοπός της παρουσίασης ήταν να πείσει η ομάδα μας και να επενδύσει(αποχωριστεί ένα σημαντικό κεφάλαιο) στα προϊόντα και υπηρεσίες που υποσχόταν το ντουέτο των νεαρών προγραμματιστών Το προϊόν ήταν απλό: μικρά παιχνίδια τα οποία ήταν τζάμπα για το κοινό, αλλά η απόκτηση "άυλων-αγαθών" είχε κάποιο χρηματικό κόστος. Η επένδυση δεν έγινε ποτέ. Ο χαμένος της υπόθεσης? Ας υποθέσουμε ότι δεν ήταν το ντουέτο Οι νεαροί αγοράστηκαν από άλλο fund και έβγαλαν κέρδη και για τον εαυτό τους, αλλά και για τους μετόχους τους.

Όσοι ασχολούνται με τον χώρο του gaming γνωρίζουν την Electronic Arts, την μεγαλύτερη εκδότρια(μέχρι το 2008 - η συγχώνευση της Activision-Vivendi δημιούργησε μεγαλύτερο κολοσσό) παραδοσιακών(PC and console games). Ελάχιστοι γνωρίζουν την Zynga, αλλά σχεδόν όλοι έχουν ακούσει για τα προϊοντα της. Το όνομα MafiaWars, farmville και αρκετά άλλα είναι τα δημιουργήματα της Zynga. Η χρηματιστηριακή της αξία ΕΑ(electronic Arts) υπολείπεται της αντίστοιχης Zynga(σύμφωνα με την SharePost). Συγκεκριμένα η Zynga　υπολογίζεται ότι "αξίζει" $5.51 δις δολάρια

Η Zynga δημιουργήθηκε πριν 4 χρόνια, έχει 210 εκατομμύρια χρήστες ενεργούς ανά μήνα(μόνο στο facebook). Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος αυτό, το World of Warcraft, το μεγαλύτερο μαζικό παιχνίδι έχει 9 εκατομμύρια χρήστες. Η Zynga έχει 1200 εργαζομένους(όπου οι 600 βρίσκονται στην εταιρεία λιγότερο από έναν χρόνο). Τυχαίνει και έχω γνωστούς που δουλεύουν στην Zynga και μου έχουν εκμυστηρευθεί στοιχεία που θα ζήλευε ακόμη και η Goldman Sachs. Το σημαντικό είναι έαν το social gaming　είναι το μέλλον ή απλώς ένα είναι μια μόδα που φουσκώνει και ξεφουσκώνει ξαφνικά. Η μόδα όπου παιχνίδια ήταν δωρεάν αλλά η εξέλιξή τους απαιτεί αποχώρηση πραγματικών χρημάτων ξεκίνησε από την Νότιο Κορέα το 2003 με παιχνίδια racing　όπου οι παίκτες για να αποκτήσουν καλύτερα αμάξια ή αλλά ευχέρειες έπρεπε να αγοράσουν κάποια virtual goods.

Για να καταλάβει ο χρήστης πόσο μεγάλο είναι το κοινό της zynga, 360 εκατομμύρια χρήστες(facebook, MySpace και iOS συσκευές), δηλαδή το σύνολο των ψηφορών που ψήφισαν στις τελευταίες 3 αμερικάνικες εκλογές δεν ξεπερνά τους χρήστες της Zynga.　Παρόλο που σαν επιχειρηματίας και σαν αναλυτής θαυμάζω την Zynga, Playdom και την Playfish(εταιρίες που ασχολούνται με social gaming) αρκετοί gamers(me included) καθώς και προγραμματιστές κατηγορούν τους μηχανισμούς των free-to-play games.　Τα πιο πετυχημένα "κοινωνικά παιχνίδια" έχουν χρησιμοποιήσει πολύ απλό τρόπο λειτουργία που δεν προωθεί ούτε την στρατηγική ούτε ικανότητα, παρα μόνο την αλληλεπίδραση με το παιχνίδι. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω τα "δωρεάν" παιχνίδια είναι μεν δωρεάν, αλλά περιέχουν και το φαινόμενο του microtransaction,　όπου ο χρήστης θα πρέπει να ξοδέψει πραγματικά χρήματα για να αποκτήσει ένα "καλύτερο" αντικείμενο.

Οι παίκτες μπορούν ακόμα να απολαύουν αμοιβές με το να καλούν τους φίλους τους να παίξουν το ίδιο παιχνίδι(τώρα καταλάβατε γιατί κάποιοι φίλοι σπαμμάρουν συνεχώς invitations). Φυσικά κάθε νέος χρήστης σημαίνει και νέος δυνητικός πελάτης για microstransaction. Οι Συναλλαγές όμως δεν είναι πάντα "micro". Στην GDC( Game Developers Conference) το 2009 ο Sebastian De Halleux παραδέχθηκε ότι το πιο διάσημο(διαβάστε αγορασμένο) αντικείμενο ήταν ένας καναπές σε σχήμα στόματος που κόστιζε $40 δολάρια

GDC Online 2009: Playfish Keynote from Paul Jung on Vimeo.

Εξάρτηση ή Εκμετάλλευση?

Κανένας δεν μπορεί να αρνηθεί την(εμπορική) επιτυχία που έχει το πλαίσιο του "κοινωνικού παιχνιδιού", αυτό το πλαίσιο έχει γίνει κεντρικό θέμα αντιπαράθεσης σε κάθε γωνία του κλάδου, από τον μέσο gamer　μέχρι και τους ανεξάρτητους κατασκευαστές. Τα κοινωνικά παιχνίδια έχουν μια ροπή προς τον εθισμό και με τους μηχανισμού τους κρατούν τον χρήστη "engaged". Τα παιχνίδια αυτά έχουν στηθεί ώστε οι παίχτες να ξεγελιούνται ώστε να ξοδεύουν χρήματα σε πράγματα που δεν κάνουν εντελώς τίποτα! Υπάρχει μια διαφορά ανάμεσα σε πράγματα τα οποία είναι addicting καισε άλλα που είναι compelling.　Σε μιαπροσφατή podcast του ο Εdmund Mcmillen（δημιουργός του braid) ήταν ιδιαίτερος καυστικός. Παρωμοίασε το Crack　με τα ¨κοινωνικά παιχνίδια". Υποστήριξε ότι οι καλοί προγραμματιστές θέλουν να φτιάξουν μια καλή εμπειρία για τον χρήστη όπου ο χρήστης θα ευχαριστηθεί και θα εντυπωσιαστεί. Υποστήριξε ότι μια δραστηριότητα γίνεται καλή όταν μπορεί κάποιος να πάει και να περηφανεύεται στους φίλους του για το κατόρθωμα του. Δηλαδή

Κάθε δραστηριότητα πρέπει να σε κάνει να νιώθεις καλά, και να θέλεις να το μοιραστείς. Το κρακ έχει πλακά, αλλά κανένας δεν πάει να υπερηφανεύεται στους φίλους του ότι έχει εθισμό στο κρακ. Το να τρέχει κάποιος είναι καλό. Δείτε την αντίθεση, μόλις έτρεξα έναν μαραθώνια και γίνομαι καλύτερος. Και τώρα - έκανα κρακ για μια εβδομάδα και θέλω ακόμη περισσότερο.

Υπάρχουν και παραδοσιακά παιχνίδια που είναι εθιστικά(WOW,Football manager, Civilization, Sims). Τα πιο εθιστικά παιχνίδια είναι αυτά που δεν έχουν ξεκάθαρη αρχή και τέλος. Τα πιο πολλά παιχνίδια έχουν μια συγκεκριμένη ιστορία και έναν σκοπό. Όταν τα παιχνίδια είναι πιο "ελεύθερα" τόσο πιο ελεύθερη γίνεται και η ενασχόλησή μαζί τους. Συγκεκριμένα το Farmville, το πιο πετυχημένο παιχνίδι απαιτεί στην αρχή ελάχιστη προσπάθεια(όπου προσπάθεια διαβάστε χρόνο), αλλά όσο ο χρήστης αναπτύσσει το χωράφι του, τόσο πιο πολύ χρόνο πρέπει να αφιερώσει για να συνεχίσει. Φυσικά η έξυπνη Zynga δίνει την επιλογή στον χρήστη να πληρώσει για την φροντίδα του χωραφιού του. Η Zynga έχει στηρίξει όλη την τακτική της σε έρευνες που είχαν σε χρήστες τον Tamagotchi(ποίος τα θυμάται αυτά πάλι?)

Ο Ian bogost（αναπληρωτής καθηγητής στο Georgia Tech) είναι από τους μεγαλύτερους κριτές των παιχνιδίων που προωθούν το κλικαρισμά χωρίς νόημα. Το άρθρο του στο οποίο κριτικάρει τα παιχνίδια facebook（ετσι τα αποκαλεί) ήταν η εμπνεύση για το παρών κείμενο. Για να γελιοποιήσει αυτά τα παιχνίδια έφτιαξε το Cow CLicker

Cow Clicker is a Facebook game about Facebook games. It's partly a satire, and partly a playable theory of today's social games, and partly an earnest example of that genre.
You get a cow. You can click on it. In six hours, you can click it again. Clicking earns you clicks. You can buy custom "premium" cows through micropayments (the Cow Clicker currency is called "mooney"), and you can buy your way out of the time delay by spending it. You can publish feed stories about clicking your cow, and you can click friends' cow clicks in their feed stories. Cow Clicker is Facebook games distilled to their essence.

Το εν λόγω παιχνίδι δίνει στον παίχτη μια αγελάδα όπου επιτρέπεται να την κλικάρουν μια φορά κάθε 6 ώρες. Αγοράζοντας(μέσω microtransaction) τα Mooney（το μέσο συναλλαγών του παιχνιδιού, οι παίκτες μπορούν να κλικάρουν περισσότερο την αγελάδα τους ή να την "αναβαθμίσουν" φυσικά με το αναλογό τίμημα. Εάν ο χρήστης μπορεί να καλέσει τους φίλους του να παίξουν το παιχνίδι μπορούν να μοιραστούν κλικς και να αποκτήσουν βραβεία πιο γήγορα. Οι πιο πολλοί χρήστες φυσικά δεν ξοδεύουν μια σε αυτά τα παιχνίδια. Που οφείλετε ο τζίρος τότε?

Ακόμη και στα κοινωνικά παιχνίδια ισχύει ο νόμος του Pareto, αλλά σε μεγαλύτερη ισχύ. 90% των πωλήσεων αντιστοιχεί στο 10% των χρηστών. Αυτό αναγκάζει τους προγραμματιστές να ακολουθούν μοντέλα που εκμεταλλεύτε αυτό το 10%. Σύμφωνα με τον Bogost　το παραπάνω ισχύει σε κλάδους που είτε είναι ηθικά αμφιλεγόμενοι κλάδοι - αλκοόλ, τζόγος που παρουσιάζεται μεγάλη συγκέντρωση πελατών. Η Εύκολη λύση είναι να υποθέσουμε ότι οι χρήστες είναι ώριμοι και υπεύθυνοι των πράξεων τους.

Σαν παραδοσιακός gamer　μπορώ να παραδεχτώ ότι έξυπνα παιχνίδια ή δύσκολα παιχνίδια μου δίνουν μια ευχαρίστηση όταν εκπληρώνω τις δοκιμασίες που περιέχουν. Τα κοινωνικά παιχνίδια προωθούν επαναληπτικές διεργασίες, βαρετών αποστολών με αποτέλεσμα να μειώνουν την ευχαρίστηση του χρήστη. Τα παιχνίδια σαν κλάδος είναι 4 φορές μεγαλύτερος από τον κλάδο των ταινιών. Είναι κρίμα αυτό ο κλάδος να μετατραπεί σε ένα συνονθύλευμα άμυαλων κλικς.

Ποίο είναι το μέλλον? Στην αρχή στο facebook　υπήρχαν apps όπου πλήρωνες για να κάνεις ποστ εμετού(στην κυριολεξία) στο τοίχο των φίλων σου. Με αυτό το σκεπτικό τα facebook games έχουν προχωρήσει αρκετά. Κλείνοντας να θυμίσω ότι αρκετές φορές στην ιστορία μπερδεύεται η πραγματική καινοτομία με την μόδα της στιγμής. Εάν τα κοινωνικά παιχνίδια έχουν μέλλον αυτό θα εξαρτηθεί από αυτά και τους προγραμματιστές τους. Εάν συνεχίσουν να προωθούν έναν τρόπο παιχνιδιού όπου η πρόοδος απαιτεί όλο και περισσότερη ενασχόληση και καθόλου ενασχόληση τότε το ενδιαφέρον του κόσμου θα μειωθεί(καθώς και τα κέρδη τους). Από την άλλη εάν φτιάξουν παιχνίδια όπου οι χρήστες μπορούν να τα μοιραστούν με τους φίλους τους και οι ικανότητες θα καθορίζουν τον νικητή ή την εξέλιξη, θα είναι ωφέλιμη για τον κλάδο και για τους χρήστες. Τελειώνοντας, κανένας δεν θυμάται τα ψηφιακά ζωάκια ή την φοβερή δήλωση στελέχους της Bandai ότι σε κάθε σπίτι θα βρίσκεται ένα Tamagotchi...

Ομπάμα ο Πολέμαρχος

2010-12-27T14:27:00.002+02:00

Ένα σημείωμα πάνω στην ευγενή τύφλωση του «προοδευτικού χώρου»

Η σχέση της Αριστεράς με τον Ομπάμα, είναι μια συναισθηματική ιστορία, μεταφυσικής αγάπης και έξαλλης ειδωλοποίησης. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι ο Ομπάμα παίζει ιδίως για τον «προοδευτικό»-εκσυγχρονιστικό χώρο, ρόλο ποπ σταρ της πολιτικής . Aδυνατούμε να παρακολουθήσουμε όλη αυτήν την τεράστια βιομηχανία προβολής που έστησε η κεντροαριστερά πάνω στην εκλογή Ομπάμα: τις κυριολεκτικά άπειρες αποθεωτικές επιφυλλίδες που συνδύαζαν τις ίδιες τριακόσιες λέξεις με διαφορετικούς τρόπους, τα ρεπορτάζ και τα βίντεο με τα ενθουσιώδη πλήθη, τις μεγαλόπνοες δηλώσεις του νέου Προέδρου, τις χιλιακουσμένες αναλύσεις, και πάνω απ όλα την «ελπίδα», την «ελπίδα» , την «ελπίδα» με την οποία μας γάνωσε τα μυαλά ο "προοδευτικός" χώρος.

Θυμάμαι χαρακτηριστικά, ένα απόγευμα πριν λίγα χρόνια, ακούγοντας την ομιλία κάποιου πανεπιστημιακού, για τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, όπου, εν μέσω ατελείωτων κλισέ περί καπιταλιστικού ιμπεριαλισμού, ο κρατικοδίαιτος καθηγητής κατέληγε πως «εν πάσει περιπτώσει συμφωνούμε όλοι (!) ότι η εκλογή Ομπάμα θα είναι η λύση στα μακροχρόνια προβλήματα του πλανήτη». Παράξενο ε; Η ομιλία δεν είχε καμία σχέση με τον Ομπάμα εκ πρώτης όψεως,αλλά με τα δομικά προβλήματα του αμερικανικού συστήματος εξουσίας. Κι όμως για την.... «ορθολογική» κεντροαριστερά, ένας άνθρωπος αρκούσε να σβήσει μονοκονδυλιά ολόκληρο το σύμπλεγμα σχέσεων και συμφερόντων που συντηρούσε τους υπερατλαντικούς πολέμους. Τα κόκκαλα του Μαρξ θα τρίζανε (του Στάλιν πάλι όχι και τόσο)

Μετά την εκλογή Ομπάμα, η βιομηχανία ειδωλοποίησής του επεκτάθηκε σε παγκόσμια κλίμακα. Ο Ομπάμα μεταξύ άλλων θεωρήθηκε επίδοξος αναμορφωτής της «εικόνας των ΗΠΑ στον κόσμο». Κάποιοι τον βαφτίσανε «ειρηνοποιό». Σε ένα ξέσπασμα μυθοπλαστικής έκστασης, η αρμόδια Νορβηγική Επιτροπή του απένειμε το Νόμπελ Ειρήνης για το 2009, όχι επειδή διέταξε ανακωχή σε κάποιο από τα εκατοντάδες πεδία μάχης των Αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, αλλά επειδή είχε «όραμα» για μια πιο ειρηνική υφήλιο.

Οι μύθοι όμως καταρρέουν πιο σύντομα απ ό,τι ελπίζουν οι κατασκευαστές τους, και μάλιστα καταρρέουν θορυβωδώς, παρά το γενικό σιωπητήριο που έχει σαλπίσει για το θέμα αυτό ο αριστερός τύπος. Έτσι, στο ζήτημα του «πολέμου κατά της Τρομοκρατίας» ο Ομπάμα αποδεικνύεται θλιβερός διάδοχος της πολιτικής Μπους. Σχεδόν δύο χρόνια μετά την έναρξη της προεδρίας του, το ειρηνευτικό του «βιογραφικό» παραμένει πενιχρό, και ο τίτλος του «πολεμικού αρχηγού» του έθνους φαντάζει πολύ πιο ταιριαστός..

Ο πόλεμος στο Αφγανιστάν φερ’ειπείν φτάνει «αισίως» στο 10ο έτος του και ο Ομπάμα φαίνεται αποφασισμένος κάθε άλλο παρά να τον τερματίσει. Μέσα στο 2010 αναπτύχθηκαν περίπου 20.000 νέα στρατεύματα στη χώρα, ενώ έχει προγραμματιστεί η εκδίπλωση τουλάχιστο 30.000 στρατιωτών. Ταυτόχρονα , συνεχίζουν να ενισχύονται οι παραστρατιωτικές μονάδες της CIA, ενώ η τελευταία μέχρι τα μέσα του 2010 είχε προχωρήσει σε 37 επιθέσεις με πυραύλους hellfire κατά πακιστανικών στόχων (αριθμός ρεκόρ ακόμα και για τα δεδομένα της τέως ρεπουμπλικανικής κυβέρνησης). Η συνεχιζόμενη παραμονή του αμερικανικού στρατού στην περιοχή,και οι μάταιες προσπάθειες να ηττηθεί η «σκιά» των Ταλιμπάν, οδηγεί στον εκβαρβαρισμό των τακτικών πολέμου,με τις ανορθόδοξες διαδικασίες να κερδίζουν έδαφος. Έτσι, όπως αποκάλυψαν τα wikileaks , επί εποχής Ομπάμα του «ειρηνοποιού», οργανώθηκαν τάγματα «θανάτου (death squads) στο Κανταχάρ, την Καμπούλ και το Κχοστ του Αφγανιστάν με στόχο τη δίωξη και άμεση εκτέλεση επιλεγμένων στόχων (χωρίς τις περιττές διαδικασίες των στρατοδικείων) . Όμως ,όπως έγινε γνωστό, η διαβόητη αυτή ομάδα (Task Force 373) άφησε στο διάβα της νεκρούς πολίτες και γυναικόπαιδα, χρησιμοποιώντας βαρέα όπλα σε αστικούς χώρους. Παράλληλα, ο ίδιος ο Πρόεδρος συνηθίζει να δίνει απευθείας εντολές για επιλεκτικές δολοφονίες αντιπάλων των ΗΠΑ (όπως του Anwar-Al-Awlaki ).

Στο Ιράκ τα πράγματα φαίνονται καλύτερα, και η μεγάλη μάζα των αμερικανικών στρατευμάτων αποσύρθηκε (μόλις το 2010). Αλλά τα φαινόμενα απατούν. Αν στόχος ήταν η παράδοση της κυριαρχίας της χώρας αποκλειστικά στους Ιρακινούς, τότε μάλλον κάτι πάει στραβά. Το σχέδιο βλέπετε, προβλέπει τη διατήρηση επτά βάσεων του αμερικανικού στρατού με πενήντα χιλιάδες στρατιώτες ως «συμβουλευτική εφεδρεία»(!). Ταυτόχρονα, σχεδιάζεται η χρήση πέντε τεράστιων φρουρίων στην καρδιά της ιρακινής ενδοχώρας, στελεχωμένων με αρκετές χιλιάδες μισθοφόρους , 1400 θωρακισμένα οχήματα, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και περίπου 30 ελικόπτερα. Εκτός αυτών, αμερικάνοι διπλωμάτες θα τοποθετηθούν σε δύο οχυρωμένα φυλάκια κόστους 100 εκ. δολλαρίων για να παρέχουν τις «διαμεσολαβητικές τους υπηρεσίες» (!!) στους Ιρακινούς. Προξενεία-Οχυρά, κόστους 1 δις δολλαρίων θα στηθούν στο Κιρκούκ,τη Μοσούλη και το Ερμπίλ. Την ίδια στιγμή,στη χώρα συνεχίζουν να δρουν ανενόχλητοι χιλιάδες μισθοφόροι,υπάλληλοι ιδιωτικών παραστρατιωτικών εταιριών. Εν συντομία η πολιτική «ιρακινοποίησης» του πολέμου δεν παύει να συνιστά μια παρόμοια εκδοχή της ίδιας παρεμβατικής και γιατί όχι, επιθετικής εξωτερικής πολιτικής που εγκαινίασαν οι εξορισμένοι στα έγκατα της ιστορίας νεοσυντηρητικοί.

Αλλά και στο εσωτερικό η κατάσταση δεν είναι καλύτερη. Ενώ η χρήση βασανιστηρίων καταδικάζεται (στα λόγια), στην πράξη οι υπεύθυνοι για τέτοια εγκλήματα αφήνονται στο απυρόβλητο και απολαμβάνουν την προστασία και τη νομική υπεράσπιση της κυβέρνησης, ενώ κρούσματα βασανισμών σε «μυστικές βάσεις» συνεχίζουν να βγαίνουν στο φως της δημοσιότητας . Εκτός αυτών οι αυθαίρετες απαγωγές υπόπτων σε τρίτες χώρες, συνεχίζονται με προεδρική συγκατάθεση . ;oπως και οι αμφιλεγόμενες πρακτικές υπονόμευσης τηλεφωνικών γραμμών και υποκλοπής τηλεφωνημάτων. Και τι να πει κανείς για το Γκουαντάναμο που όχι μόνο δεν έκλεισε (παρά τις σχετικές υποσχέσεις του Ομπάμα), αλλά εξακολουθεί να χρησιμεύει σα φυλακή για την επ'αόριστο κράτηση υπόπτων με τη νομοθετική βούλα της κυβέρνησης των Δημοκρατικών;

Ελάχιστα γνωστός είναι και ο ακήρυκτος πόλεμος κατά του Πακιστάν αυτή τη φορά, καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ έδωσε ρητή εντολή να αυξηθούν καταιγιστικά οι επιθέσεις μη-επανδρωμένων αεροσκαφών κατά επιλεγμένων στόχων. Έτσι, τα δύο τελευταία χρόνια σημειώθηκαν πάνω από 160 τέτοιες επιθέσεις επί πακιστανικού εδάφους με εκατοντάδες νεκρούς , ενώ συγκριτικά, το διάστημα 2004-2008 είχαν σημειωθεί μόλις 43.

Βλέπουμε λοιπόν πως το ιστορικό της κυβέρνησης Ομπάμα δεν είναι και τόσο διαφορετικό από αυτό της διοίκησης Μπους. Πιστά προσανατολισμένος στην πολιτική του εκδημοκρατισμού και του nation-building με κάθε κόστος, ο Μπαράκ Χουσείν Ομπάμα συνεχίζει τη βίαιη εξωτερική διπλωματία, χρησιμοποιώντας τις ξιφολόγχες του αμερικανικού στρατού ως μέσο επιβολής και εργαλείο επέκτασης της αμερικανικής ζώνης συμφερόντων. Είναι σχεδόν θλιβερό να βλέπει κανείς τόσα όνειρα και ελπίδες να γκρεμίζονται. Όμως μέσα από τέτοιες επικές αποτυχίες των διάφορων πολιτικών χώρων, μπορούμε να δούμε την ανωριμότητα που επικρατεί στην παγκόσμια πολιτική σκηνή, την πανταχού παρούσα μεταφυσική, την υποκατάσταση της κριτικής σκέψης με τη δύναμη των προσώπων,των ονομάτων, του μύθου. Οι ίδιες δυνάμεις που πριν από ογδόντα χρόνια ανέδειξαν ανθρώπους-ζογκλέρ, ημιπαράφρονες ή μακιαβελικούς στην κορυφή,εξακολουθούν να λειτουργούν και σήμερα, ακόμα και σε χώρους που διεκδικούν το μονοπώλιο στην προοδευτική-ορθολογική πολιτική αφήγηση. Τραγικό,δε βρίσκετε;

(πρωτοδημοσιεύτηκε στο Μπλε Μηλο)

Η ‘Πορεία προς τον Φιλελευθερισμό’, συνεχίζεται…

2010-12-08T21:56:00.001+02:00

Ένα εμβληματικό για την ελληνική φιλελεύθερη βιβλιογραφία βιβλίο, ξεκινά μια καινούργια διαδρομή.

Η ‘Πορεία προς τον Φιλελευθερισμό’ του Μάρκου Δραγούμη, επανεκδόθηκε αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Παπαζήση και το Κέντρο Φιλελευθέρων Μελετών (ΚΕΦΙΜ). Η νέα βελτιωμένη έκδοση περιλαμβάνει πολλά καινούργια στοιχεία, με κυριότερο ένα εκτεταμένο επίμετρο που καλύπτει τις τελευταίες εξελίξεις και αναλύει την πρόσφατη κρίση από μια φιλελεύθερη οπτική

Είναι ένα βιβλίο σταθμός στην –πολύ φτωχή- ελληνική βιβλιοπαραγωγή γύρω από τις Φιλελεύθερες ιδέες και αποτελεί μια καταπληκτική περιήγηση στο θεωρητικό και εφαρμοσμένο τοπίο του Φιλελευθερισμού. Ταυτόχρονα περιλαμβάνει μια ολοκληρωμένη οριοθέτηση του κλασσικού Φιλελευθερισμού σε σχέση με τα συγγενή αλλά και τα αντιθετικά ρεύματα ιδεών καθώς και μια προσφυή περιγραφή των σύγχρονων εκφράσεων και εφαρμογών του. Τέλος, το βιβλίο εξετάζει διεξοδικά και τον φιλελευθερισμό στην Ελλάδα από τη συγκρότηση του Ελληνικού κράτους ως σήμερα.

Το βιβλίο θα παρουσιαστεί την Τετάρτη 12 Ιανουαρίου 2011 στη στοά του βιβλίου, με ομιλητές την κυρία Ντόρα Μπακογιάννη και τους κ.κ Στέφανο Μάνο, Θάνο Βερέμη, Γιώργο Παγουλάτο και Θανάση Παπανδρόπουλο. Θα συντονίσει ο Πάσχος Μανδραβέλης.

Το Καταραμένο Μνημόνιο

2010-11-24T18:24:00.002+02:00

Οι περισσότεροι από εμάς θα έχουν προσέξει ότι το μεγαλύτερο μέρος του «λαού» είναι αρνητικό προς το μνημόνιο, κάτι το οποίο επιβεβαιώθηκε και από τις πρόσφατες εκλογές παρά την σχετικά ικανοποιητική επίδοση του κυβερνώντος κόμματος. Συνεπώς θα ήθελα εδώ – για μία ακόμα φορά – να αναφερθώ στα διάφορα επιχειρήματα κατά του μνημονίου και να δούμε εάν και σε ποιο βαθμό ισχύουν.

Παρακαλώ από καρδιάς τους όσους αναγνώστες να διαβάσουν το κείμενο αυτό με ανοικτό μυαλό – εδώ που βρισκόμαστε είναι σημαντικό να μπορέσουμε να συζητήσουμε και να αναλύσουμε την κατάσταση σοβαρά και σε βάθος χωρίς κομματικές ή συναισθηματικές κορώνες… Επίσης ζητώ συγνώμη για το μέγεθος του κειμένου. Ωστόσο είναι τόσα τα έωλα επιχειρήματα τα οποία ακούγονται από τα ΜΜΕ, τους πολιτικούς ή και τους πολίτες στα καφενεία που δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να αναφερθούμε σε καθένα από αυτά. Δυστυχώς αυτός είναι και ο λόγος που φοβάμαι ότι η προσπάθεια μου, όπως και τόσων άλλων, θα πέσει στο κενό: Είναι τόσο πιο εύκολο να παπαγαλίζει κανείς σλόγκαν και εύηχα συνθήματα παρά να διαβάσει και να κατανοήσει ένα τόσο μακρύ κείμενο… Ωστόσο η ελπίδα πεθαίνει πάντοτε τελευταία!

Όσοι από εσάς βαριέστε να διαβάσετε όλο το κείμενο, μπορείτε να επικεντρωθείτε στα επιχειρήματα τα οποία σας ενδιαφέρουν περισσότερο.

1. Τα μέτρα του μνημονίου είναι δυσάρεστα
Αυτό είναι ένα πολύ ανθρώπινο συναίσθημα. Αλλά είναι ακριβώς αυτό – συναίσθημα και όχι επιχείρημα. Προφανώς τα μέτρα είναι δυσάρεστα καθότι η χώρα μας – πριν το μνημόνιο – ουσιαστικά πτώχευσε. Το ερώτημα δεν είναι εάν τα μέτρα είναι δυσάρεστα αλλά εάν θα ήταν περισσότερο δυσάρεστα χωρίς το μνημόνιο και τα χρήματα της Ε.Ε. και του ΔΝΤ. Αυτό το εξηγούμε περισσότερο παρακάτω.

2. Το μνημόνιο μπορούσε να αποφευχθεί.
Αυτό είναι ένα ακόμα έωλο επιχείρημα το οποίο χρησιμοποιεί συχνά κυρίως η ΝΔ για να δικαιολογήσει την αρνητική της ψήφο στο μνημόνιο. Πραγματικά έχει ιστορικό και πολιτικό ενδιαφέρον εάν και πως θα μπορούσαμε να αποφύγουμε τον εξευτελισμό της διεθνούς επιτήρησης μέσω του μνημονίου. Αλλά είναι προφανές ότι αυτή την στιγμή, αυτό δεν είναι επιχείρημα εναντίων του μνημονίου. Είναι σαν να λέμε ότι εάν είχαμε σταματήσει το κάπνισμα θα είχαμε αποφύγει τον καρκίνο. Ναι, όντως, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να κάνουμε χημικοθεραπεία τώρα που έχουμε δυστυχώς καρκίνο! (a)

3. Κάθε χώρα που έχει υπαχθεί στο ΔΝΤ έχει αποτύχει οικονομικά.
Αυτό είναι ένα ακόμα έωλο επιχείρημα για τους εξής λόγους:
Α) Κατ αρχήν δεν ισχύει – υπάρχουν αρκετές χώρες που μετά την βοήθεια του ΔΝΤ μπόρεσαν και αντέστρεψαν την οικονομική τους κρίση. Η γειτονική μας Τουρκία είναι ένα καλό παράδειγμα.
Β) Αν και είναι γεγονός ότι πολλές χώρες που υπάγονται στο ΔΝΤ τελικά υποκύπτουν στα τραύματα τους, αυτό δεν σημαίνει ότι φταίει το ΔΝΤ. Είναι σαν να λέμε ότι δεν θέλουμε να πάμε στο νοσοκομείο καθότι πολύ άρρωστοι γιατί πολλοί άρρωστοι τελικά πεθαίνουν στα νοσοκομεία. Το προφανές είναι ότι αν δεν πάμε στο νοσοκομείο θα πεθάνουμε σίγουρα.

4. Το ΔΝΤ δεν προστατεύει τα δικά μας συμφέροντα αλλά των δανειστών μας.
Αυτό ισχύει εν μέρει. Το ΔΝΤ υπάρχει τόσο για να βοηθήσει τις χώρες που έχουν πρόβλημα (και γι αυτό όλες οι χώρες συμπεριλαμβανομένου και της Ελλάδος χρηματοδοτούν κάθε χρόνο το ΔΝΤ) όσο και για να μειώσει τα προβλήματα στην παγκόσμια οικονομία από την κατάρρευση μιας συγκεκριμένης χώρας. Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι το ΔΝΤ θέλει το «κακό» μας. Τόσο η Ελλάδα όσο και οι δανειστές της, αυτήν την στιγμή τουλάχιστον, θέλουν το ίδιο πράγμα, την αποφυγή της χρεοκοπίας της Ελλάδος. Δείτε και την επόμενη ερώτηση:

5. Συμφέρει την Ελλάδα να χρεοκοπήσει και να αρνηθεί να πληρώσει μέρος του χρέους της.
Μεγάλο μέρος της αριστεράς, και όχι μόνο, προτάσσει αυτό το επιχείρημα ως την αντιπρόταση της προς το μνημόνιο. Όμως, τουλάχιστον αυτήν την χρονική στιγμή, αυτό είναι ένα ακόμα λανθασμένο επιχείρημα, καθότι τα μέτρα του μνημονίου τώρα προσπαθούν να μειώσουν το πρωτογενές έλλειμμα και όχι να αποπληρώσουν τα δάνεια μας (ούτε καν τους τόκους).
Το 2009 έκλεισε με το τεράστιο έλλειμμα του 15+% του ΑΕΠ. Συν αυτού, το ασφαλιστικό μας σύστημα, λόγω της υπογεννητικότητας, κακοδιαχείρισης και εισφοροδιαφυγής, θα έχει τεράστιο πρόβλημα στο προσεχές μέλλον. Που σημαίνει ότι εάν δεν παίρναμε μέτρα, το έλλειμμα δεν θα μειωνόταν αλλά θα αυξανόταν στο μέλλον. Αυτό το έλλειμμα χρειάζεται συνεχώς ΝΕΑ δάνεια για να χρηματοδοτηθεί.
Εάν λοιπόν η Ελλάδα χρεοκοπούσε και αρνούνταν να πληρώσει τα τοκοχρεολύσια για το τρέχον έτος, τότε προφανέστατα, οι ξένοι (και οι Έλληνες) θα αρνούνταν να συνεχίσουν να δανείζουν στην Ελλάδα. Αυτό είναι εύκολα κατανοητό: ποιος λογικός άνθρωπος θα δάνειζε σε ένα κράτος το οποίο μόλις αρνήθηκε να αποπληρώσει τα υπάρχοντα δάνεια του; Το αποτέλεσμα αυτού είναι η Ελλάδα να μην μπορεί να χρηματοδοτήσει το τρέχον έλλειμμα της.
Με άλλα λόγια, εάν διαλέγαμε να μειώσουμε το χρέος μας ΤΩΡΑ, θα έπρεπε να μειώσουμε το τρέχον έλλειμμα μας όχι στο 9% περίπου που ζητάει το μνημόνιο για φέτος αλλά στο 0%. (b) Μπορείτε να φανταστείτε τι θα σημαίνει αυτό για τους μισθούς, συντάξεις, επενδύσεις, νοσοκομεία κτλ. Οι περικοπές θα έπρεπε να είναι πολλαπλάσιες από αυτές που γίνονται τώρα. Και αυτό είναι τόσο προφανές που με κάνει να αναρωτιέμαι εάν αυτοί που προτείνουν την χρεοκοπία ΤΩΡΑ ως μαγική λύση, είναι ηλίθιοι ή απλώς απατεώνες και λαϊκιστές.
Προσέξετε ότι αυτή η απλή ανάλυση αγνοεί τα επιπρόσθετα προβλήματα που μια τέτοια χρεοκοπία θα δημιουργούσε στην Ελληνική οικονομία από την κατάρρευση σχεδόν όλων των Ελληνικών τραπεζών που είχαν αγοράσει ελληνικά χρεόγραφα. Και το κράτος δεν θα μπορούσε να τις σώσει ή έστω να τις κρατικοποιήσει γιατί δεν θα έχει τα χρήματα. Μια κατάρρευση των τραπεζών μπορεί να ακούγεται ευχάριστα στα αυτιά μερικών αριστερών αλλά θα σήμαινε ακόμα περισσότερους ανέργους και αλυσιδωτές καταρρεύσεις άλλων εταιριών οι οποίες χρησιμοποιούν τις τράπεζες για την χρηματοδότηση τους.
Ωστόσο, το θέμα της αναδιάρθρωσης του χρέους πρέπει να επανεξεταστεί σοβαρά σε μερικά χρόνια από τώρα όταν, λόγω των μέτρων του μνημονίου, έχουμε καταφέρει να αποκτήσουμε πρωτογενές πλεόνασμα. Ωστόσο αυτό είναι κάτι το οποίο δεν αφορά το παρόν και καλύτερα είναι να αποφύγουμε τέτοιες συζητήσεις τώρα οι οποίες δεν βοηθάνε την σημερινή προσπάθεια.

6. Το μνημόνιο είναι πολύ αυστηρό
Πραγματικά, δεν υπάρχει κάτι μαγικό στους συγκεκριμένους στόχους μείωσης του ελλείμματος ή στο επιτόκιο 5% που μας δανείζει η Ε.Ε. (το «κακό» ΔΝΤ μας δανείζει με μικρότερο επιτόκιο). Θεωρητικά θα μπορούσαν να είναι περισσότερο ή λιγότερο αυστηροί.
Προσωπικά αμφιβάλω ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να πάρει πολύ καλύτερους όρους. Ήδη η Ελλάδα πήρε το μεγαλύτερο ποσό που έχει δοθεί ποτέ (αν και είμαστε μια σχετικά μικρή χώρα) παρά το γεγονός ότι η κρίση στην χώρα μας ήταν σχεδόν εξολοκλήρου εξαιτίας της δικής μας κακοδιαχείρισης, κάτι που λογικά έκανε τους Ευρωπαίους αρνητικά διακείμενους απέναντι μας. Και το μνημόνιο, αν και αυστηρό, δεν είναι παράλογο: για το 2010 ζήτησε μείωση του ελλείμματος στο 9%, το οποίο είναι επίσης ένα πολύ μεγάλο έλλειμμα. Για το 2011 ζήτησε 7%. Πάλι ένα μεγάλο νούμερο. Τι να μας ζητήσουν οι άνθρωποι, να αφήσουμε το έλλειμμα στο 14%;
Όμως, όπως και να είναι, το μνημόνιο ως έχει είναι γεγονός. Το μόνο ερώτημα ΤΩΡΑ είναι κατά πόσον η Ελλάδα μπορεί να ζητήσει επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου. Υπάρχουν δύο τρόποι να προσπαθήσουμε να κάνουμε αυτό:
Α. Να είμαστε «ανυπάκουα» παιδιά, να μην πάρουμε τα συμφωνηθέντα μέτρα, να παραλύσουμε την χώρα με απεργίες, η αντιπολίτευση να κάνει μόνο ισοπεδωτικά αρνητική κριτική κτλ. ή
Β. Να κάνουμε ότι μπορούμε για να πετύχουμε τους στόχους που συμφωνήσαμε και με την αξιοπιστία που αυτό μας δίνει να ζητήσουμε κάτι περισσότερο (π.χ. μείωση επιτοκίου, επιμήκυνση χρόνου των δανείων, ίσως και επαναδιαπραγμάτευση του χρέους).
Είναι προφανές μου φαίνεται πως η λύση Β είναι η μόνη ρεαλιστική, όσο και δελεαστικό να είναι να παίξουμε τους μάγκες στους χαζοευρωπαίους. Ήδη πολλές Ευρωπαϊκές χώρες μας έχουν (δικαιολογημένα) στην μπούκα του κανονιού. Άλλωστε πολλά από τα μέτρα τα οποία στοχεύουν στην εξυγίανση του δημοσίου (π.χ. περιορισμός της σπατάλης και της διαφθοράς στα νοσοκομεία) πρέπει να γίνουν όσο πιο γρήγορα γίνεται ανεξάρτητα από το μνημόνιο.

7. Το μνημόνιο προτείνει τα λάθος μέτρα
Αυτό είναι σίγουρα το σοβαρότερο επιχείρημα αν και είναι δύσκολο να έχει κανείς απόλυτη άποψη λόγω της πολυπλοκότητας της κατάστασης και της οικονομίας. Μερικές από αυτές τις κριτικές είναι οι εξής:

Α. Τα μέτρα του μνημονίου μεγαλώνουν το έλλειμμα λόγω της ύφεσης που δημιουργούν.
Πραγματικά οι επιπλέον φόροι και περικοπές μειώνουν την ζήτηση στην αγορά που συνεπάγεται μείωση των φορολογικών εσόδων. Ωστόσο είναι προφανές ότι στις περισσότερες περιπτώσεις το τελικό αποτέλεσμα είναι η μείωση του ελλείμματος: για να εξηγήσω, εάν το κράτος μειώσει π.χ. τους μισθούς στο δημόσιο τομέα κατά 20%, γλιτώνει π.χ. 20 ευρώ. Ακόμα και εάν η ζήτηση στην αγορά μειωθεί με το ίδιο ποσό (δηλαδή 20 ευρώ), θα μειωθούν μεν οι εισπράξεις ΦΠΑ αλλά λιγότερο σε απόλυτα νούμερα από την συνολική μείωση. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην περίπτωση της Ελλάδας όπου ένα μεγάλο μέρος της κατανάλωσης πάει σε εισαγωγές. Και αυτό πραγματικά έγινε: οι εισαγωγές φαίνονται πεσμένες κατά 20-30% φέτος.
Μερικοί δείχνουν τα περιορισμένα δημόσια έσοδα ως απόδειξη του αντιθέτου. Όμως τα δημόσια έσοδα είναι πεσμένα και λόγω της διάλυσης του φοροεισπρακτικού μηχανισμού αλλά και λόγω της μείωσης της κατανάλωσης όχι τόσο λόγω των περικοπών μισθών αλλά λόγω της γενικότερης ανασφάλειας των Ελλήνων. Και αυτή η ανασφάλεια θα επιδεινωνόταν εάν το κράτος αντί να προσπαθήσει να βάλει μια τάξη στα οικονομικά του, έκανε νέες παροχές.

Β. Θα έπρεπε να υπάρχουν περισσότερα αναπτυξιακά μέτρα.
Με αυτό δεν διαφωνεί κανείς σε θεωρητικό επίπεδο. Ωστόσο:
i) Τα αναπτυξιακά μέτρα κοστίζουν τώρα ενώ τα – όποια – αποτελέσματα εμφανίζονται πολλά χρόνια μετά. Αυτό σημαίνει ότι για να μπορέσει να πάρει αναπτυξιακά μέτρα το κράτος τώρα χωρίς να αυξήσει το τεράστιο έλλειμμα, χρειάζονται ΕΠΙΠΡΟΣΘΕΤΕΣ περικοπές. Το να ζητάει κανείς αναπτυξιακά μέτρα χωρίς να λέει που θα βρεθούν τα χρήματα τώρα, είναι λαϊκισμός.
ii) Με την κρίση και την ανασφάλεια στα σημερινά επίπεδα, είναι αμφίβολο εάν θα γίνουν πολλές επενδύσεις τώρα όποια και να είναι τα αναπτυξιακά μέτρα. Χρειάζονται πρώτα δημοσιονομική προσαρμογή για να μειώσουν την ανασφάλεια των επενδυτών και διαρθρωτικές αλλαγές για να μειώσουν την γραφειοκρατία.
Ωστόσο, σε γενικές γραμμές συμφωνούμε ότι σύντομα θα χρειαστούν αναπτυξιακά μέτρα. Κάθε συγκεκριμένη και κοστολογημένη πρόταση έχει ενδιαφέρον εδώ.

Γ. Τα μέτρα είναι κοινωνικά άδικα.
Σίγουρα με τα μέτρα αυτά πλήττονται άνθρωποι οι οποίοι είναι φτωχοί ή/και δεν φταίνε για την κρίση. Ωστόσο θα πρέπει να είμαστε ρεαλιστές:
i) Όταν καταρρέει οικονομικά μια ολόκληρη χώρα, είναι δυστυχώς αναπόφευκτο ότι θα πληρώσουν όλοι, δίκαιοι και άδικοι… Αυτό είναι λυπηρό αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα.
ii) Η μεγαλύτερη κοινωνική αδικία στην χώρα μας είναι λόγω της φοροδιαφυγής. Η τρόικα θα ήταν πραγματικά χαρούμενη εάν μπορούσαμε να πατάξουμε την φοροδιαφυγή. Δεν είναι αυτή που μας εμποδίζει από το να το κάνουμε. Είναι η ανικανότητα του κράτους και τα μικροκομματικά συμφέροντα. Καλά θα ήταν η ΝΔ, αριστερά και λοιπές «αντιμνημονιακές» δυνάμεις να κάνουν συγκεκριμένες προτάσεις προς αυτήν την κατεύθυνση (όχι γενικόλογα ευχολόγια όμως).
iii) Η δεύτερη μεγαλύτερη κοινωνική αδικία στην χώρα μας είναι η προνομιακή μεταχείριση των δημοσίων υπαλλήλων σε σχέση με αυτούς στον ιδιωτικό τομέα και τους ανέργους. Αυτό δεν ισχύει για όλους προφανώς αλλά είναι γνωστό ότι μεγάλο μέρος των δημοσίων υπαλλήλων απολαμβάνουν υπέρογκες αμοιβές, μονιμότητα και ατιμωρησία ενώ συχνά έχουν κακή συμπεριφορά προς τους πολίτες και δουλεύουν πολύ λίγο σε ωράρια και ένταση. Οι αριστερές δυνάμεις που κόπτονται για την ενίσχυση του δημοσίου τομέα, θα έπρεπε να πρωτοστατούν στην προσπάθεια εξορθολογισμού του και όχι να αντιπαλεύονται κάθε αλλαγή.
iv) Θεωρητικά θα μπορούσαν να μπουν μεγαλύτεροι φόροι σε «πλούσιους», αν και ήδη οι φόροι στην Ελλάδα είναι γενικά υψηλοί (ιδίως οι φόροι στην ακίνητη περιουσία). Ωστόσο σε μια μεικτή οικονομία σαν την δική μας, δεν μπορούμε να ανεβάσουμε τους φόρους αυτούς σε τρελά επίπεδα χωρίς να σκοτώσουμε την επιχειρηματικότητα και να μεγαλώσουμε κι άλλο την φοροδιαφυγή. Ωστόσο εάν υπάρχουν συγκεκριμένες προτάσεις, προφανώς αυτές μπορούν να συζητηθούν.

Δ. Θα πρέπει να γίνουν ταχύτερες διαρθρωτικές αλλαγές.
Σε αυτό θα συμφωνήσω 100%.
• Είναι αστείο ΚΑΘΕ κυβέρνηση τα τελευταία 20 χρόνια να λέει ότι θα απλοποιήσει την διαδικασία του ίδρυσης νέων εταιριών, και να μην έχει γίνει τίποτα.
• Είναι απαράδεκτο το ΣτΕ να ανατρέπει μετά από χρόνια καθυστέρησης, επενδύσεις δισεκατομμυρίων που είχαν μάλιστα ψηφιστεί από την βουλή βασισμένο σε συνταγματικές ακροβασίες.
• Είναι απίστευτο ότι για να γίνει οτιδήποτε μεγαλύτερο από κοτέτσι να χρειάζεται νομοθετική ρύθμιση.
• Είναι λυπηρό ή χώρα να μην έχει ακόμα κτηματολόγιο ή δασολόγιο.
• Είναι εξωφρενικό να συνεχίζουμε να έχουμε κλειστά επαγγέλματα, σε βάρος του κοινωνικού συνόλου.
Και η λίστα θα μπορούσε να συνεχίζεται για πολλές σελίδες. Ωστόσο για αυτά δεν φταίει το μνημόνιο. Αντιθέτως η τρόικα πιέζει συνέχεια για επιτάχυνση των αλλαγών αυτών. Η καθυστέρηση οφείλεται στο βαθύ ΠΑΣΟΚ το οποίο πολεμάει τις αλλαγές και στην δημόσια διοίκηση και τα συνδικάτα τα οποία συνειδητά ή όχι υποσκάπτουν κάθε προσπάθεια αλλαγής η οποία μπορεί να τα ξεβολέψει. Πως το περνάνε αυτό ως αριστερή άποψη είναι ένα από τα νεοελληνικά παράδοξα…

Τελειώνοντας, θέλω να πω ότι στην οικονομία υπάρχουν πάντοτε πολλές απόψεις και πολλές θεωρίες, και συχνά αυτές εξαρτιούνται από τις πολιτικές ή ιδεολογικές αντιλήψεις του κάθε αναλυτή ή οικονομολόγου. Ωστόσο, στην συγκεκριμένη περίπτωση της Ελλάδας, το μνημόνιο είναι μονόδρομος ανεξάρτητα της πολιτικής μας τοποθέτησης. Είμαστε χρεοκοπημένοι και πρέπει να περιορίσουμε τις δαπάνες μας και να μεγαλώσουμε τα έσοδα μας. Και όσο και να μας εκνευρίζει αυτή η έλλειψη επιλογής πρέπει να συγκρατήσουμε την όρεξη «ανυπακοής» μας γιατί αλλιώς αυτοί που θα πληρώσουν την νύφη ακόμα ακριβότερα είμαστε εμείς και κανένας άλλος.

_______________________________
(a) Παρεμπίπτοντος, είναι αμφίβολο ότι θα μπορούσαμε να αποφύγουμε το μνημόνιο με το να αντλήσουμε λίγα παραπάνω χρήματα από τις αγορές πριν γιγαντωθεί η κρίση ή με το να πάρουμε λίγα και ήπια μέτρα λίγους μήνες νωρίτερα. Το χρέος και το έλλειμμα της Ελλάδος ήταν (είναι) τέτοια, η αξιοπιστία μας τόσο χαμηλή και η διεθνής κρίση και η αστάθεια που αυτή συνεπάγεται τόση, που δεν υπήρχε περίπτωση να αποφύγουμε το μνημόνιο τόσο εύκολα. Η πραγματική ευκαιρία να αποφύγουμε το μνημόνιο πραγματικά υπήρχε μόνο στα 5+ χρόνια διακυβέρνησης από την κυβέρνηση Καραμανλή . Χωρίς βέβαια να διαφωνώ ότι θα ήταν καλό και η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ να ήταν πιο γρήγορη στο να πάρει μέτρα.
Επίσης ας μην ξεχνάμε ότι εάν είχαν παρθεί μέτρα νωρίτερα (είτε από την ΝΔ ή το ΠΑΣΟΚ), τα μέτρα αυτά δεν θα ήταν πολύ διαφορετικά από αυτά που επιβάλλει το μνημόνιο έτσι κι αλλιώς.

(b) Για να είμαστε απόλυτα ακριβείς, θα έπρεπε να μειώσουμε το έλλειμμα λίγο λιγότερο καθότι χρειαζόμαστε μόνο πρωτογενές πλεόνασμα, δηλαδή χωρίς τους τόκους τους οποίους θα αρνούμαστε να πληρώσουμε. Ωστόσο η μείωση που θα χρειαζόταν είναι σίγουρα περισσότερη από αυτή που ζητάει το μνημόνιο.

"Κακές" εκλογές, με ισχνά μηνύματα.

2010-11-23T21:55:00.004+02:00

Αναδημοσίευση του άρθρου του Ευτύχη Βαρδουλάκη από την έκδοση της "Καθημερινής" της Κυριακής για την Κύπρο.

Το μοναδικό ξεκάθαρο στοιχείο των πρόσφατων Αυτοδιοικητικών Εκλογών, ήταν η μεγάλη δυσαρέσκεια για το πολιτικό σύστημα. Όμως η δυσαρέσκεια αυτή δεν είχε ούτε κοινή αφετηρία, ούτε ενιαία χαρακτηριστικά. Οι πολίτες δεν ήξεραν πώς να την εκφράσουν και τα κόμματα δεν μπόρεσαν να τους βρουν τον τρόπο. Γι’ αυτό και οι πολίτες προτίμησαν την αποχή.

Οι πρώτες «Καλλικρατικές» εκλογές, ήταν κατ’ επίφαση αυτοδιοικητικές. Με εξαίρεση την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, λόγω της παρουσίας συγκεκριμένων (μη στενά κομματικών) υποψηφίων, στην εκλογική αντιπαράθεση κυριάρχησε η κεντρική πολιτική ατζέντα των κομμάτων.

Όμως, παρά την έντονη πολιτικοποίησή τους, η διαχείρισή τους από τα κόμματα ήταν εξαιρετικά προβληματική. Ήταν «κακές» εκλογές, με πολλά λάθη στη στρατηγική που ακολουθήθηκε (από όλα σχεδόν τα κόμματα, πλην ΚΚΕ), στις επιμέρους κινήσεις τακτικής, στις επιλογές προσώπων, αλλά και στην ίδια τη διαχείριση των αποτελεσμάτων.

Καταρχάς, το μέγεθος της αποχής αποτυπώνει και την αναποτελεσματικότητα των διλημμάτων που ετέθησαν. Διλήμματα τα οποία απομάκρυναν πρωτίστως εκείνους τους ψηφοφόρους που τελικώς κρίνουν τις εκλογές: τους πιο σκεπτικιστές.

Το ΠΑΣΟΚ έφτασε στο σημείο να απειλήσει με βουλευτικές εκλογές, αναλώνοντας πολύτιμο πολιτικό κεφάλαιο και υπονομεύοντας το ρόλο του ως «παράγοντα σταθερότητας» την εποχή της κρίσης. Και τελικώς έφερε στις κάλπες 1 εκατομμύριο λιγότερους πολίτες από ό,τι στις εκλογές του 2009. Με την απειλή αυτή κέρδισε 1-2 περιφέρειες παραπάνω, αλλά ακύρωσε ένα μέρος από τη «δεύτερη ευκαιρία» που συνήθως οι πολίτες δίνουν σε μια κυβέρνηση.

Η ΝΔ, από την άλλη, επένδυσε επί μήνες σε μια «αντιμνημονιακή» ρητορική, η οποία όμως δεν αποτύπωνε τον προβληματισμό ούτε καν των ίδιων των κεντροδεξιών ψηφοφόρων, καθώς πολλοί εκ των οποίων αντιμετωπίζουν την κατάσταση της χώρας πιο σύνθετα από ό,τι ένα «ναι» ή «όχι» στο μνημόνιο.

Πέρα όμως από τα αναποτελεσματικά μηνύματα, έγιναν και πολλά λάθη διαχείρισης των εκλογών, που άλλα κόστισαν και άλλα όχι.
Το ΠΑΣΟΚ ώρες-ώρες έδινε την εντύπωση ότι έκανε ό,τι μπορούσε για να τις χάσει!
Καταρχάς υπονόμευσε τους ίδιους τους υποψηφίους τους. Άλλους τους παρουσίασε ως ύστατη λύση. Άλλους τους ταλαιπώρησε εμποδίζοντάς τους να καταρτίσουν όπως εκείνοι ήθελαν τα ψηφοδέλτιά τους. Κάποιους άλλους, λιγότερο γνωστούς, προσπάθησε να τους… κρατήσει άγνωστους, ανακοινώνοντας τις υποψηφιότητές τους μία μέρα πριν την έναρξη του περιορισμού στις τηλεοπτικές εμφανίσεις!
Και αφού έπαιξε με τη φωτιά, με το θέμα των πρόωρων εκλογών, έσπευσε να σφυρίξει «λήξη του συναγερμού» το βράδυ του 1ου γύρου, με κίνδυνο να εξαγριώσει τους πολίτες, απελευθερώνοντάς τους παράλληλα να πάνε να το μαυρίσουν – χωρίς κίνδυνο πλέον… – στο 2ο γύρο!

Αν τελικώς αυτό δεν συνέβη, είναι επειδή ταυτοχρόνως με το ΠΑΣΟΚ φρόντιζε και η ΝΔ να απογοητεύσει τον κόσμο με τις επιλογές της!
Ενώ στον Α’ γύρο η ΝΔ κατέγραψε κάποια προφανή οφέλη, στο Β’ γύρο έχυσε την καρδάρα με το γάλα.
Καταρχάς βιάστηκε να πανηγυρίσει και να κάνει λόγο για «ολική επαναφορά». Αυτό προκάλεσε αντισυσπειρώσεις, καθώς παρά το σχετικά ικανοποιητικό αποτέλεσμα του Α’ γύρου, η εικόνα του κόμματος ποιοτικά δεν έχει βελτιωθεί.
Η επικοινωνιακή της ομάδα έδειξε αδικαιολόγητο άγχος και φάνηκε να λειτουργεί πιο παρορμητικά από όσο έπρεπε. Χωρίς κανείς να της το ζητήσει έβαλε μόνη της στοιχήματα τα οποία εκ των υστέρων έχασε, όπως π.χ. οι εκλογές στις Περιφέρειες Κρήτης και Πελοποννήσου, οι οποίες εντελώς ακατανόητα είχαν αναχθεί σε ύψιστης σημασίας ζητήματα.

Επίσης, η ΝΔ δεν κέρδισε κάποιο άλλο, συμβολικό έστω, στοίχημα. Το ΠΑΣΟΚ στα πρόσωπα των κ.κ. Καμίνη και Μπουτάρη έκανε ένα άνοιγμα σε στελέχη εκτός στενού κομματικού πυρήνα το οποίο δικαιώθηκε. Επένδυσε πολιτικά σε έναν χώρο από τον οποίο μακροπρόθεσμα ίσως κάτι κερδίσει (όπως ίσως έχει ζημιά, αν αυτοί αποδειχθούν κακοί δήμαρχοι…). Κάτι έκανε όμως. Η ΝΔ ποιο ακριβώς αυτοδιοικητικό συμβολισμό ανέδειξε;

Το μεγαλύτερο πλήγμα πάντως για τη ΝΔ ήταν η αποτυχία της στρατηγικής Β’ γύρου. Επί μήνες προετοίμαζε ένα «σαλόνι υποδοχής» αριστερών ψηφοφόρων στο Β’ γύρο, όμως εκείνοι δεν ήρθαν ποτέ. Και αυτό που μένει είναι η κληρονομιά μιας αντιμνημονιακής ρητορικής, από την οποία η ΝΔ δεν θα απεγκλωβιστεί εύκολα. Όταν επί μεγάλο χρονικό πολιτεύεσαι με μια συγκεκριμένη ρητορική, αυτή σε ακολουθεί. Σε αντίθεση με τα λεφτά, «παραδείγματα υπάρχουν»…

Τα δε κόμματα της Αριστεράς έχασαν μοναδική ευκαιρία να καταγράψουν μια σημαντική εκλογική επιτυχία. Οι προσωπικές στρατηγικές των ηγετών της και η δογματική απολυτότητα των κομματικών της εκφράσεων, οδήγησαν σε εκλογικό κατακερματισμό όλων των αριστερών και «αντιμνημονιακών» υποψηφιοτήτων, με αποτέλεσμα να έχουν πολύ μικρότερα οφέλη από όσα θα μπορούσαν.

Τελικώς, πλην της ήδη καταγεγραμμένης γενικής δυσαρέσκειας, οι εκλογές αυτές, περιείχαν ισχνά μηνύματα. Τα κέρδη και οι ζημιές αποτυπώνονται σε σημεία. Ελαφρώς κερδισμένο βγαίνει το ΠΑΣΟΚ, κυρίως λόγω των νικών του σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, αναλώνοντας όμως πολύτιμο πολιτικό κεφάλαιο.

Στο συγκεκριμένο τοπίο δεν υπάρχουν δυνατότητες πρόβλεψης για το μέλλον. Το εκλογικό σώμα είναι πλέον μια κινούμενη άμμος με εντυπωσιακές μεταμορφώσεις, σε πολύ μικρό διάστημα. Στις επόμενες εκλογές πιθανόν να είναι και κατά 25-30% διαφορετικό. Το καλύτερο λοιπόν που έχουν να κάνουν τα κόμματα, είναι να μελετήσουν τις βαθύτερες τάσεις του και να μην αναλώνονται σε ανούσιες προσπάθειες «να βαφτίσουν το κρέας, ψάρι»…

H Μέρκελ και τα κορόιδα

2010-11-21T17:58:00.001+02:00

Πρωτοδημοσιεύτηκε στο ΜπλεΜηλο

Χαίρονται οι Έλληνες δημοσιογράφοι όταν κάποια γερμανική εφημέριδα επιτίθεται στην Μέρκελ(1). Έτσι και με το πρόσφατο άρθρο της Handelsblatt που φαρδιά-πλατιά αναδημοσίευσε η Καθημερινή. Ο τίτλος του άρθρου-μετάφραση είναι πολύ ελληνικός με focus όχι στην ουσία , αλλά στην κόντρα και στο ποιός τσακώνεται με ποιόν: «Πρωτοσέλιδη επίθεση της εφημερίδας Handelsblatt στη Μέρκελ». Ίσως, γιατί εάν προχωρούσε σε ανάλυση της ουσίας, η Καθημερινή δεν θα χαιρόταν και τόσο πολύ.

Για τον ελληνικό τύπο, τα άρθρα υπέρ των επιδοτήσεων στην Ελλάδα φαντάζουν σαν πραγματική ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, φραγμός στα νεοφιλελεύθερα σχέδια των hedge funds (ίσως και της Palin) να χτυπηθεί το ευρώ. Κάτι όμως δεν πάει καλά εδώ. Κινδυνεύει πραγματικά το ευρώ από πιθανή χρεωκοπία της Ελλάδας; Όχι, όπως δεν κινδύνευσε το δολλάριο επειδή χρεωκόπησε η Καλιφόρνια. Αντίθετα, εάν η Ελλάδα αποφασίσει να βγει από το ευρώ, μάλλον χάρη θα του κάνει, δεν πρόκειται να λείψουμε σε κανέναν στην Ευρωζώνη. Τι τρέχει λοιπόν; Προς τι η αλληλεγγύη της οικονομικής Handelsblatt; Υπάρχει κάποιο κρυφό κίνητρο;

Για να δούμε τι λέει το ίδιο το άρθρο:

Ο αρθρογράφος προειδοποιεί ότι «τα γερμανικά συμφέροντα - δηλαδή η αποπληρωμή των χρεών, η σταθερότητα των τραπεζών και η διατήρηση της ευρωζώνης, δεν πρόκειται να εξυπηρετηθούν με την πολιτική αυτή»

Ο λόγος αναφέρεται καθαρά και ξάστερα: η αποπληρωμή των χρεών και η σταθερότητα των (γερμανικών) τραπεζών. Όταν η κρίση πρωτοχτύπησε, η μεγάλη πλειοψηφία των ελληνικών ομολόγων ήταν στα books γερμανικών και γαλλικών τραπεζών. Πιθανή χρεωκοπία τότε πράγματι θα προκαλούσε ζημιές δις στις ευρωπαϊκές ιδιωτικές τράπεζες και πιθανό πανικό για την φερεγγυότητά τους. Αυτός ήταν και ο προφανής λόγος που η Μέρκελ τελικά δέχτηκε να βοηθήσει την Ελλάδα, μια τόσο αντιδημοφιλή κίνηση εν μέσω εκλογών.

Από τότε ο μόνος κερδισμένος είναι οι ευρωπαϊκές τράπεζες που σιγά-σιγά ξεφορτώνονται τα ελληνικά ομόλογα. Η παράταση της χρεωκοπίας μας σε μερικά χρόνια απλώς θα μεταφέρει την χασούρα από τις ευρωπαϊκές τράπεζες στα κορόιδα τους φορολογούμενους των χωρών μελών ΔΝΤ και ΕΚΤ. Εμείς από την άλλη δεν πήραμε τα ριζοσπαστικά μέτρα που απαιτούνταν και συνεχίζουμε να μεγαλώνουμε το χρέος μας (κάποιοι αναλυτές υπολογίζουν να φτάσει το 170%). Στην υγειά μας.

___________________________________

(1) Το τελευταίο ολίσθημα της Μέρκελ ήταν η πρόταση της ότι εκτός από τους φορολογούμενους θα πρέπει και οι ιδιώτες επενδυτές να επωμίζονται τουλάχιστον μέρος της χασούρας από κάποια χρεωκοπία κράτους μέλους. Τρελό, ε;

όπου ακούς πολλά κοκκόρια.. βάλε σταυρό!

2010-11-04T12:48:00.000+02:00

Εναλλακτικός Τίτλος: «Μνημόνιο Συνεννόησης με την 1η Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Αθηναίων»

Έχω την χαρά να αναφέρω ότι σε αυτές τις εκλογές στον Δήμο Αθηναίων μπορείτε να ψηφίσετε τουλάχιστον δύο από τους παλαιότερους συντελεστές του e-rooster blog, τον kouk και τον libertarian, οι οποίοι κατεβαίνουν, ως μέλη της δημοτικής κίνησης «Πορτοκαλί», στον συνδυασμό «Δικαίωμα στην Πόλη» του Γιώργου Καμίνη . Ως υποψήφιοι κοινοτικοί (διαμερισματικοί) σύμβουλοι της 1ης Δημοτικής Κοινότητας του Δήμου τα ονόματα μας εμφανίζονται μόνο στο ψηφοδέλτιο του 1ου δημοτικού διαμερίσματος. Ωστόσο όσοι δεν ψηφίζετε στο 1ο Δημοτικό Διαμέρισμα (μάθετε που ψηφίζετε εδώ) μπορεί να ενδιαφερθείτε για τους υπόλοιπους υποψήφιους του «Πορτοκαλί» εδώ.

Στόχος της υποψηφιότητας μας είναι να προωθήσουμε εκείνες τις πολιτικές που θα κάνουν τον Δήμο μέρος της λύσης και όχι μέρος των αστικών προβλημάτων όσων ζούνε μόνιμα ή περνούν περιστασιακά μερικές ώρες στην πόλη μας. Βασική προϋπόθεση για αυτό είναι η μείωση του μεγέθους του Δήμου, κόβοντας την διάθεση των υπέρογκων δημοτικών τελών σε άχρηστες και παρασιτικές δραστηριότητες, την μείωση τους και την αποτελεσματική χρήση του εναπομείναντος κλάσματος σε έργα που ωφελούν το σύνολο. Επίσης βασική προϋπόθεση είναι ο έμπρακτος σεβασμός στις αρχές της λογοδοσίας και της διαφάνειας και φυσικά τον πλήρη σεβασμό των ατομικών δικαιωμάτων του κάθε ανθρώπου που βρίσκεται εντός του Δήμου, ανεξάρτητα της εθνικότητας, της θρησκείας και των προσωπικών του προτιμήσεων σε κάθε τομέα της ζωής του.

Η ψήφος και η βοήθεια σας θα μας τιμούσε ιδιαιτέρως!

Επίλογος στην ιστορία ενός διαγωνισμού λογοτύπου

2010-10-24T18:43:00.004+03:00

Ο μεγαλύτερος εχθρός κάθε συλλόγου, πολιτικού ή κοινωνικού είναι η εσωστρέφεια. Βέβαια, το να βγεις από τους τοίχους του χώρου που συναθροίζεσαι και να μιλήσεις στην κοινωνία γιαυτά που σ'ενδιαφέρουν κάθε φορά, είναι ένας λόγος. Για να γίνει αντιληπτό το πόσο δύσκολο είναι κάτι τέτοιο προτείνω στον καθένα να προσπαθήσει να πιάσει απλώς κουβέντα στο διπλανό του στο ΜΕΤΡΟ ή σε μια καφετέρια και να τον κάνει να δεχτεί να τον ακούσει. Η δυσκολία αυτή, πρέπει να ήταν γνωστή και στη νέα ηγεσία της ΟΝΝΕΔ. Δεν ήταν μόνο ότι είχε αναδειχθεί μέσα από μια μακρά και επώδυνη διαδικασία αλλά η βαριά ήττα του κόμματος στις εκλογές, καθιστούσε εξαιρετικά δύσκολο στους νεολαίους να βγουν στην κοινωνία και να πολιτικολογήσουν.

Σωστά, λοιπόν, σκέφτηκαν να καταφύγουν στο χώρο του διαδικτύου για να αποσπάσουν την προσοχή των μελών από την εσωστρέφεια "των γραφείων" (όσοι έχουν θητεύσει σε κομματική νεολαία γνωρίζουν τί σημαίνει ο όρος) και να προσελκύσουν την προσοχή του κόσμου. Αυτά που συνέβησαν είναι λίγο πολύ γνωστά και τα λάθη που έκανε η ηγεσία της ΟΝΝΕΔ στη διοργάνωση και διαχείριση του διαγωνισμού έχουν αναλυθεί ad nauseam και δεν είναι αυτά που με ενδιαφέρει να σχολιάσω.

Όπως έγραψα εκείνες τις ημέρες στο twitter , από την ιστορία αυτή, δεν έμαθα κάτι που δεν ήξερα για τις αδυναμίες της ΟΝΝΕΔ. Έμαθα όμως πολλά πράγματα που αγνοούσα ,για αυτούς που πρωταγωνίστησαν στον κανιβαλισμό των διοργανωτών και κάποιων εκ των διαγωνιζομένων και οι οποίοι ποζάρουν ως προοδευτικοί, cool, mainstream και με καλλιτεχνικές ευαισθησίες, τρομάρα τους.

Καταρχάς, φίλοι της ΟΝΝΕΔ, λογότυπο, σημαίνει ταυτότητα. Χαζεύοντας και μόνο τις προτάσεις που κατατέθηκαν, θα πρέπει να προβληματιστείτε σοβαρά για την εικόνα που έχει η κοινωνία για σας. Δεν χρειάζεται να έχει κανείς ιδιαίτερη ικανότητα στο σημειολογείν για να διαπιστώσει ότι η εικόνα που έχει ο κόσμος, είναι αυτή του δεξιού, περιθωριακού γκρουπούσκουλου που είναι κολλημένο ακόμα στο μότο της εποχής του ιδρυτή της παράταξης, δηλαδή στο "Θρησκεία, Πατρίδα, Οικογένεια".

Δεύτερον, το γεγονός ότι είστε τοποθετημένοι στη δεξιά συντήρηση, αποδεικνύεται από τα vintage, αντιδεξιά σύνδρομα που ξυπνησατε μέσα στην καρδούλα και του τελευταίου μετροσέξουαλ indy του διαδικτύου και κατά τη γνώμη μου, αυτή είναι η μεγαλύτερη συμβολή του Logo31. Αν κάτι μάθαμε, είναι ότι η αριστερή συντήρηση ζει και βασιλεύει μέσα στην ελληνική κοινωνία και έχει απλώς μετακομίσει στο διαδίκτυο οπου συνεχίζει να ξεδιπλώνει το κόμπλεξ της, αυτή τη φορά σε πίξελ. Από την άποψη αυτή, τα παιδιά της ΟΝΝΕΔ δεν είναι μόνα, κι έτσι αποδεικνύεται για μια ακόμα φορά και περίτρανα, η σοφία του Ηρακλειτου που έβλεπε όλα τα φαινόμενα ζευγαρωμένα...

Πολύ συχνά μιλούμε για το τέλος των υπαρχόντων πολιτικών σχηματισμών. Προσωπικά είμαι βέβαιη γιαυτό. Δεν πέθαναν μόνο τα υπάρχοντα κόμματα αλλά και για όσους έκαναν καρριέρα μέσα σ'αυτά, οι ετοιμοθάνατοι κομματικοί μηχανισμοί, θα λειτουργήσουν ως η καβαφική πόλη, που θα τους ακολουθεί μέχρι να τους θάψει, κι αυτούς, μαζί της. Όμως και που θα πεθάνουν τα κόμματα, τί; Τί θ'αλλάξει; Τη στιγμή που οι κανίβαλοι του Logo31, ως σύγχρονα ΚΝΑΤ, καταφέρνουν να υποκαταστήσουν το πολιτικό διάλογο ασκώντας απροκάλυπτη βία, τί αξία έχει κάθε θριαμβολογία για το θάνατο των ξοφλημένων συστημικών σχηματισμών; Καμία.

Η Ελλάδα αποκλείεται ν' αλλάξει αν δεν αλλάξουμε εμείς. Κι αυτό το σύνθημα, που το συνέλαβαν κάποιοι, λίγοι, όταν ήταν μέσα στην ΟΝΝΕΔ για να τους οδηγήσει κι αυτούς, τελικώς, εκτός κομματικού νυμφώνος, είναι θλιβερό που παραμένει αίτημα, είκοσι και βάλε χρόνια από τότε που πρωτοδιατυπώθηκε, δυστυχώς όχι για τον χώρο μέσα στον οποίο διατυπώθηκε...

Η φωτογραφία είναι από το έργο του Bill Viola, The Raft, είναι στιγμιότυπο απο βίντεο και εκτίθεται μαζί με άλλα, εξαιρετικά έργα στο ΕΜΣΤ, στο πλαίσιο της έκθεσης "Τέχνης Πολιτική".

Οι εξομολογήσεις ενός οικονομικού Δολοφόνου. Μια κριτική

2010-10-19T17:43:00.005+03:00

Ο J. Perkins είναι μεγάλος θαυμαστής του συγγραφέα Γκράχαμ Γκριν. Αυτό δε φαίνεται μόνο από τη μνεία που του κάνει σε κάποια κεφάλαια του best seller αυτοβιογραφικού του βιβλίου “Confessions of An economic Hitman”. Γίνεται προφανές μέσα από μια απλή ανάγνωση του κειμένου που κάποιες στιγμές, φαντάζει βγαλμένο απ τα μυθιστορήματα του Γκριν. Αν θέλαμε να είμαστε πιο παραστατικοί θα λέγαμε πως το πόνημα του Πέρκινς βρίσκεται στο λογοτεχνικό εκείνο σταυροδρόμι που «ο ήσυχος Αμερικανός» συναντάει τη Ναόμι Κλάιν και το αντικαπιταλιστικό ρεύμα.

Δυστυχώς ο Perkins υποδύεται τον Γκριν και την Κλάιν με μικρή επιτυχία: Θα βρείτε μέσα στο βιβλίο πολιτική, βία, επανάσταση και σεξ. Ακόμα, φιλιππικούς κατά της εκμετάλλευσης του τρίτου κόσμου, και περιγραφές εξωτικών τοποθεσιών, που καταστράφηκαν από τις αδηφάγες Πολυεθνικές. Η γραφή όμως θα μπορούσε να ήταν και καλύτερη, πιο παραστατική και λογοτεχνίζουσα, πιο μυθιστορηματική και λιγότερο απλοϊκή. Οι δε πολιτικές αναλύσεις, φλύαρες και χιλιακουσμένες , θα σας κουράσουν πολύ πριν φτάσετε στο τέλος του βιβλίου.
Η όλη σημασία και το πολιτικό ενδιαφέρον του έργου δε βρίσκεται βέβαια στις κλισέ αντικαπιταλιστικές κορώνες του συγγραφέα , που καταλαμβάνουν μολαταύτα ένα σοβαρό μέρος του βιβλίου. Αντίθετα, ο λόγος που θα το αγοράσει κανείς είναι για να διαβάσει αυτό ακριβώς που λέει ο τίτλος: το ημερολόγιο ενός κοστουμαρισμένου γιάπη ο οποίος κατά δήλωση του, πέρασε τη μισή του ζωή προωθώντας τα συμφέροντα της «αυτοκρατορίας» σε βάρος του τρίτου κόσμου: Μιας εταιρειο-κρατικής αυτοκρατορίας που υποχρεώνει τις πτωχές χώρες σε ανελέητο δανεισμό και πλασματικές επενδύσεις.

Δεν πρέπει να είμαστε προκατειλημμένοι ενάντια σε τέτοιες θεωρίες, όλοι εμείς οι φίλοι της ελευθερίας. Μπορεί ο συνταγματικός Φιλελευθερισμός να άνθισε στον αγγλοσαξονικό κόσμο, αλλά τα τελευταία 300 χρόνια έχει χυθεί πολύ νερό στο αφρισμένο κρασί του. Ο Ψυχρός Πόλεμος αναντίρρητα μετέτρεψε τις ΗΠΑ σε υπομόχλιο του παγκόσμιου καπιταλιστικού κόσμου. Ο διπολισμός της τρομοκρατικής Ισορροπίας σκλήρυνε τις δομές του αμερικάνικου πολιτεύματος και επέτρεψε την ανάδυση δυνάμεων ευνοϊκών στην ιδέα της παγκόσμιας ηγεμονίας. Κανένας φιλελεύθερος δε μπορεί να εντυπωσιάζεται από τον περιορισμό των δικαιωμάτων, το πολεμοχαρές κράτος και τις αδικαιολόγητες επεμβάσεις σε τρίτες χώρες. Ο Perkins πάει ακόμα πιο μακριά: εμπνεόμενος από έναν αρκετά αγοραίο αριστερισμό, καταδικάζει τον καπιταλισμό, ως εργαλείο της αμερικανικής αυτοκρατορίας, και γρανάζι σ ένα σύστημα παγκόσμιας εξουσίας ικανό να καταστρέφει οποιονδήποτε σταθεί εμπόδιο στο πέρασμα του. Για να υποστηριχθεί όμως κάτι τέτοιο, θα πρέπει να προσκομιστούν ισχυρά στοιχεία και τα συμπεράσματα να στηθούν σε ακλόνητες βάσεις.
Υπό αυτήν την έννοια, το βιβλίο είναι μια απογοήτευση. Δε με ενόχλησε τόσο η πλήρης απουσία βιβλιογραφικών δεδομένων προς επίρρωση των ισχυρισμών του συγγραφέα. Ούτε και η έλλειψη οποιασδήποτε μεθόδου διασταύρωσης των γεγονότων, πέρα από το αυτοαναφορικό ύφος και την επίκληση της ιδιότητάς του , ως πρώτης γραμμής οικονομολόγου μεγάλης πολυεθνικής εταιρίας. Σε τελική ανάλυση, η αυτοαναφορά είναι ο λόγος που αγοράζουμε ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο.

Το ενοχλητικό είναι ότι οι αναμνήσεις από ιστορικά γεγονότα και εμπειριες του συγγραφέα μοιάζουν θολές, αποσπασματικές και ατεκμηρίωτες. Τα περιστατικά που αναφέρονται δε συνοδεύονται από κάποιο στοιχειώδες έστω υλικό (από την προσωπική του αρχειοθήκη πχ) που να μας βοηθά στην βαθύτερη κατανόηση του δράματος στο οποίο συμμετείχε. Λάμπει διά της απουσίας του επίσης, και ένα ξεκάθαρο σχήμα αιτίου-αιτιατού για τα επεισόδια που περιγράφει. Η πάγια τακτική του είναι να παρουσιάζει στην αρχή του κεφαλαίου ένα κάπως θολό περιστατικό, πχ μια συνάντηση με κάποιον πολιτικό του τρίτου κόσμου για την προώθηση κάποιας σκοτεινής συμφωνίας. Από το σημείο αυτό όμως, αναλαμβάνει ο σοσιαλιστής κήρυκας να γεμίσει τα κενά. Ο συγγραφέας ξεπουλά πολύ φτηνά το χαρτί της εξομολόγησης για να αναλωθεί, σε σελίδες επί σελίδων, στην αντικαπιταλιστική ρητορική. Εδώ όμως τον προλαβαίνουμε: τα έχουμε ξανακούσει, και μας τα έχουν πει καλύτερα. Οι ανακρίβειες, άλλωστε, δε λείπουν:

Στην Ινδονησία,όπως διηγείται ο Perkins, αμερικάνικες επενδύσεις στο χώρο της ηλεκτρικής ενέργειας υποθηκεύουν το μέλλον ενός λαού με απεριόριστα χρέη. Ο συγγραφέας, κατά δήλωση του, εξαπατά την εκεί κυβέρνηση, παραχαράσσοντας τους αριθμούς και παρουσιάζοντας υπερμεγεθυμένα τα προσδοκώμενα ποσοστά ζήτησης ηλ. ενέργειας (17% ανά έτος) στους ντόπιους αξιωματούχους. Λογικά θα πρέπει να ακολουθήσει μια αναφορά στις (διαλυτικές) συνέπειες του «άχρηστου» έργου στη ζωή των εξαπατημένων κατοίκων , στον πλούτο και την ευημερία της κοινωνίας. Αλίμονο, όμως, δε θα βρείτε καμιά τέτοια λεπτομερή και ακριβή περιγραφή! Αντίθετα, θα συναντήσετε ως επί το πλείστον τη γενικόλογη και φλύαρη καταδίκη του καπιταλισμού, του χρέους του τρίτου κόσμου και της εκμετάλλευσης που «γεννά».

Αυτό μας βάζει σε σκέψεις. Μια σύντομη έρευνα αποκαλύπτει πως τα τελευταία τριάντα χρόνια η ζήτηση ενέργειας στην Ινδονησία ακολούθησε περίπου τα («υπερμεγεθυμένα») ποσοστά που είχε προβλέψει ο Perkins (15% ανά έτος).Μεταξύ 1970-2010 εικοσαπλασιάστηκε το ποσοστό των κοινοτήτων που ηλεκτροδοτούνται στη χώρα. Παράλληλα η παιδική θνησιμότητα και ο αναλφαβητισμός μειώθηκαν κατά 2/3, ενώ το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε κατά 19 χρόνια. Πώς συμβιβάζονται όλα αυτά με την αφήγηση του Perkins και το καταστροφολογικό σενάριο που προωθεί? Ο συγγραφέας δε μας εξηγεί.

Η ιστορία γίνεται πιο ύποπτη όταν μπαίνουμε στα χωράφια της πολιτικής. Καταδικάζοντας τις δικτατορίες,ο Perkins, μας δίνει την εντύπωση ενός ανθρώπου αφοσιωμένου στα δημοκρατικά ιδανικά. Παράδειγμα ηγέτη γι αυτόν υπήρξε ο «ρομαντικός» και ονειροπόλος πατριώτης Omar Torrijos, Πρόεδρος του Παναμά και υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων -όπως χαρακτηρίζεται από τον Perkins. Μια «μικρή» λεπτομέρεια: ο Torrijos δεν ήταν ποτέ «πρόεδρος του Παναμά». Ήταν «ανώτατος αρχηγός της Παναμέζικης Επανάστασης» , δηλαδή ηγέτης μιας λαϊκιστικής και εθνικιστικής χούντας. Πολλοί αντίπαλοι του φυλακίστηκαν, εκτελέστηκαν ή «εξαφανίστηκαν», με τη διαφθορά να υψώνεται σε δυσθεώρητα ύψη στις μέρες του, κατά τα συνήθως συμβαίνοντα στις τριτοκοσμικές «λαοκρατίες».Ούτε και αυτό αναφέρεται, παρά μόνο σε λίγες σειρές. Ο συγγραφέας δικαιολογεί τη σκανδαλωδώς προνομιακή μεταχείριση των κυβερνητικών υπαλλήλων, ως συνειδητή πολιτική του Torrijos, για να αποκρούσει τις προσπάθειες της CIA να εξαγοράσει τους αξιωματούχους της κυβέρνησης του. Θα ήταν υπερβολή να χαρακτηρίσουμε το επιχείρημα της «προληπτικής διαφθοράς», γελοίο?

Αλλά η κριτική μας έχει φυσικά κάποια όρια: Κατά πάσα πιθανότητα ο Perkins όντως εργαζόταν για διαπλεκόμενες πολυεθνικές. Πιθανώς ο ρόλος του να ήταν πιο ασήμαντος απ’ ό,τι πιστεύει, αλλά αυτό δεν αλλάζει τα βιώματα του, που μας τα παραδίδει από πρώτο χέρι. Λογικό είναι επίσης να γνωρίζει κάποιες από τις βρώμικες διεργασίες που ανακύπτουν όταν το κράτος συγχωνεύεται με τον ιδιωτικό τομέα. Αλλά το σχήμα (αυτοκρατορία-εταιριοκρατία) που δημιούργησε για να επεξηγήσει τα όσα βίωνε είναι σαθρό, αυτοαναιρούμενο, και ανακριβές. Αντιτίθεται στα γεγονότα, και πάσχει ως προς την επαληθευσιμότητά του.

Στην πραγματικότητα, οι περιγραφές του Perkins ουσιαστικά αποκαλύπτουν τον ύπουλο ρόλο των επεμβατικών κυβερνήσεων που χρησιμοποιούν πολίτες, φυσικά και νομικά πρόσωπα, ως βραχίονες της εξωτερικής του πολιτικής. Το κράτος και οι ομάδες συμφερόντων που το ελέγχουν είναι υπεύθυνο για τα σκάνδαλα της εξωτερικής πολιτικής, για τα σκάνδαλα κάθε «δημόσιας» πολιτικής που υλοποιείται με γνώμονα το «κοινό καλό». Αλλά αυτό το ξέραμε ήδη. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι στοιχεία ικανά να ξεσκεπάσουν τις άρρωστες δομές της κρατικής εξουσίας. Ε λοιπόν, σ αυτόν τον τομέα το έργο του Perkins πάσχει. Αντίθετα, θεωρώ πως έχουμε πολύ περισσότερα να περιμένουμε από ανεξάρτητους φορείς απελευθέρωσης κυβερνητικών δεδομένων, όπως το wikileaks, που απλά βγάζουν την αλήθεια σε δημόσια χρήση, ασχολίαστη, αντί να τη μετατρέπουν σε κακογραμμένο μπεστ-σέλλερ και παρωδία πολιτικής αγκιτάτσιας.

Ο Στ.Κούλογλου στην εισαγωγή του βιβλίου αναρωτιέται γιατί η «αυτοκρατορία» δεν άπλωσε ακόμα το μακρύ , φονικό της χέρι στον Perkins, και δείχνει κάπως έκπληκτος όταν τον συναντάει, άνετο στη βίλλα του, όπου μάλιστα ζει ανενόχλητος,χωρίς κανένα μέσο προφύλαξης. Εμείς λέμε πως δεν είναι καθόλου τυχαία αυτή η μεγαλόψυχη αντιμετώπιση που επιφύλαξαν στον Perkins οι κύκλοι των “επιτελείων”. Αντιπαραβάλετε τον Perkins με την περίπτωση του Bradley Manning, (που αμφιβάλλω αν θα ξαναδεί στο προσεχές μέλλον το φως της μέρας) και θα καταλάβετε πολλά για την πολιτική αξία (ή καλύτερα, απαξία) της Εξομολόγησης ενός Οικονομικού δολοφόνου.

Η Δύναμη της καινοτομίας στην ελεύθερη αγορά

2010-10-17T09:42:00.008+03:00

Από την στιγμή που σώθηκαν οι Χιλιανοί μεταλλωρύχοι υπάρχει μια πληθώρα άρθρων για το θέμα. Λόγω της επιτυχημένης διάσωσης(σύμφωνα με όλα τα κριτήρια) τα άρθρα τείνουν να έχουν μια αισιόδοξη χροιά. Τα περισσότερα κάνουν παρομοιώσεις και περιγράφουν την επιχείρηση διάσωσης, άλλα για τα σχέδια των διασωθέντων, δεν υπάρχει πτυχή που να μην καλύφθηκε εντελώς. Ένα editorial(Capitalism Saved the miners) όμως στην Wall street journal,την πιο φιλική εφημερίδα για το διεθνές εμπόριο και τον καπιταλισμό, έχει γίνει αφορμή για έναν νέο κύκλο αντιπαράθεσης

Ο Καπιταλισμός έσωσε ή έθαψε τους μεταλλωρύχους?

Οι οπαδοί του κρατισμού έχουν κάποια βάσιμα επιχειρήματα Πρώτον και κυριότερο το ορυχείο(που όντως είχε προβλήματα ασφάλειας) ενώ ανήκε στο κράτος το διαχειρίζονταν μια ιδιωτική εταιρεία. Δεύτερον η προσπάθεια διάσωσης οργανώθηκε από τον πρόεδρό της Χιλής και το επιτελείο του. Η χρηματοδότηση της διάσωσης την επιμερίστηκε η κρατική εταιρεία CodelCo( η κρατική εταιρεία εξόρυξης χαλκού). Σε γενικές γραμμές, καπιταλισμός δημιουργεί πρόβλημα- κυβερνήτη λύνει πρόβλημα.

Το πρώτο επιχείρημα(και πιο αξιόλογο)ότι οι ιδιωτικές εταιρείες θυσιάζουν τα πάντα στο βωμό του κέρδους(ζώες και ασφάλεια) χάνει το δάσος κοιτώντας το δένδρο. Σύμφωνα με την παραπάνω δήλωση κάποιος θα θεωρεί ότι τα ιδιωτικά ορυχεία είναι πιο ασφαλή από τα ορυχεία που δρουν υπό σοσιαλιστικό, κομμουνιστικό, μαρξιστικό ή/και κρατικό έλεγχο Τα στοιχεία δυστυχώς δείχνουν ότι η παραπάνω δήλωση είναι λανθασμένη Τα ορυχεία σε Κίνα και σε χώρες της Αφρικής έχουν φρικτά αποτελέσματα Μόνο στην Κίνα το 2006 πέθαναν 4,750 άνθρωποι σε ορυχεία. Αντιθέτως ο ελεύθερο ανταγωνισμός(καθώς και το χρηματιστήριο) αναγκάζει τις μεγάλες εταιρείες να μην αδιαφορούν για την ασφάλεια των ανθρώπων τους.

Οι μεγάλες εταιρίες(BHP Billiton, Anglo-American, Barrick, Codelco, Collahuasi, Freeport) που ασχολούνται στην Χιλή δεν τολμούν να πιαστούν αδιάβαστοι. Ένα ατύχημα μπορεί να σημαίνει εάν όχι το κλείσιμο της εταιρείας, το κλείσιμο του ορυχείο. Οι μικρές εταιρίες είναι αυτές που προσπαθούν να περιορίσουν τα έξοδα και τις επενδύσεις σε κανόνες και εξοπλισμό για ασφάλεια. Η πείνα για κέρδος οδηγεί τους μάνατζερς και ιδιοκτήτες να κυνηγάνε υψηλή παραγωγή αντί υψηλή ασφάλεια. Εδώ δεν φταίει ο Καπιταλισμός αλλά η κυβερνήτη που δεν έκανε σωστή επίβλεψη και άφησε το ορυχείο να λειτουργεί χωρίς τις σωστές προ διαγραφές. Δεν φταίει η αγορά, αλλά η ελλιπής επίβλεψη

Ο πρόεδρος της Χιλής(που βγήκε ενισχυμένος ύστερα από την διάσωση), ανήκει στον κεντροδεξιό χώρο και είναι ένας επιτυχημένος επιχειρηματίας Ένας επαγγελματίας πολιτικός πιθανόν να μην προσπαθούσε να σώσει τους μεταλλωρύχους, μια αποτυχημένη διάσωση θα είχε και πολιτικό κόστος. Ο Κ. Πινέρα όμως γνωρίζει ότι κάθε επιλογή έχει ρίσκο, κίνδυνο και ανάλογη ανταμοιβή. Σε άλλες χώρες θα αδιαφορούσαν εντελώς για τους μεταλλωρύχους Φαντάζεστε τον Στάλιν(τον ήρωα των κομμουνιστών) να ηγείται μιας τέτοιας προσπάθειας? Άνθρωποι του ιδιωτικού τομέα καταλαβαίνουν το νόημα της προσπάθειας.

Η χρηματοδότηση της προσπάθειας διάσωσης κόστισε(σύμφωνα με δημοσιεύματα στον τύπο) 15 εκ. δολάρια, τα μισά αυτά καλύφθηκαν από δωρεές. Ναι όντως οργανώθηκε από το κράτος της Χιλής αλλά ήταν μια παγκόσμια προσπάθεια. Μια προσπάθεια που δεν θα ήταν δυνατή χωρίς την συμμετοχή και τις καινοτομίες του ιδιωτικού τομέα....

Καταρχάς το τρυπάνι που έσωσε τους μεταλλωρύχους ανήκει σε μια ιδιωτική εταιρεία με 74 υπαλλήλους από την Pennsylvania. Χωρίς αυτό το τρυπάνι πολύ πιθανό οι μεταλλωρύχοι να βρίσκονταν ακόμη 700 μέτρα κάτω από το έδαφος. Το Center Rock Drill(που δεν είναι κανένα φοβερό gadget σαν το iphone) είναι ένα ειδικό τρυπάνι που σχεδιάσθηκε από μια μικρή εταιρεία για να βγάλουν κέρδος. Η καινοτομία τους σκοπό είχε το κέρδος και όχι κάποιο απώτερο σκοπό. Για να υπάρχει κέρδος πρέπει να υπάρχει καινοτομία.

Αυτή η δυναμικότητα, κέρδος= καινοτομία, ήταν διάχυτη στο ορυχείο. Το καλώδιο υψηλής ανεκτικότητας που βρισκόταν πάνω στον τροχό του απλού γεωτρύπανου ήταν από την Γερμανία. Η Ιαπωνία εφοδίασε το σούπερ ευέλικτο καλώδιο οπτικών ινών που επέτρεπε τους μεταλλωρύχους να επικοινωνούν με την επιφάνεια. Η κορεάτικη Samsung συνέφερε ένα κινητό με το ενσωματωμένο προβολέα Μια άλλη Αμερικάνικη εταιρεία δώρισε κάλτσες με ειδικές ίνες που σκότωνα βακτήρια των ποδιών και ελαχιστοποιούσαν δυσωδίες και κινδύνους για μολύνσεις. Κανένα προφανώς δεν γνώριζε τα παραπάνω προ Ιόντα παρά μόνο αυτοί που πραγματικά τα χρειαζόντουσαν

Η μαγεία του καπιταλισμού είναι αυτή. Σε μια ανοικτή οικονομία θα βρίσκεται μια εταιρεία(μεγάλη-μικρή) που θα καινοτομεί στον κλάδος περισσότερο από τον ανταγωνισμό για να καλύψει μια μικρή ή μεγάλη ανάγκη. Η καινοτομία αυτή, εάν χρήσιμη, θα επιφέρει κέρδος. Το κέρδος θα χρησιμοποιηθεί σε νέες καινοτομίες , αλλιώς κάποιος ανταγωνιστής θα βγει στην αγορά με καλύτερα προϊον/υπηρεσία. Ο μέσος άνθρωπός δεν αντιλαμβάνεται την παραπάνω διεργασία. Αυτή η συνεχόμενη μάχη για καινοτομία και κέρδος δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας(όχι στο δημόσιο για βολεμένους), πλούτο και καλύτερο επίπεδο ζωής.

Χωρίς το σύστημα του καπιταλισμού και ελεύθερης αγοράς να πιέζουν, χωρίς τις βελτιώσεις που γίνονται ανά χρόνο πολύ πιθανόν οι μεταλλωρύχοι να είχαν πεθάνει. Χωρίς το σύστημα του καπιταλισμού ο κόσμος δεν θα ήταν όπως τον ξέρουμε και τα καταναλωτικά προϊόντα που ο μέσος άνθρωπος θεωρεί ως δεδομένα(κινητό, τηλεόραση, υπολογιστής, φάρμακα) να υπάρχουν μόνο στις τεχνολογικές ουτοπίες του Stanley Kubrick.

Κλείνοντας πρέπει να δοθούν εύσημα στην Χιλή που έδειξε σε όλο τον κόσμο πόσο έχει προχωρήσει σαν χώρα. Η αντίδραση όλων των φορέων ήταν ώριμη και στωική. Στην Χιλή δεν βγήκε το αντίστοιχό ΠΑΜΕ και το σινάφι του να κατακρίνουν τον μπαμπούλα του καπιταλισμού Η κυβερνήτη με τις πράξεις απέδειξε ότι μπορεί να συντονίσει μεγάλα και σημαντικά πρότζεκτ αμέσως και να μην κωλυσιεργεί για να αποφύγει δύσκολες αποφάσεις ή να υπολογίζει πολιτικό κόστος. Η διάσωσή των χιλιανών είναι ένα έξτρα αστέρι στον δρόμο της Χιλής προς την ανάπτυξη.

Σχετικά με την "Κάρτα του Πολίτη"

2010-10-08T16:04:00.002+03:00

Τις τελευταίες ημέρες η Ελληνική κυβέρνηση έχει αρχίσει μία ελεγχόμενη διαρροή πληροφοριών σχετικά με την δημιουργία μιας "κάρτας του πολίτη", προκειμένου να καταπολεμήσει την παραοικονομία και να περιορίσει τις διαρροές των ασφαλιστικών ταμείων. Καθώς το νομοσχέδιο δεν έχει ακόμα τεθεί προς δημόσια διαβούλευση και επειδή οι μέχρι σήμερα αντιδράσεις κυμαίνονται από γραφικές έως ασυνεπείς, θα ήταν ίσως σκόπιμο να τεθούν κάποιες επιφυλάξεις επί της αρχής, προσανατολισμένες τόσο στην αποτελεσματικότητα του μέτρου, όσο στην παραβίαση της ατομικής σφαίρας ελευθερίας.

Πέρα από το αν η κάρτα αυτή αντικαταστήσει το αστυνομικό δελτίο ταυτότητας ή αν θα κυκλοφορούν παράλληλα, το μόνο σίγουρο είναι πως η υποχρεωτική χρήση ενός δημοσίου εγγράφου και η καταχώρηση ιδιωτικών συναλλαγών σε μία ηλεκτρονική βάση δεδομένων, παρέχουν στον διαχειριστή της βάσης πολλαπλές δυνατότητες ελέγχου. Ενδεικτικά αναφέρονται η παρακολούθηση των καταναλωτικών συνηθειών των πολιτών, η συγκεντρωτική επισκόπηση ευαίσθητων προσωπικών τους δεδομένων, ο εντοπισμός της γεωγραφικής τους θέσης ανά την επικράτεια κ.α.

Πρόσφατη είναι άλλωστε η βρετανική περιπέτεια, όπου μία συντονισμένη και σε βάθος χρόνου εναντίωση στην έκδοση βιομετρικών ταυτοτήτων απέτρεψε την μετατροπή της ιστορικής κοιτίδας του φιλελευθερισμού σε καχεκτική κοινωνία επιτήρησης. Εκεί, το βασικό επιχείρημα της βρετανικής κυβέρνησης υπήρξε η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της τρομοκρατίας. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ με την σειρά της υποστήριζε πως με τις ταυτότητες θα έλεγχε την παράνομη μετανάστευση, ενώ οι καθ' ημάς κυβερνώντες επικαλούνται κατά βάση δημοσιονομικούς λόγους και λόγους διευκόλυνσης του πολίτη στις συναλλαγές του με το κράτος.

Ανεξάρτητα πάντως από την αιτιολόγηση, η δημιουργία μίας εκτεταμένης βάσης προσωπικών δεδομένων αναμένεται να αποτελέσει νόμο του κράτους, αναπτύσσοντας καθολική ισχύ. Πρόκειται για ένα εγχείρημα, το οποίο ανεξαρτήτως προθέσεων θέτει τις τεχνολογικές υποδομές ενός μηχανισμού παρακολούθησης ανατολικογερμανικού τύπου. Το ενδεχόμενο αυτό φαντάζει σήμερα κάπως απόμακρο, κανένας όμως δεν μπορεί να αποκλείσει την μελλοντική έλευση μιας πολιτικής ηγεσίας, η οποία δεν θα διστάσει να κάνει χρήση του μέσου προς εξυπηρέτηση λιγότερο ευγενών σκοπών. Πολύ περισσότερο όμως, κανένας δεν είναι σε θέση να εγγυηθεί στο εγγύτερο μέλλον πως τα δεδομένα αυτά θα παραμείνουν απροσπέλαστα σε τρίτους, εργοδότες, διαφημιστικές εταιρίες ή και άτομα του κοινού ποινικού δικαίου.

Πράγματι, η δυνατότητα άμεσης πρόσβασης και διαχείρισης μιας εκτεταμένης βάσης δεδομένων παρακάμπτει τις δικονομικές εγγυήσεις προστασίας που διέπουν άλλα ατομικά δικαιώματα και καθιστά την έκδοση εισαγγελικού εντάλματος περιττή. Απέναντι σε έναν τόσο ασφυκτικό μηχανισμό επιτήρησης ο πολίτης δεν θα μπορεί παρά να αντιτάξει την προστασία μίας ανεξάρτητης αρχής, η οποία όμως χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά περιορισμένα μέσα ελέγχου των κρατικών αυθαιρεσιών. Ασφαλέστερη καίτοι ακριβότερη λύση για τον καταναλωτή, η δημιουργία μιας παράλληλης μαύρης αγοράς, από την οποία θα προμηθεύεται "ακάθαρτα" εμπορεύματα όπως φάρμακα, αλκοόλ, είδη καπνιστή, προϊόντα διάνοιας και πολλά άλλα, για τα οποία η καταγραφή ίχνους δεν είναι επιθυμητή.

Το αγαθό των προθέσεων όσων τάσσονται υπέρ ενός συστήματος καταγραφής προσωπικών δεδομένων αμφισβητείται δύσκολα. Αν για κάτι μπορούμε να κατηγορήσουμε σήμερα τον κρατικό μηχανισμό, αυτό είναι η παροιμιώδης του ανεπάρκεια και όχι η κρυφία του πρόθεση να μας αφελληνίσει ή να μας καταστήσει υποχείρια ξένων κέντρων εξουσίας. Η ασφάλεια και η πάταξη της φοροδιαφυγής άλλως τε αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την εύρυθμη λειτουργία κάθε ανεπτυγμένης χώρας. Τα πιθανά όμως οφέλη από έναν μηχανισμό παρακολούθησης της ιδιωτικής μας ζωής ωχριούν μπροστά στις επιπτώσεις που αυτός θα έχει τόσο στην ελευθερία όσο και στην προσωπική ασφάλεια του καθένα από μας. Ας προβληματιστούμε λοιπόν, προτού βρεθούμε για ακόμα μία φορά προ τετελεσμένων.

H συνένοχη κοινωνία

2010-10-03T19:57:00.001+03:00

Νέος, ωραίος και απόφοιτος Ελληνικού Πανεπιστημίου. Σχολή; Δεν έχει και μεγάλη σημασία. Ψυχολόγος. Θεολόγος. Μουσικολόγος. 3η ή 4η ή 5η επιλογή στο μηχανογραφικό.Παρουσιάστηκε γιατί πέρασε. Έβγαλε πάσο και βιβλιάριο σπουδών και έζησε τέσσερα υπέροχα φοιτητικά χρόνια, διαβάζοντας τα sos , πίνοντας καφέ στα κυλικεία και πολιτικολογώντας ανελέητα. Ορκίστηκε περήφανα, με φόντο μια συγκινημένη μαμά και την τσακαλοπαρέα που φώναζε συνθήματα. Και ύστερα, ήρθε η ώρα να σταθεί στα πόδια του.

Τα χαστούκια δεν άργησαν να έρθουν διαδοχικά. Γραφείο δικό του δεν το τολμούσε, είχε μάθει απ την οικογένεια να μη ρισκάρει, γιατί , ποιος ξέρει; Μπορεί και να χάσει! Ιδιωτικός υπάλληλος στον τομέα του; Ας γελάσουμε. Εταιρίες ψυχολόγων; Think tanks θεολογίας; Ιδιωτικά ωδεία; Αυτά γίνονται σε ξένες χώρες, εδώ ειναι Ελλάδα. Δεν το χε σκεφτεί έτσι όταν περίμενε στην ουρά της γραμματείας για να γραφτεί στη σχολή του. Για την ακρίβεια δεν είχε σκεφτεί τίποτα. Του αρκούσε που «πέρασε».

Έτσι στην ανεργία. Κάρτούλα. Ουρά. Κλάψα και γκρίνια. Κι υστερα έληξε η αναβολή του κι ήρθε ο στρατός. Η μάνα του στα τηλέφωνα, παρακάλια σε βουλευτάδες, ξεροστάλιασμα έξω απ τα γραφεία. Μια καλή μετάθεση και αντάλλαγμα η ψήφος (7 σταυρούς είχε πίσω του, με τ αδέρφια και τη θεια του,όχι παίζουμε). Κι όταν τέλειωσε το φανταρικό, τότε μια απ τα ίδια. Συστάσεις από υποψηφίους βουλευτές, κομματάρχες και τοπάρχες. Τηλέφωνα σε παλιούς γνωστούς. Γλύψιμο και δημόσιες σχέσεις. Ένας γνωστός απ το χωριό, σύμβαση στην κοινότητα, ειδικότητα «χειριστής h/y».Καμία σχέση με το αντικείμενο, καμιά εξειδίκευση, καμιά γνώση ,αλλά με λίγο σπρώξιμο μπορούσε να κολλήσει στο γραφείο για τα καλά, αν μόνο του μετέτρεπαν τη σύμβαση σε αορίστου..

Κι έτσι στα 40 του, γραφιάς στο δημαρχείο, έχοντας πίσω του μια εκπαίδευση που κόστισε 5-10 χιλιάδες ευρώ στον φορολογούμενο, και την οποία ποτέ δεν αξιοποίησε για κάτι δημιουργικό. Έχοντας μπροστά του μια καριέρα ανοησίας που θα μπορούσε να την ακολουθήσει ο οποιοσδήποτε, με τα μισά λεφτά. Έχοντας από πάνω του βουλευτάδες, υπουργούς και δημάρχους που ψήφιζε για το καλό της τσέπης του, από μικρό παιδί.

Πολλαπλασιάστε το επί 10 εκατομμύρια. Το γινώμενο δε σας κάνει μια κρίση; Ή μάλλον, σας κάνει μόνο μία;

Ο Ιδιότυπος Συντηρητισμός του WIlliam F. Buckley

2010-10-02T12:51:00.012+03:00

Συγγραφέας, δημοσιογράφος, ιδρυτής του National Review και σύμβουλος του Barry Goldwater και του Ronald Reagan, o William Buckley υπήρξε για παραπάνω από μισό αιώνα μία από τις εμβληματικές μορφές της συντηρητικής διανόησης στις ΗΠΑ (και όμως εκεί υπάρχει και αυτό το είδος της διανόησης...) Απόφοιτος του Yale όπου σπούδασε πολιτικές επιστήμες, ιστορία και οικονομικά, κατάφερε να διακριθεί για την ικανότητα του στους αγώνες debate του πανεπιστημίου. Ο Buckley μέσα από τις σελίδες του Νational Review αλλά και από το εβδομαδιαίο τηλεοπτικό talk show του στο PBS υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της ελεύθερης αγοράς, άσκησε δριμεία κριτική στον αντισημιτισμό που υπέβοσκε σε τάσεις του ρεπουμπλικανικού κόμματος και (στο μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής του) υποστήριξε τον αγώνα των Αφροαμερικανών για πολιτικά δικαιώματα. Ακόμη τάχθηκε εναντίον της απαγορευτικής πολιτικής στο θέμα των ναρκωτικών ενώ στηλίτευσε την μεσσιανική αντίληψη που διέκρινε τους νεοσυντηρητικούς στην εξωτερική πολιτική.

Ιστορικές θεωρούνται ορισμένες από τις αντιπαραθέσεις που είχε ο Buckley με αριστερούς διανοούμενους όπως ο Noam Chomsky και ο Gore Vidal. Σε μία από αυτές όταν ο Gore Vidal χαρακτήρισε τον Buckley κρύπτο-ναζί, o τελευταίος αποκαλώντας τον ''αδερφή'' απείλησε ότι θα τον χτυπήσει στο πρόσωπο. Τις περισσότερες φορές όμως ο Buckley διατηρώντας τη παροιμιώδη ψυχραιμία του και με όπλο το φλεγματικό του χιούμορ κατάφερνε να κερδίζει τις εντυπώσεις.

Η κριτική
Στη διάρκεια της καριέρας του δέχθηκε σκληρή κριτική από πολλές πλευρές. Ο Βuckley στην αρχή της δημοσιογραφική του καριέρας υποστήριξε τον Μακαρθισμό και αντιτάχθηκε αρχικώς στο νόμο για τα πολιτικά δικαιώματα των μαύρων. Επιπλέον συμμετείχε σε debates εναντίον της θεωρίας της εξέλιξης και υπέρ του ''ευφυή σχεδιασμού'' (intelligent design)

Σε κάθε περίπτωση ο William Buckley διαδραμάτισε με το έργο και τη δράση του πρωταγωνιστικό ρόλο στην αμφισβήτηση του σοσιαλδημοκρατικού consensus που κυριαρχούσε στην Αμερική αλλά και σε όλό τον δυτικό κόσμο μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '70 προετοιμάζοντας το έδαφος για την πολιτική κυριαρχία του Reagan. Επιβεβαίωσε έτσι για μια ακόμη φορά αυτό που πρώτος ένας αριστερός-ο Γκράμσι-διαπίστωσε, ότι για να κερδίσεις στον πολιτικό στίβο πρέπει πρώτα να κερδίσεις τη μάχη των ιδεών.

Το θρίλερ του χρέους στην μεταπολίτευση. Ποιός το έκανε;

2010-09-27T09:27:00.008+03:00

Έχω δει αρκετές φορές το παρακάτω διάγραμμα με την εξέλιξη του δημόσιου χρέους τα τελευταία 40 χρόνια.

Κάτι δεν μου πήγαινε καλά όμως με δύο περιόδους.

- Πρώτα, η περίοδος 1990-93. Για πολλά έχει κατηγορηθεί ο Κ. Μητσοτάκης, αλλά όχι για κρατικές σπατάλες. Το δημόσιο χρέος όμως ανέβηκε.
- Μετά η μονοκρατορία του ΠΑΣΟΚ από το 1993 μέχρι το 2004. Σύμφωνα με το διάγραμμα το έλλειμμα φαίνεται να μειώθηκε. Από την άλλη, εμπερικά γνωρίζουμε ότι αυτά τα 11 χρόνια καμία ουσιαστική μεταρρυθμίση δεν εγίνε, ενώ οι δημόσιες δαπάνες συνέχισαν να αυξάνονται σταθερά.
Όταν βρήκα λίγο χρόνο, κοίταξα τα στοιχεία από μόνος μου. Κατέβασα τα νούμερα από το Global Insight και έφτιαξα το διάγραμμα παρακάτω:

Τα νούμερα είναι πάνω-κάτω σωστά. Τα δύο trends (κόκκινα βέλη στο διάγραμμα) στην εξέλιξη του χρέους επιβεβαιώνονται με breaking point το 1993.

Για να πάρω μια καλύτερη εικόνα, κατέβασα το series με τα πρωτογενή υπόλοιπα του προυπολογισμού και τα έβαλα στο διάγραμμα παρακάτω.

Επιβεβαιώνεται ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη δημιούργησε τα πρώτα πρωτογενή πλεονάσματα από το 1980 και μετά. Παρολ’αυτά το συνολικό χρέος ανέβηκε δραματικά την περίοδο 90-93. Ακόμα πιο παράξενα, το κρατικιστικό ΠΑΣΟΚ του 93-04 δημιούργησε τα μεγαλύτερα πρωτογενή πλεονάσματα των τελευταίων δεκαετιών. Τα λαμόγια ήρωες;

Μια ιδέα μου έρχεται και κατεβάζω το κόστος δανεισμού. Το αποτέλεσμα στο διάγραμμα παρακάτω, και voila η λύση στο μυστήριο.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη ενώ δημιουργούσε πρωτογεννή πλεονάσματα, είχε την ατυχία να έχει σε περιβάλλον αυξανόμενων επιτοκίων και κόστος δανεισμού που πίεζαν το συνολικό χρέος προς τα πάνω. Από την άλλη, μετά την συνθήκη του Μάαστριχτ και την καταρχήν συμφωνία για κοινό νόμισμα, το ΠΑΣΟΚ είχε την τύχη να βρίσκεται σε περίοδο πτωτικού κόστος δανεισμού λόγω της τάσης εναρμόνισης με τις οικονομίες της Δυτικής Ευρώπης. Αυτή ήτανε η χρυσή ευκαιρία της ελληνικής οικονομίας να μειώσει σημαντικά το συνολικό χρέος. Αντίθετα όμως, τα κερδισμένα από τα χαμηλότερα επιτόκια πηγαίνανε σε άχρηστα ΤΕΙ ανά την επικράτεια και γιγάντωση του δημοσίου.

Το πάρτι των πτωτικών επιτοκίων τελείωσε μετά την επάνοδο της Ν.Δ. στην εξουσία. Το κράτος όμως συνέχισε απτόητο. Μόνη λύση η μεταφορά των χρεών στα επόμενα χρόνια με διάφορα swaps και creative accounting.

Μέχρι που φτάσαμε στο καλοκαίρι του 2009...

PS: Όπως σημείωσαν ο Ματθαίος Κόφφας και Αρίστος Δοξιάδης, ένα σημαντικό confounding variable είναι ότι οι αλλαγές στις κυβερνήσεις τυπικά συνοδεύονταν και από αύξηση του συνολικού χρέους (οι νέες κυβερνήσεις είτε έβρισκαν τα κρυμμένα της προηγούμενης, είτε πρόσθεταν χρέη)

Οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα για την αγωγή κατά του Τάκη Μίχα

2010-09-22T10:00:00.002+03:00

Reporters Without Borders condemns businessman Stavros Vitalis’ libel action against journalist Takis Michas, which an Athens court is to begin hearing on the 17 Septembrer. Vitalis is suing him over an article he wrote for the daily Eleftherotypia on 25 July 2009 in which he quoted from an article in the Serb weekly Global about the presence of Greek paramilitary forces at the 1995 Srebrenica massacre.

A former “Greek volunteer,” Vitalis considers the use of the term “paramilitary” to be an insult to the military forces which he regards as “regular” because they were part of Bosnia’s Serbian army. He also disputes that these “contingents” participated in the massacres.

Michas is known for the quality and thoroughness of his reporting on a subject that is almost taboo in Greece. In his book “Unholy Alliance: Greece and Milosevic’s Serbia,” he interviewed many people about the military support that “Greek volunteers” gave to Bosnia’s Serbs and criticised the past and current Greek governments for refusing to investigate these activities or release classified document that could shed light on them.

The libel action against Michas is surreal, and is clear case of judicial harassment. The only logical and acceptable response by the court would be to dismiss the case. Although he was not mentioned in the article, Vital claims that he was personally targeted. His lawsuit cannot be taken seriously. Despite claiming that his record as an officer in the Republika Srpska’s army is “well known,” Vitalis does not seem to want the media to take too much interest in his past.

Many Greek military officers and politicians do not want the veil lifted on this inglorious part of Greece’s modern history. Michas’ articles are courageous and salutary and he deserves more support from his fellow journalists, who should be calling for his acquittal.

The self-censorship practiced by the political class and much of the media about the presence of Greek paramilitary forces in Bosnia and Herzegovina during the Srebrenica massacre is surprising and disturbing. The subject is clearly of public interest and should be treated seriously. The 15th anniversary of the massacre in July offered an opportunity to take a hard look at the role of the Greek authorities. It is not too late to do so.

http://en.rsf.org/greece-athens-court-urged-to-dismiss-17-09-2010,38400.html

Tί συμβαίνει στην Αμερική ; Μια προσπάθεια κατανόησης των "Tea Parties"

2010-09-20T00:16:00.002+03:00

Από τις σελίδες της «Athens Voice» , η συγγραφέας Σώτη Τριανταφύλλου φαινόταν πολύ θυμωμένη! Ένας Αμερικάνος φίλος της , της αριστερόστροφης γενιάς του Woodstock , σκέφτεται να προσχωρήσει στο … «Tea Party» και η Σώτη αποφάσισε να μην του ξαναμιλήσει! Όπως γράφει άλλωστε : « Όποιος υποστηρίζει το Τea Party … είναι απλώς ηλίθιος». Στην πραγματικότητα, όσο απλοϊκή και απόλυτη και αν φαίνεται η συγκεκριμένη θέση για τα Tea Parties , δεν απέχει και πολύ από το πνεύμα όλων αυτών που έχουν γραφτεί στον ελληνικό Τύπο τους τελευταίους μήνες για το συγκεκριμένο πολιτικό κίνημα . Βλέπετε, ενώ στις Η.Π.Α. η δημοτικότητα του Obama έχει κατρακυλίσει σε ποσοστά κάτω του 45%, ενώ όλο και περισσότεροι Αμερικάνοι παραδέχονται πως το πρόγραμμα κρατικής στήριξης της οικονομίας απέτυχε, οι Ευρωπαίοι ζουν ακόμη , με αμείωτο πάθος, τη δικιά τους θυελλώδη ιστορία αγάπης με τον Αμερικανό Πρόεδρο . Ο κυριότερος λόγος γι αυτό το συνεχιζόμενο ειδύλλιο, πέρα από θέματα εξωτερικής πολιτικής, είναι πως ο Obama μιλάει τη γλώσσα που καταλαβαίνουν οι Ευρωπαίοι : "το Μεγάλο Κράτος είναι η λύση για όλα τα προβλήματα" . Ειδικά στην Ελλάδα, όπου ο κρατισμός ακόμη κυριαρχεί (τί και αν αυτή η πολιτική μας οδήγησε στα πρόθυρα της πτώχευσης), είναι επόμενο η φιλελεύθερη αντιπολίτευση στον Πρόεδρο Obama , να παρουσιάζεται σε εφημερίδες και κανάλια κάθε ιδεολογικής απόχρωσης σαν το απόλυτο Kακό…

Έτσι, για την Ευρυδίκη Μπέρση στην κεντροδεξιά «Καθημερινή» οι άνθρωποι που απαρτίζουν τα Tea Parties δεν είναι τίποτε άλλο παρά όργανα των μεγάλων συμφερόντων. «Όσα δεν πετυχαίνουν τα μεγάλα συμφέροντα από τα πάνω, με τους χρυσοπληρωμένους λομπίστες και τους πακτωλούς διαφημιστικών δαπανών, τα πετυχαίνουν ασκώντας πίεση από τα κάτω, χρησιμοποιώντας το κίνημα των Tea Parties», γράφει . Σύμφωνα με τη δημοσιογράφο, τα αιτήματα του κινήματος σηματοδοτούν «το απόλυτο ξεχαρβάλωμα όλων των προοδευτικών κατακτήσεων του 20ού αιώνα» . Ο Θανάσης Τσίτσας πάλι στην κεντροαριστερή «Ελευθεροτυπία» , επιδεικνύοντας έναν πολιτικό μανταμσουσουδισμό, που συνηθίζεται τελευταία στους «προοδευτικούς» κύκλους, ειρωνεύεται τον…αμαθή λαουτζίκο που συμμετέχει στα «πάρτυ τσαγιού» : «Ενα σχεδόν λευκό, ομοιόμορφο πλήθος. Εκατοντάδες αμερικανικές σημαίες, τσίκνα από μπάρμπεκιου, εκνευριστικά τσιριχτά ενθουσιασμού από ξανθιές θεοσεβούμενες και ευτραφείς «βλάχους» (rednecks) από τις μεσοδυτικές Πολιτείες».

Σαν να υπάρχει έλλειψη έμπνευσης, κάθε ρεπορτάζ στις ελληνικές εφημερίδες για τα Τea Parties διανθίζεται πάντα με τους ίδιους χαρακτηρισμούς : "υπερσυντηρητικό", "ακροδεξιό", "ρατσιστικό". Έτσι, το φαινόμενο που ο «Economist» αποκάλεσε ως «το πιο δυναμικό πολιτικό κίνημα στην Αμερική σήμερα» συνοψίζεται από τον ελληνικό Τύπο με μια διαδοχή μονότονων και στερεότυπων εκφράσεων . Όπως και με τη διαμάχη για τη μεταρρύθμιση του αμερικάνικου συστήματος υγείας, οι αντίπαλοι του Obama παρουσιάζονται σαν καρικατούρες και μια σύνθετη πραγματικότητα υποβιβάζεται σε μια μανιχαϊστική μάχη του καλού με το κακό.

Ως συνήθως βέβαια , τα πράγματα είναι πολύ πιο σύνθετα. Το Tea Party (ή πιο σωστά, όπως θα δούμε, Tea parties) δεν είναι ένα ομοιόμορφο και ενιαίο κίνημα , αλλά μια "ομπρέλα" που περιλαμβάνει εκατοντάδες οργανώσεις σε όλες τις Η.Π.Α. , και η οποία λειτουργεί με αποκεντρωμένες δομές, χωρίς να υπάρχει αρχηγός .Στις τάξεις τους, βρίσκεις φιλελεύθερους υποστηρικτές του Ron Paul, αλλά και παραδοσιακούς συντηρητικούς που γοητεύονται από τη Sarah Palin (και όχι , η περιβόητη Sarah δεν είναι ούτε η αρχηγός του κινήματος, ούτε αυτή που το ξεκίνησε , απλά εκπροσωπεί μια τάση ). Τα Τea Parties, είναι επίσης ιδιαίτερα δημοφιλή στους ανεξάρτητους ψηφοφόρους. Σε γκάλοπ του Rasmussen, το 33% των ερωτηθέντων που δεν ανήκουν σε κάποιο κόμμα , απάντησε πως θα ψήφιζε υποψήφιους του «Κόμματος του Τσαγιού», έναντι 25% που θα ψήφιζε κάποιον Δημοκρατικό και 12% που θα ψήφιζε κάποιον Ρεπουμπλικάνο υποψήφιο . Τέλος στο κίνημα συμμετέχουν και πολλοί Αμερικάνοι που δεν έχουν ασχοληθεί ξανά με την πολιτική.

Αυτό που ενώνει όμως τα μέλη του κινήματος είναι η αντίθεση τους στην κρατικίστικη οικονομική πολιτική που ακολουθούν οι κυβερνήσεις των Η.Π.Α. , τα τελευταία χρόνια. Σε μια χώρα, που τα ίδια τα ιδρυτικά της κείμενα, βασίζονται στην καχυποψία απέναντι στην κρατική εξουσία , όλο και περισσότεροι πολίτες πιστεύουν πως οι τελευταίες αποφάσεις της κυβέρνησης Obama αλλά και Bush οδηγούν σε ένα Μεγάλο Κράτος, ευρωπαϊκού Τύπου, ξένο στις αμερικάνικες παραδόσεις, και απειλή για τις ατομικές ελευθερίες . Έτσι τα μέλη των Tea Parties τάσσονται εναντίον των bail-outs στις μεγάλες εταιρίες, ζητούν τη μείωση του δημόσιου χρέους, της φορολογίας και των κρατικών δαπανών .Μάλιστα, πολλά Tea Parties από όλη τη χώρα δημοσίευσαν πριν λίγους μήνες προτάσεις για την έξοδο από την κρίση και κάλεσαν τους υποψηφίους στις προσεχείς εκλογές του Νοεμβρίου να τις προσυπογράψουν. Το "Συμβόλαιο από την Αμερική" , όπως ονομάστηκε το κείμενο ζητάει, μεταξύ άλλων : α) Μια συνταγματική προσθήκη που θα απαιτεί ισοσκελισμένο προϋπολογισμό και πλειοψηφία 2/3 στη Βουλή για να εγκριθεί κάθε αύξηση φορολογίας β) Την υιοθέτηση ενός απλού και μοναδικού φορολογικού συντελεστή και αντικατάσταση του φορολογικού κώδικα με νέο που δεν θα είναι μεγαλύτερος από 4.543 λέξεις, όσο δηλαδή το μέγεθος του Συντάγματος (ο τωρινός κώδικας αγγίζει τις 3.5 εκατομμύρια λέξεις!) και γ) οριστική παύση όλων των αυξήσεων σε κάθε είδους φορολογία, που έχει προγραμματιστεί για το 2011.

Η πιο φιλελεύθερη τάση του κινήματος που συγκεντρώνεται γύρω από το βουλευτή του Τέξας, Ron Paul , πηγαίνει ακόμη πιο μακριά και ασκεί αυτή τη στιγμή την πιο ριζοσπαστική κριτική στο σύστημα. Με μια ολοένα αυξανόμενη επιρροή, κυρίως μεταξύ των νέων, οι Paulistas πέρα από τη δραστική μείωση των δημοσίων δαπανών και της φορολογίας, τάσσονται υπέρ της κατάργησης των περισσότερων υπουργείων και δημοσίων οργανισμών , υποστηρίζουν με πάθος την επιστροφή στον Κανόνα του Χρυσού, ζητούν να μπει ένα τέλος στην πολυέξοδη επεμβατική εξωτερική πολιτική των Η.Π.Α. και προτείνουν την κατάργηση της Κεντρικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας (FED) .Ακολουθώντας τα διδάγματα της Αυστριακής Σχολής, θεωρούν πως τα χαμηλά επιτόκια που επέβαλε η FED συνετέλεσαν καθοριστικά στην πρόσφατη κρίση. H κριτική αυτή οδήγησε στο νομοσχέδιο που κατέθεσε ο Ron Paul στο Κογκρέσσο και προτείνει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας . Το νομοσχέδιο ήδη έχει την υποστήριξη 313 βουλευτών και των δύο κομμάτων .Αναρωτιέμαι βέβαια τι το ακροδεξιό μπορεί να έχει ένα κίνημα που υποστηρίζει αρχές όπως το μικρό κράτος, η μείωση των κρατικών δαπανών και η χαμηλή φορολογία, αλλά αυτό μάλλον θα πρέπει να το απαντήσουν οι Έλληνες opinion makers .

Αλλά ακόμη και αν εξετάσει κάποιος τη στάση του κινήματος, σε θέματα πέραν της οικονομίας, θα διαπιστώσει πως η εικόνα , που παρουσιάζει ο ελληνικός (και όχι μόνο) Τύπος, για τα Τea Parties (περίπου σαν μια σύγχρονη αναβίωση της…Κου Κλουξ Καν) απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Για την ακρίβεια, τα Tea Parties δεν έχουν επίσημη ατζέντα σε κοινωνικά ζητήματα, όπως πχ οι gay γάμοι ή η μετανάστευση, μιας και επικεντρώνονται αποκλειστικά στα θέματα της οικονομίας. Έτσι, αν και σε ατομικό επίπεδο, η πλειοψηφία των μελών έχει μάλλον συντηρητικές θέσεις , υπάρχουν και πολλά μέλη με πιο φιλελεύθερες θέσεις (συνήθως ανάλογα με το αν κατοικούν σε συντηρητικές ή φιλελεύθερες πολιτείες) . Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του υποψήφιου για την έδρα της Γερουσίας στη Μασαχουσετη Scott Brown που υποστηρίχτηκε με πάθος από το Κίνημα του Τσαγιού, λόγω της ατζέντας του σε θέματα οικονομίας , παρότι ήταν υπέρ του δικαιώματος στην έκτρωση . Δεν είναι πάντως λίγες οι φορές όπου μέλη που έχουν εκφράσει ρατσιστικό λόγο, έχουν εκδιωχθεί από το κίνημα. Έτσι τα Tea Parties δίνοντας έμφαση στην υποστήριξη της ελεύθερης οικονομίας, απομακρύνουν την Αμερικάνικη Δεξιά από τη διχαστική και πολλές φορές μισαλλόδοξη γλώσσα, που χαρακτήρισε τις θέσεις της κατά τους «πολιτιστικούς πολέμους» της δεκαετίας του ’90. Είναι άραγε τυχαίο πως η Θρησκευτική Δεξιά παραπονιέται ότι το «Κίνημα του Τσαγιού» δεν κάνει τίποτε για να προωθήσει την κοινωνικά συντηρητική ατζέντα της; (Για τα Tea Parties και τον "αγνωστικισμό" τους στα κοινωνικά ζητήματα διαβάστε εδώ, εδώ, εδώ και εδώ)

Για να καταλάβουμε όμως καλύτερα αυτό το κίνημα, ίσως η παρακάτω περιγραφή των ανθρώπων που συμμετέχουν σε αυτό, από τον μετριοπαθή συντηρητικό συγγραφέα ,Lee Harris, είναι διαφωτιστική : «Σε γενικές γραμμές, η ιδιοσυγκρασία τους είναι αυτή του «ζήσε και άσε τους άλλους να ζήσουν» (live and let live). Αλλά όλοι έχουν κάτι κοινό. Δεν τους αρέσει να τους λένε οι άλλοι τι πρέπει να κάνουν.... Θέλουν να έχουν τον έλεγχο της ζωής τους. Είναι φιλήσυχοι άνθρωποι που όμως από τη μια στιγμή στην άλλη, μπορεί να αντιδράσουν δυναμικά όταν νιώσουν πως τα παραδοσιακά τους δικαιώματα και ελευθερίες βρίσκονται σε κίνδυνο . Μπορούμε λοιπόν να τους χαρακτηρίσουμε σαν φιλελεύθερους εκ φύσεως. Μπορεί να μην έχουν διαβάσει ποτέ ούτε μια σελίδα από φιλελεύθερους στοχαστές. Μπορεί ποτέ να μην έχουν ακούσει για τον John Locke ή τον John Stuart Mill , αλλά ενστικτωδώς έχουν υιοθετήσει τη ρήση του Thomas Paine πως ‘ακόμη και η καλύτερη κυβέρνηση, δεν είναι παρά ένα αναγκαίο κακό’.Γι αυτούς τους ανθρώπους δεν υπάρχει τίποτε απεχθέστερο από μια κυβέρνηση που σου λέει: 'Μην ανησυχείς! Εμείς ξέρουμε ποιό είναι το καλύτερο για σένα!'» (Από το τελευταίο βιβλίο του Lee Harris «The Next American Civil War» )

Και όσο και αν φανεί ιεροσυλία, στα μάτια πολλών αριστερών , ακριβώς αυτή η ατομικιστική ιδιοσυγκρασία του "live and let live" και η δυναμική , ίσως και βίαιη, αντίδραση κάθε φορά που νιώθουν πως απειλούνται οι ελευθερίες τους , ενώνει τον φιλήσυχο μεσοαστό οικογενειάρχη των tea parties με τους ομοφυλόφιλους που εξεγέρθηκαν στο Stonewall ή με τη Rosa Parks που αρνήθηκε να παραχωρήσει τη θέση της στο λεωφορείο σε έναν λευκό στον Αμερικάνικο Νότο της δεκαετίας του '50 . Και ίσως έτσι μπορεί να λύσει και η Σώτη Τριανταφύλλου την απορία της, πώς γίνεται ένας πρώην χίπυ , σαν τον Αμερικάνο φίλο της, να συμμετέχει στο «ακροδεξιό» …Tea Party. Ίσως θα εκπλαγεί όταν διαπιστώσει πως ο φίλος της δεν έχει διανύσει και τόσο μεγάλη ιδεολογική απόσταση. Γι αυτούς τους ανθρώπους, που πιστεύουν πως πρέπει οι ίδιοι να κάνουν κουμάντο στις ζωές τους και όχι κάποιος ανώνυμος γραφειοκράτης, ο μόνος τρόπος για να το πετύχουν αυτό είναι η ελεύθερη αγορά. Ενώ η ελεύθερη αγορά σέβεται την επιθυμία του ατόμου να ακολουθήσει τα δικά του ενδιαφέροντα και επιδιώξεις, το κράτος προτιμά να παίρνει αυτό τις αποφάσεις για λογαριασμό των πολιτών , στερώντας τους έτσι ένα σημαντικό κομμάτι από την προσωπική τους ολοκλήρωση και ευτυχία.

Στην εποχή του Μεγάλου Κράτους και των bail-outs , τα μέλη των Tea Parties νιώθουν πως οι παραδοσιακές ελευθερίες τους απειλούνται από μια νέα ηγετική τάξη, με ιδεολογία και αρχές τελείως διαφορετικές από αυτές της μεγάλης πλειοψηφίας των υπόλοιπων Αμερικάνων. Σύμφωνα, με ένα σημαντικό δοκίμιο του καθηγητή του Boston University, Angelo Codevilla που συζητήθηκε όσο κανένα άλλο αυτό το καλοκαίρι στους κόλπους της Αμερικάνικης Δεξιάς, η Αμερική κυριαρχείται από μια ελίτ που αποτελείται από πολιτικούς και των δύο κομμάτων, γραφειοκράτες, καθηγητές πανεπιστημίου, δημοσιογράφους σε παραδοσιακά ΜΜΕ, κρατικοδίαιτους επιχειρηματίες, και μέλη ΜΚΟ και μη κερδοσκοπικών οργανώσεων .Αυτή η ελίτ είναι στενά συνδεδεμένη με την κρατική μηχανή . Η εξουσία και τα κέρδη της εξαρτώνται από το κράτος. Τα μέλη αυτής της μειοψηφίας μιλάνε την ίδια κρατικίστικη γλώσσα και μοιράζονται αρχές πολύ διαφορετικές από την υπόλοιπη κοινωνία . Πρόσφατο παράδειγμα τα bail-outs , όπου η ηγεσία των δύο μεγάλων κομμάτων, τα παραδοσιακά Μ.Μ.Ε. και η Wall Street τάχθηκαν υπέρ , ενώ η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών ήταν αντίθετη . Σύμφωνα εξάλλου με όλες τις έρευνες των τελευταίων ετών η κοινή γνώμη εξακολουθεί να πιστεύει στην ελεύθερη αγορά και να δείχνει δυσπιστία προς το Μεγάλο Κράτος. Σύμφωνα, με έρευνα του Gallup Poll τον Ιανουάριο του 2010 το 70% των Αμερικάνων έχει θετική γνώμη για μια οικονομία που βασίζεται στην ελεύθερη αγορά. Στο ερώτημα της Ayers-Mc Henry «Αν θα προτιμούσατε μια μεγαλύτερη κυβέρνηση που θα παρείχε περισσότερες υπηρεσίες και υψηλότερη φορολογία ή μια μικρότερη κυβέρνηση με λιγότερες υπηρεσίες αλλά χαμηλότερη φορολογία», το 69% απάντησε υπέρ του μικρότερου κράτους, έναντι του 21% που προτίμησε το μεγάλο κράτος. Σύμφωνα με έρευνα του CBS/New York Times poll τον Φεβρουάριο του 2010, 81% δεν εμπιστεύονται την κυβέρνηση ποτέ ή πολύ σπάνια, έναντι του 16% που συνήθως την εμπιστεύεται. (Οι δημοσκοπήσεις είναι από το βιβλίο του Arthur C. Brooks "The Battle:How the Fight Between Free Enterprise and Big Government Will Shape America's Future"). Η τεράστια ιδεολογική απόσταση που χωρίζει τους απλούς Αμερικάνους από την πολιτική τους τάξη, φαίνεται ιδιαίτερα από τις απαντήσεις στο ερώτημα αν πρέπει να υπάρχουν όρια στην εξουσία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Το 94% των απλών πολιτών απάντησε θετικά ενώ το 54 % των πολιτικών θεωρούν πως δεν πρέπει να υπάρχουν τέτοια όρια. Τα Tea Parties πιστεύουν λοιπόν πως στρέφονται εναντίον μιας αλαζονικής ελίτ, που διακατέχεται από την ακράδαντη πεποίθηση πως κατέχει την απόλυτη αλήθεια και θέλει να την επιβάλλει μέσω της κρατικής εξουσίας στους… υπηκόους της. Όταν λοιπόν εξετάζουμε το φαινόμενο των Tea Parties δεν πρέπει να παραβλέπουμε την «λαϊκίστικη» (όρος που δεν έχει πάντα αρνητική σημασία) και «αντι-ελιτίστικη» φύση τους.

Σαφώς και χωράει κριτική στο Κίνημα του Τσαγιού αλλά συνήθως δεν είναι προς την κατεύθυνση που τους γίνεται από το ελληνικό Τύπο . Το πιο φλέγον ζήτημα είναι ποιά θέση θα πάρει το κίνημα στα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής. Με τις στρατιωτικές δαπάνες να καταβροχθίζουν το 20% του προϋπολογισμού, είναι αδύνατον να υποστηρίζεις ένα μικρό κράτος, χωρίς να θίγεις το θέμα της αμερικάνικης εξωτερικής πολιτικής. Αυτό φαίνεται να το έχουν καταλάβει οι οπαδοί του Ron Paul (και τελευταία και άλλες φιγούρες της Δεξιάς, όπως ο αμφιλεγόμενος τηλεπαρουσιαστής Glenn Beck) , που επικρίνουν σταθερά τα τελευταία χρόνια, την επεμβατική εξωτερική πολιτική , που αυξάνει τις κρατικές δαπάνες, επεκτείνει τον έλεγχο της κυβέρνησης στην καθημερινή ζωή των πολιτών και απειλεί τα ατομικά δικαιώματα .Μεγάλο μέρος όμως του κινήματος (όπως εκφράζεται από τη Sarah Palin) συνεχίζει να υποστηρίζει μια νεοσυντηρητική επεμβατική εξωτερική πολιτική αλά Bush και αρνείται κάθε μείωση στις στρατιωτικές δαπάνες . Έτσι όμως , ακυρώνεται στην πράξη , η ρητορική του μικρού κράτους. Και βέβαια, μην ξεχνάμε , πως πάντα ελλοχεύει ο κίνδυνος πως οι Ρεπουμπλικάνοι θα χρησιμοποιήσουν τη δύναμη του κινήματος για να ξανακερδίσουν την εξουσία, χωρίς όμως να έχουν κάνει ουσιαστική αυτοκριτική για την τελευταία καταστροφική θητεία τους, και να επαναλάβουν απλά την ίδια πολιτική. Ο χρόνος θα δείξει…

Ο Arthur C. Brooks , πρόεδρος του «American Enterprise Institute» παρατήρησε πως ενώ στην Ελλάδα, τα εργατικά σωματεία και οι δημόσιοι υπάλληλοι διαδηλώνουν για το δικαίωμα στην πρόωρη συνταξιοδότηση, στα δια βίου κρατικά επιδόματα και στις κρατικές συντάξεις, στην Αμερική, τα μέλη των Tea Parties , διαμαρτύρονται ενάντια σε όλα αυτά που οι Έλληνες ζητούν! Αυτή η τεράστια διαφορά νοοτροπίας εξηγεί γιατί οι Έλληνες, και γενικότερα οι Ευρωπαίοι, εθισμένοι σε δεκαετίες Μεγάλου Κράτους, δεν μπορούν να καταλάβουν το φαινόμενο των Tea Parties . Και όμως, αυτοί οι "βλάχοι" , που τόσο ταράζουν τις ευαισθησίες των "προοδευτικών" ελίτ ανά τον πλανήτη, ίσως έχουν περισσότερα κοινά μαζί μας, απ’ όσα νομίζουμε . Εξάλλου, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε είναι πια κοινά. Μόλις πριν από 2 χρόνια, οικονομολόγοι, πολιτικοί και δημοσιογράφοι κάθε πολιτικής παράταξης και ιδεολογικού χρωματισμού, υπέκυπταν στη γοητεία του κρατισμού και του Κέυνς . Ήταν η εποχή που μέχρι και ο βρετανικός “Economist” ανακάλυπτε τις αρετές του κρατικού παρεμβατισμού και των bail-outs , ενώ το περιοδικό “Newsweek” απηχώντας το νέο consensus, έγραφε: «Είμαστε όλοι σοσιαλιστές ». Σήμερα, 2 χρόνια μετά είναι πια φανερό , σε όλο και περισσότερους, πως ο παράδεισος που μας υποσχέθηκαν οι θιασώτες του «Μεγάλου Κράτους» δεν έφτασε ποτέ . Οι κρατικές δαπάνες εκτοξεύτηκαν σε επίπεδα ρεκόρ, οι φόροι αυξάνονται συνεχώς, o Λεβιάθαν είναι πιο ισχυρός από ποτέ και η κρίση χρέους, που ξεκίνησε από την Ελλάδα, φαίνεται να απειλεί τώρα ολόκληρο τον Δυτικό Κόσμο. Παράλληλα, φάνηκαν τα όρια του μοντέλου του κεϋνσιανισμού ή "κρατικού καπιταλισμού", που εφάρμοσαν όλες οι κυβερνήσεις τα τελευταία 65 χρόνια, μοντέλο που έδωσε ιδεολογική επικάλυψη στο υψηλό δημόσιο χρέος , καθαγίασε τις υψηλές κρατικές δαπάνες και , με τη δημιουργία ενός γενναιόδωρου «κράτους πρόνοιας», μας χάρισε την ψευδαίσθηση του «δωρεάν γεύματος».

Σιγά σιγά και οι πολίτες της Ευρώπης , αν και δεν διαδηλώνουν ακόμη όπως στις Η.Π.Α., αρχίζουν να αντιλαμβάνονται τα αδιέξοδα αυτής της πολιτικής . Σύμφωνα με σφυγμομέτρηση του Ινστιτούτου Harris, για λογαριασμό των «Financial Times» , η πλειοψηφία των ερωτηθέντων στις ευρωπαϊκές χώρες είπαν ότι «οι περικοπές των δημοσίων δαπανών είναι αναγκαίες για την ανάνηψη της οικονομίας μακροπρόθεσμα. Τα ποσοστά ήταν: 84% στη Γαλλία, 71% στην Ισπανία, 69% στη Βρετανία, 67% στη Γερμανία και 61% στην Ιταλία. Όταν ρωτήθηκαν τι από τα δύο επιλέγουν για να επιτευχθεί μείωση ελλειμμάτων και δημοσίου χρέους, περικοπή δημοσίων δαπανών ή αύξηση των φόρων, στη μεγάλη τους πλειοψηφία οι συμμετέχοντες στην έρευνα επέλεξαν το πρώτο. Και στις πέντε ευρωπαϊκές χώρες, με ποσοστά που κυμαίνονταν από 68% στη Γαλλία και την Ιταλία μέχρι 54% στη Βρετανία, οι πολίτες δήλωσαν ότι κακώς οι κυβερνήσεις άφησαν τα ελλείμματά τους να αυξηθούν για να αντιμετωπίσουν την κρίση του 2008.»

Αντί λοιπόν, τα ελληνικά ΜΜΕ να πανηγυρίζουν για τις υποτιθέμενες μεγάλες νίκες του Barack Obama και να καταφεύγουν στις εύκολες ειρωνείες και στη δαιμονοποίηση των αντιπάλων του, είναι καλό να προσπαθήσουν να κατανοήσουν, βγάζοντας τα «ευρωπαϊκά γυαλιά» τους , τι συμβαίνει τέλος πάντων στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού .Η επιτυχία ή όχι της αντικρατικίστικης ατζέντας των Tea Parties ίσως να δείξει πολλά για το δρόμο που θα ακολουθήσουν και οι δικές μας κοινωνίες.

Η απόλυση

2010-09-16T12:03:00.001+03:00

(Απλοϊκοί ρομαντικοί στοχασμοί καθημερινής τρέλας- στη Βάσω...)

Η μάνα μου δούλευε για πολλά χρόνια ως επιμελήτρια στς εκδόσεις "Ελληνικά Γράμματα" του οργανισμού Λαμπράκη. Έφυγε από την εταιρεία πριν τρία χρόνια. Κράτησε όμως επαφές με τους φίλους που έκανε εκεί, ειδικά με τις κοπέλες που δούλευαν στο ίδιο γραφείο. Η εταιρεία πριν δύο περίπου εβδομάδες έκλεισε- ο πρώτος εκδοτικός οίκος που ακούω να κλείνει. Όλοι οι εργαζόμενοι, περίπου εκατό άνθρωποι, απολύθηκαν. Οι ηλικίες τους κυμαίνονται από τα 19 μέχρι τα 55- με την κατανομή δυστυχώς να είναι ασύμμετρη προς τα δεξιά...Η μάνα μου είναι σε καθημερινή επαφή με τος ανθρώπους αυτούς: άνθρωποι σε διάφορα πόστα, διάφορες ηλικίες, διαφόρων προσόντων, κόσμοι διαφορετικοί μεταξύ τους, χτυπημένοι από την ίδια κατραπακιά...Μερικοί έρχονται σπίτι, τους ακούω να μιλάνε, να φωνάζουν, να χειρονομούν, να κοιτάζουν. Ναι, να κοιτάζουν. Γιατί αυτό το βλέμμα αγαπητέ αναγνώστη δεν το αντικρύζεις μόνο- αλλά και το ακούς να ουρλιάζει μέσα στο κεφάλι σου...

Πίσω από τις στατιστικές υπάρχουν άνθρωποι, πίσω από τα νούμερα ζωές, πίσω από τις εκθέσεις όνειρα και επιθυμίες. Η απόλυση είναι μια βάρβαρη πράξη. Η ηθική μου περνάει άσχημα. Η σύγκρουση είναι προφανής. Είμαι βαθιά ανθρωπιστής, αγαπητοί. Ο πόνος των ανθρώπων είναι το μεγαλύτερο κακό για μένα- και οι άνθρωποι αυτοί πονάνε. Νιώθουν άχρηστοι. Δεν βλέπουν μέλλον στη ζωή τους. Δεν προβάλλουν την εικόνα τους στο μέλλον- υπάρχει μεγαλύτερος πόνος από αυτόν;! Δεν ξέρουν τι να κάνουν, είναι σε απόγνωση. Μίας κοπέλας ο άντρας είναι οικοδόμος και έχει να δουλέψει δύο μήνες. Τώρα απολύθηκε και αυτή και έχουν δύο δάνεια. Μία άλλη επιστρέφει στο πατρικό της στην ηλικία των 37! Τι να πεις σε αυτούς τους ανθρώπους;! Τι να πω σε αυτούς τους ανθρώπους;!

Από την άλλη, είμαι φιλελεύθερος. Βαθιά και ειλικρινά. Δεν μπορώ να είμαι υπέρ ενός νόμου που απαγορεύει τις απολύσεις. Θεωρώ δικαίωμα του κάθε αφεντικού να κλέινει και ανοίγει όποτε του καπνίσει την επιχείρησή του (υπό συγκεκριμένους όρους πάντα, όπως την απόλυτη τήρηση της εργατικής νομοθεσίας). Αλλά τώρα; Τώρα είμαι σε απελπιστικά δύσκολη θέση! Η ηθική μου καταβαραθρώνει τις πολιτικοοικονομικές μου απόψεις! Δεν ξέρω τι να πω. Δεν θεωρώ τις απολύσεις καταχρηστικές- αλλά οι ζωές των ανθρώπων; Τα όνειρα τους, οι φιλοδοξίες τους, το μέλλον τους; Οι (οικονομικές, πολιτικές, φιλοσοφικές) θεωρίες υπάρχουν για να κάνουν τις ζωές μας καλύτερες. Λογομαχούμε για τις πολιτικές και οικονομικές μας θέσεις, ορμώμενοι από το ότι πιστεύουμε ότι αν εφαρμοστούν, θα καλυτερέψουν τις ζωές των ανθρώπων, θα τους κάνουν να ζουν πιο ευτυχισμένοι. Αυτή είναι η βάση όλων των θέσεων, των απόψεων, των επιστημών.

Άραγε υπάρχει λύση; Δυστυχώς, η θεωρία και η εμπειρία επιβεβαιώνουν πως οι κοινωνίες χωρίς απολύσεις, είναι κοινωνίες δυστυχίας. Η απαγόρευση των απολύσεων, σχεδόν πάντα συνδυαζόταν και με απαγόρευση και άλλων ελευθερίων. Ο Χάγιεκ στο "Road to Serfdom" θεμελιώνει το γιατί όταν το κράτος ελέγχει την τσέπη σου, αναπόδραστα θα ελέγξει και το μυαλό σου. Και μάλιστα με τον πιο ανορθολογικό και αναποτελεσματικό τρόπο. Ο Πόππερ στην "Ανοικτή Κοινωνία" δείχνει την κατάντια των ιστορικιστικών προφητείων που υπόσχονται διαφόρων ειδών παραδείσους με λυμένα όλα τα προβλήματα. Η ιστορία μας δείχνει τη Ρωσία του Στάλιν, την Κούβα του Φιντέλ, την Κίνα του Μάο- μια αλυσίδα που φαίνεται να καταλήγει στη Βενεζουέλα του Τσάβες...Απλοϊκά επιχειρήματα για κάποιους, αρκετά όμως για μένα...

Αλλά το πρόβλημα είναι εκεί: με τις ζωές των ανθρώπων τι γίνεται;! Απορρίπτουμε τα παραπάνω γιατί φέρνουν τη δυστυχία- αλλά βάζουμε μια άλλη δυστυχία στη θέση τους; Κατά μία έννοια, ναι. Δεν υπάρχει τέλειο σύστημα, πλήρης λύση. Κάθε πράγμα έχει τα καλά του και τα κακά του και μόνο η προσωπική ηθική του καθενός μας του επιτρέπει να διαλέξει. Η θυσία της ελευθερίας για μένα είναι ανεπίτρεπτη- θυσιάζω υλική ευμάρεια για να απολαμβάνω έναν αυξημένο αριθμό ελευθεριών. Εδώ όμως υπάρχει ένα θεμελιώδες ζήτημα...

Δεν έχω απολυθεί ποτέ, γιατί δεν έχω δουλέψει ποτέ. Και όποιος είναι έξω από το χορό, πολλά τραγούδια ξέρει! Κάτι ήξερε και ο Μαρξ που έλεγε ότι αν δεν μπεις στην παραγωγή, να πουλήσεις την εργατική σου δύναμη, καλύτερα να το βουλώνεις(βέβαια ούτε και αυτός δούλευε, αλλά αυτό είναι αλλουνού παπά ευαγγέλιο...)! Ίσως είναι καλύτερα να το βουλώσω. Ωραίες είναι οι θεωρίες, οι φιλελεύθερισμοί και οι λοιπές μαγκιές περί ευθύνης κλπ, αλλά εκεί έξω είναι ο πραγματικός κόσμος και μάλλον είναι καλύτερα να κρίνεις με βάση αυτόν. Αντικρίζοντας την απόγνωση του ανέργου μένω άφωνος. Η θεωρία μου περί ελευθερίας δεν έχει να του πει τίποτα. Το δίλλημα που για μένα είναι καθοριστικό, γι' αυτόν είναι ανύπαρκτο. Τα επιχειρήματά μου είναι γι' αυτόν κούφια λόγια. Και πώς να μην είναι, άλλωστε...;

Αλλά πιστέψτε με, δεν προσπαθώ να αντιμετωπίσω αυτό το ζήτημα με θεωρία: οι απόψεις μου είναι αυτές που είναι και κάτι τέτοιο, όσο δυνατό κι αν είναι, δεν θα με κάνει να τις αλλάξω. Ίσως ακούγεται ηλίθιο, αλλά οι δομικές μου θέσεις, ο ηθικός πυρήνας της κοσμοθεωρίας μου δεν άλλαξε με κάτι τέτοιο- με άλλα λόγια, η θεωρία είναι ίδια. Αυτό το ζήτημα αγαπητοί είναι ένα πραγματικό ζήτημα. Και ως εκ τούτου, μπορεί να αντιμετωπιστεί μονάχα με πράξη. Στο μόνο πράγμα που μπορεί η- αριστεροφιλελεύθερη- θεωρία μου να με βοηθήσει σε αυτό τον ηθικό προβληματισμό είναι στο να προτείνει πράξεις!

Κατ' αρχάς, ο εργαζόμενος πρέπει να διεκδικεί όσο πιο πολύ μπορεί(δηλαδή όσο του επιτρέπουν οι συνθήκες) τα εργατικά του δικαιώματα. Η αποζημίωση είναι ένα από αυτά και δεν πρέπει να χαριστεί! Αν χρειαστεί πρέπει να παρέμβει η δικαιοσύνη και να εξασφαλίσει τις αποζημιώσεις των απολυμένων. Έχουν δουλέψει γι' αυτές και είναι αναφαίρετο δικαίωμα τους να τις πάρουν! Το πρώτο πράγμα στο οποίο πρέπει να βοηθάμε (θεωρητικά, πρακτικά, θεσμικά) τους ανθρώπους που έχουν χάσει τη δουλειά τους είναι να διεκδικούν όσο πιο πολύ αντέχουν αυτά που τους αξίζουν.

Αλλά το πιο βασικό που μπορούμε να πούμε στους απολυμένους είναι ότι το παιχνίδι δε χάθηκε! Το ξέρω- ακόμα κι αν δεν το έχω νιώσει προσωπικά, η οικογένειά μου έχει ταλαιπωρηθεί- πως η απόλυση είναι ένα από τα πιο ισχυρά σοκ που περνάνε οι σημερινοί άνθρωποι. Αλλά αν κάτι πρέπει να φωνάξουμε είναι πως η ζωή δε χάθηκε εδώ! Παραείναι πλούσια και πολυποίκιλη για να σταματάει με την απόλυση! Το αρχικό ταρακούνημα, το αρχικό σοκ, η απόγνωση, το βάρβαρο συναίσθημα της απραξίας δεν μπορεί και δεν πρέπει να διαρκέσει για πολύ! Η επανάσταση αγαπητοί είναι μια πράξη βαθιά προσωπική και σε κάτι τέτοιες περιπτώσεις αυτό φαίνεται περίτρανα: αποτελεί προσωπική επανάσταση του καθενός να ξεπεράσει το σοκ της απόλυσης και να κυνηγήσει και πάλι τη δουλειά!

Ναι, ξέρω θα με κατηγορήσετε για κούφια λόγια. Για ρομαντικές ασυναρτησίες ενός άβγαλτου και άμαθου ηλιθίου. Αλλά δεν βλέπω κάτι άλλο φίλοι...Η επανάσταση εδώ είναι μονόδρομος. Η κρίση είναι κρίση, αλλά δεν θα πεθάνουμε κιόλας! Δεν είναι όλη μας η ζωή η τσέπη μας και η δουλειά μας! Αν πρέπει να φωνάξουμε κουράγιο στους απολυμένους, στα θύματα μαις κατάστασης για την οποία όλοι είμαστε- σε διαφορετικό βέβαια βαθμό- συνυπεύθυνοι, είναι για να τους βοηθήσουμε να δουν μπροστά! Με ταλαιπωρία στην αρχή, αντιμετωπίζοντας προβλήματα που ο καθένας είχε ξεχάσει για πολύ καιρό, η αρχική απόγνωση και τρέλα πρέπει να γίνουν τα θεμέλια για ένα καινούργιο ξεκίνημα! Το κάθε εμπόδιο είναι ταυτόχρονα και στήριγμα: έτσι και το εμπόδιο της ανεργίας. Πρέπει να παλέψουμε για να το κάνουμε στήριγμα για το μέλλον!

Θα κλείσω με την ίδια επίκληση: ίσως τα λόγια μου να σας ακούγονται αστεία, μα σας παρακαλώ να τα πάρετε στα σοβαρά! Ακούγεται ίσως αστείο να προσπαθείς να πείσεις το χρεωμένο άνεργο να δει με αισιοδοξία το μέλλον, αλλά δεν υπάρχει άλλη λύση. Στο κοινωνικό μείγμα που καθημερινά φτιάνουμε όλοι μαζί, η ανεργία δυστυχώς θα υπάρχει πάντα. Καθήκον όλων μας- κράτους, πολιτών, συνανθρώπων- είναι να την κάνουμε να κοστίζει όσο το δυνατόν λιγότερο σε αυτούς που την υφίστανται. Οικονομικά, αλλά κυρίως ψυχολογικά. Αυτή είναι η πράξη, κατά την άποψη μου, η μόνη πραγματικά ηθική πράξη απέναντι σε έναν άνεργο.

Atenistas

2010-09-09T13:59:00.002+03:00

Θα μπορούσα να γράψω πολλά για τα της συνάντησης, οργάνωσης και rationale των Atenistas αλλά όλα αυτά τα συνοψίζονται σ'αυτές τις φράσεις:

Κουραστήκαμε να γκρινιάζουμε, να μας φταίνε πάντα οι άλλοι ή το «κράτος». Είμαστε εδώ μόνο για να κάνουμε. Επτά ημέρες την εβδομάδα, 365 ημέρες το χρόνο.

Τα υπόλοιπα μπορείτε να τα διαβάσετε εδώ.
Facebook Page
twitter
Το άρθρο του Δημήτρη Ρηγόπουλου στη σημερινή Lifo.

Κάπνισμα: σύγκρουση συμφερόντων, όχι δικαιωμάτων

2010-09-05T13:22:00.015+03:00

Πρόσφατα η Κυβέρνηση έθεσε σε λειτουργία έναν νόμο που απαγορεύει το κάπνισμα σε όλους τους κλειστούς ιδιωτικούς χώρους πέραν της οικίας, στους οποίους εισέρχονται οικειοθελώς και αυτοβούλως άνθρωποι. Η συνήθης δικαιολογία από τους υποστηρικτές της καπνοαπαγόρευσης είναι ότι γίνεται στο όνομα του δικαιώματος της υγείας των μη καπνιστών. Εκτός από το δικαίωμα στην υγεία, δηλαδή να μην σε βλάπτουν οι συνάνθρωποι σου χωρίς την συγκατάθεση σου υπάρχει και το δικαίωμα στην ιδιοκτησία, δηλαδή το αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης και διάθεσης ενός χώρου ή πράγματος.

Η πραγματικότητα είναι ότι τα δυο αυτά δικαιώματα είναι απόλυτα συμβατά μεταξύ τους και δεν αλληλοσυγκρούονται στην περίπτωση των καταστημάτων που επιτρέπουν το κάπνισμα. Το γιατί θα έπρεπε να είναι προφανές σε όλους. Η δημιουργία ενός τέτοιου καταστήματος (δικαίωμα στην ιδιοκτησία) από μόνη της δεν βλάπτει την υγεία ενός μη καπνιστή (δικαίωμα στην υγεία), για να γίνει αυτό πρέπει να βρεθεί μέσα και αυτό δεν γίνεται δίχως την συγκατάθεση του. Κανονικά δεν θα χρειαζόταν να παραθέσω άλλα επιχειρήματα και να τελειώσει εδώ η συζήτηση εφόσον δεν καταπατείται το δικαίωμα στην υγεία του Α από την πράξη του B. Δυστυχώς όμως για κάποιο λόγο δεν είναι προφανές σε όλους και αυτό που με εκπλήσσει ακόμη περισσότερο είναι ότι συναντάω και κάποιους φιλελεύθερους να υποστηρίζουν αυτήν την καπνοαπαγόρευση.

Ένα άτομο μπαίνοντας δίχως καταναγκασμό μέσα σε ένα κατάστημα που γνωρίζει ότι καπνίζουν βλάπτει συνειδητά την υγεία του όπως όταν επιλέγει να πάει σε ένα πάρτι στο σπίτι μιας φίλης του όπου οι καλεσμένοι επιτρέπεται να καπνίζουν. Στην μια περίπτωση το κάνει γιατί θέλει πχ να πιει έναν καφέ και στην άλλη γιατί θέλει να δει την φίλη του.

Όπως δεν μπορεί να απαγορεύσει το κάπνισμα στο σπίτι της φίλης του επειδή θέλει απλά την παρέα αλλά όχι τον καπνό έτσι θα έπρεπε να μην έχει το δικαίωμα να απαγορεύσει το κάπνισμα στο κατάστημα με την πρόφαση ότι επιθυμεί μονάχα τον καφέ και όχι τον καπνό. Η ικανοποίηση της επιθυμίας του και μόνο δεν αρκεί για να επέμβει το Κράτος, πρέπει να καταπατείται κάποιο ατομικό του δικαίωμα.

Όπως έγραψα δεν υπάρχει σύγκρουση ατομικών δικαιωμάτων (ιδιοκτησίας και υγείας), αυτό που υπάρχει είναι σύγκρουση συμφερόντων, ο αντικαπνιστής έχει συμφέρον να του παρέχει ένας συνάνθρωπος του μια υπηρεσία που αυτός θέλει (καφέ δίχως καπνό) και ο συνάνθρωπος του έχει συμφέρον να παρέχει την υπηρεσία που ζητάει ένας άλλος άνθρωπος (καφέ με την δυνατότητα να καπνίζει).

Σε μια πραγματικά φιλελεύθερη Δημοκρατία η εξουσία δεν υπάρχει για να εξυπηρετεί την εκάστοτε ομάδα συμφερόντων που μπόρεσε να την επηρεάσει αλλά για να προασπίζει τα ατομικά δικαιώματα των πολιτών.

Αντικαθιστώντας τα ατομικά δικαιώματα με την επιθυμία, την αυθαίρετη εξουσία και την βία οδηγούμαστε σε μια αέναη πάλη των τάξεων* στην οποία κάθε ομάδα συμφερόντων προσπαθεί να χρησιμοποιήσει το Κράτος για να επιβάλλει τα συμφέροντα της.

*όχι τα άκυρα του Μάρξ, αυτή που περιγράφει ο φιλελεύθερος Charles Comte (1782-1837)

Το αστείο είναι ότι κάποιοι φιλελεύθεροι από εμάς δέχονται την δημιουργία coffee shops όπου μπορείς να καπνίσεις κάνναβη αλλά δεν δέχονται τα καταστήματα που μπορείς να καπνίσεις καπνό! Και τα δυο πρέπει να επιτρέπονται για τους ίδιους ακριβώς λόγους: Ιδιοκτησία χώρου, ιδιοκτησία εαυτού και δικαίωμα να συναλλάσεσαι, με δύο λόγια ατομικές ελευθερίες.

Βλέποντας το βίντεο από το ReasonTV εύχομαι και εγώ τουλάχιστον οι φιλελεύθεροι υποστηρικτές της καπναπαγόρευσης αν όχι όλοι οι άνθρωποι να αγαπούσαν περισσότερο την ελευθερία απ' ότι μισούν τον καπνό...

Τελικά δεν είναι απίθανο σε λίγα χρόνια να συμπεριλαμβάνονται και οι οικίες μας στους ιδιωτικούς χώρους όπου θα απαγορεύεται το κάπνισμα.

Διαβάστε:
- The Case Against Smoking Bans - Cato Institute (via Kouk)

Παλιότερα άρθρα για το κάπνισμα στο e-roosters:
- Η Nosmoke.gr και ο φασισμός της αντικαπνιστικής υστερίας
- Η Απαγόρευση του Καπνίσματος...σκοτώνει;
- NO SMOKING
- Απαγορεύεται το καπνίζειν!

Η Γερμανία χρωστά $500 δις σε ομόλογα χρυσού!

2010-08-22T15:12:00.008+03:00

Η επενδυτική εταιρία World Holdings LLC που εδρεύει στην Tampa, Florida, σκοπεύει να διεκδικήσει (και είναι 99,99% βέβαιη ότι θα κερδίσει!) κεφάλαιο αξίας $208.000.000 σύν τόκους και επιβαρύνσεις από το Γερμανικό δημόσιο, καθώς έχουν στα χέρια τους γερμανικά προπολεμικά ομόλογα με ρήτρα χρυσού (σαν αυτό της εικόνας) τα οποία η ναζιστική -τότε- κυβέρνηση στη δεκαετία των 30 αρνήθηκε να τιμήσει!

Τα ομόλογα -γνωστά και ως Dawes Bonds και Young Bonds- είχαν εκδοθεί το 1924 και το 1930 για να ορθοποδήση και να ανοικοδομηθεί η, κατεστραμένη από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, οικονομία της χώρας. Τα ομόλογα αυτά διατέθηκαν μέσω του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης (NYSE), είχαν σφραγίδα εγγγύησης του γερμανικού δημοσίου (!) και ήταν πληρωτέα εις τον κομιστή!

Η World Holdings LLC είναι κάτοχος μεγάλης ποσότητας τέτοιων ομολόγων και κατηγορεί το γερμανικό δημόσιο για εξαπάτηση!!

Στις 9 Αυγούστου τ.ε. το Αμερικανικο΄Εφετείο της Φλόριντα εξέδωσε απόφαση με την οποία αρνήθηκε στη Γερμανία σχετική αίτηση ακυρότητας, οπότε το θέμα σοβαρεύει παρα πολύ και ανοίγει ο δρόμος για την νόμιμη διεκδίκηση των οφειλόμενων.

Σημειωτέον ότι εάν η αμερικανική εταιρία κερδίσει την αποπληρωμή των ομολόγων που της οφείλονται από την Γερμανία, τότε ανοίγει ο δρόμος για την εξόφληση όλων των εκδοθέντων ομολόγων διεθνώς, που υπολογίζονται στο ύψος των $500 δις!!

Σ.Σ. για τα ομόλογα με ρήτρα χρυσού καλά παέι το πράγμα. Για το δικό μας ατόφιο χρυσό που αφαιρέθηκε από τα θησαυροφυλάκια της Τ.τ.Ε. δεν γίνεται καμία κίνηση;;;

Κατά της ποινής της ισόβιας κάθειρξης

2010-08-11T14:50:00.001+03:00

Αχρηστευτικές ποινές εισηγείτο κάποτε το μαρβούργειο πρόγραμμα: οι εγκληματίες που δεν είναι βελτιώσιμοι πρέπει να αχρηστευθούν, να αποκοπούν σαν σεσηπότα μέλη από το κοινωνικό σώμα, να αδρανοποιηθούν άπαξ και διά παντός. Άρα, θανατική ποινή, υπερορία, ισόβια δεσμά. Βαρύς ο πέλεκυς.

Τα χρόνια πέρασαν και τα ήθη μαλάκωσαν, χωρίς απαραιτήτως να μαλακυνθούν. Ο εγκληματίας είναι πάντα μέλος της κοινωνίας, ένας από εμάς. Η ποινή ως τιμωρία πρέπει να είναι ανάλογη με το έγκλημά του. Η δικαιότητα μιας ποινής είναι πάντοτε το όριο σε κάθε σκέψη γενικής ή ειδικής πρόληψης. Από τις αχρηστευτικές ποινές συνεπώς μας ξέμεινε μόνο η ισόβια κάθειρξη στο άρ. 52 ΠΚ. Αλλά και αυτή λειψή και μισερή, ένα κέλυφος μόνο: σύμφωνα με το άρ. 105 παρ. 1 ΠΚ

Όσοι καταδικάστηκαν σε ποινή στερητική της ελευθερίας μπορούν να απολυθούν υπό τον όρο της ανάκλησης σύμφωνα με τις πιο κάτω διατάξεις και εφόσον έχουν εκτίσει:
[...] γ) προκειμένου για ισόβια κάθειρξη, τουλάχιστον είκοσι έτη.

Όταν λέμε ισόβια συνεπώς, σήμερα εννοούμε είκοσι ή δεκαέξι ή εικοσιπέντε έτη, με τις ειδικώτερες διακρίσεις του άρ. 105 ΠΚ, και πάντως δεν εννοούμε ισόβια. Αντιθέτως, μεταξύ των προϋποθέσεων της αξιοπρεπούς έκτισης της ισόβιας κάθειρξης ανήκει η πιθανότητα ότι ο καταδικασμένος σε ισόβια κάθειρξη μπορεί να ανακτήση την ελευθερία του. Τα ισόβια έχουν πεθάνει προ πολλού.

Αφού όμως έχει απολεσθή η ουσία της ισοβίου καθείρξεως, γιατί να απομένη το όνομα; Τι αξία έχει ένα όνομα; Παιδαγωγική, συμβολική, τοτεμική και θρησκευτική δηλαδή, ακούω ήδη τον αντίλογο. Εγώ προτιμώ να μην υπεκφεύγω την πραγματικότητα και να ονομάζω τα πράγματα ως έχουν. Όσο νόημα (δεν) είχε να διατηρήται η θανατική ποινή, χωρίς να εφαρμόζεται, άλλο τόσο (δεν) έχει να συμβαίνη το ίδιο με την ισόβια κάθειρξη.

Η ισόβια κάθειρξη πρέπει λοιπόν να καταργηθή και επίσημα, να της δοθή η χαριστική βολή που δόθηκε και στην θανατική ποινή το 1993. Αυτό δεν συνεπάγεται όμως τι πρέπει να συμβή ως προς την πρόσκαιρη κάθειρξη [η οποία, εκλιπούσης της ισοβίου, μάλλον θα λέγεται απλώς κάθειρξη]. Τα σημερινά της όρια των 5-20 ετών είναι εν πολλοίς εικονικά, λόγω της υφ' όρον απολύσεως. Εν πάση περιπτώσει, αυτό είναι ένα θέμα προς συζήτηση. Γνώμη μου είναι πάντως ότι στις μέρες μας δεν νοείται πραγματική παραμονή σε κατάστημα κράτησης άνω των είκοσι πέντε ετών. Εμείς δεν είμαστε ούτε Αγγλία ούτε ΗΠΑ.

Υπάρχει ένα μικρό θεματάκι ακόμη: οι κατάδικοι για το έγκλημα της εσχάτης προδοσίας τιμωρούνται με πραγματικά ισόβια. Ως προς αυτό έχω γράψει κάποια πράγματα και συμπληρώνω τα εξής: Η εξαίρεση ειδικώς του εγκλήματος της εσχάτης προδοσίας από την χορήγηση υφ' όρον απόλυσης πάσχει πολλαπλώς. Καταρχάς βέβαια δεν απαγορεύεται στον νομοθέτη να επιλέξη σε ποια αδικήματα θα ισχύση ένας ποινολογικός θεσμός και σε ποια όχι. Ουδείς θα αντέλεγε επί της αρχής π.χ. αν ωριζόταν ότι υφ' όρον απόλυση δεν χορηγείται σε δράστες βιαίων εγκλημάτων ή σε καταδικασθέντες σε ποινές άνω των 15 ετών. Επιλέγοντας όμως το συγκεκριμένο έγκλημα ο νομοθέτης ατύχησε, πρώτον γιατί αξιολογεί εμμέσως πλην σαφώς την εσχάτη προδοσία ως το βαρύτερο κακούργημα της ποινικής μας νομοθεσίας (βαρύτερο και από την ανθρωποκτονία; και από τον βιασμό;), δεύτερον διότι υπό την προβιά του γενικού κανόνα δικαίου κρύβεται, όπως όλοι γνωρίζουμε, μια ad hoc νομοθέτηση, κατευθυνόμενη ειδικώς εις βάρος των απριλιανών δικτατόρων. Υπενθυμίζω ότι η αρκετά γενναιόδωρη πρόβλεψη της υφ' όρον απόλυσης όπως ισχύει εισήχθη το 1996, οπότε και θεσπίστηκε το πρώτον η υπό συζήτηση εκδικητική εξαίρεση (δεν περιττεύει να θυμίσω ότι οι απριλιανοί είχαν αμνηστεύσει τους δικούς τους πολιτικούς αντιπάλους).

Τέτοια όμως δεν μπορεί να είναι η συμπεριφορά ενός κράτους δικαίου.

Καλά, εσύ έφυγες νωρίς...Φωτογραφία από εδώ.

Tony Judt (1948-2010)

2010-08-10T19:52:00.005+03:00

"Πριν καταλήξεις στο ότι κάποιος είναι καλός, κοίτα πώς φέρεται στο σπίτι του".

Ταλμούδ.

Υπάρχει ένα εβραϊκό αστείο που το λένε οι Βρετανοί Εβραίοι λίγο μελαγχολικά, όταν μιλούν για τον ευρωπαϊκό αντισημιτισμό. Δεν είναι ακριβώς αστείο, είναι μια μάλλον πικρή διαπίστωση γιαυτά που μπορεί να κληθείς να αντιμετωπίσεις κατά τη διάρκεια του βίου σου κι ενώ έρχεσαι αντιμέτωπος με την ιστορία: "Ευτυχώς που ο Χίλτερ σταμάτησε στο West End", λένε. Φυσικά είναι αδύνατον να γνωρίζουμε αν το αστείο αυτό είχε ακουστεί ποτέ στο σπίτι του Βρετανού ιστορικού Tony Judt (Τόνυ Τζουτ) στο West End του Λονδίνου που πέθανε προχθές απο ανίατη ασθένεια.

Γεννήθηκε λίγο μετά τον πόλεμο άλλως τε και στη Βρετανία, όπως κι αλλού, πήρε τουλάχιστον μια δεκαετία για να πειστεί η κοινή γνώμη πως οι μαρτυρίες για τη φρίκη που αντίκρυσαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης κατά την απελευθέρωσή τους οι Σύμμαχοι, δεν ήταν προπαγάνδα των Αμερικανών, όπως έλεγαν τότε. Βέβαια, όταν διάβασα σε κάποιο κείμενό του ότι κάποτε είχε δηλώσει ότι "Δεν χρειάζεται να είναι κανείς Εβραίος για να κατανοήσει την ιστορία του Β'Παγκοσμίου Πολέμου. Βοηθάει, ωστόσο" θυμήθηκα αμέσως αυτήν ακριβώς τη φράση: "Ευτυχώς που ο Χίτλερ σταμάτησε στο West End".

Ο Τόνυ Τζουτ, υπήρξε ένας μεγάλος ιστορικός κι αυτό φυσικά δεν το λέω εγώ αλλά όλοι όσοι μελέτησαν το έργο του και παρακολούθησαν τη σκέψη του όπως αυτή ξετυλίχθηκε τόσο στα βιβλία του όσο και στην εκτεταμένη αρθρογραφία του. Επιλέγω ομως να τον θυμάμαι ως ένα διανοούμενο από αυτούς που έχω πρότυπο στη ζωη μου όχι τόσο επειδή υπηρξε μια σειρά απο πράγματα που θαυμάζω, για παράδειγνα, ήταν εξαιρετικά ευρυμαθής όσον αφορά στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία και ποίηση. Θα τον θυμάμαι πάντα ως πρότυπο του σκεπτόμενου ανθρώπου που όχι μόνο δεν συμβιβάστηκε αλλά συγκρούστηκε πρωτίστως με το "αίμα" του, χωρίς να αρνηθεί ούτε για μια στιγμή την ταυτότητά του.

Είμαι το πιο ακατάλληλο πρόσωπο να κάνω έστω και μια δημοσιογραφική παρουσίαση της προσωπικότητας και του έργου του εκλιπόντος κι αυτό γιατί δεν έχω τον θεωρητικό εξοπλισμό για κάτι τέτοιο. Συνδέω κάποια άρθρα στο τέλος αυτού του κειμένου και όσοι ενδιαφέρονται μπορούν να τα διατρέξουν. Αποφάσισα όμως να γράψω το κείμενο αυτό και μαλιστα ένα είδει νεκρολογίας, γιατί πιστεύω ότι σήμερα, περισσότερο από ποτέ και ειδικά στη χώρα μας, αυτός ο τύπος του διανοούμενο δεν είναι απλώς αυτό που λέμε "επίκαιρος", είναι το ζητούμενο.

Κατά τη διάρκεια του επιστημονικού του βίου ο Τόνη Τζουτ στάθηκε κριτικά απέναντι σε μια σειρά από ζητήματα που τον αφορούσαν άμεσα: την ισραηλινή κατοχή στην Παλαιστίνη αν και ο ίδιος Εβραίος κι αν και νεότερος είχε εργαστεί μέχρι και ως εθελοντής στον πόλεμο των Έξι Ημερών. Γρήγορα κατάλαβε όμως πως "όλο αυτό" δηλαδή το σιωνιστικό όραμα, ήταν τελείως λάθος και στάθηκε απέναντί του κριτικά. Για μας που ζούμε στην Ευρώπη αυτό φαντάζει κάτι αυτονόητο ή εύκολο. Όμως όταν ζεις στο Μανχάταν, είσαι Εβραίος και σε βάλει στο στόχαστρο η εβραϊκή Anti-defamation League δεν είναι και τόσο αυτονόητο, είναι μια στάση που κοστίζει. Έπειτα, αν και αριστερών καταβολών ο ίδιος, τάχθηκε επικριτικότατα απέναντι στην ευρωπαϊκή μαρξιστική αριστερά, κατέκρινε τον κονφορμισμό της γαλλικής ιντελιγκέντσιας και δεν παρέλειπε σε κάθε ευκαιρία να καταδεικνύει τον τσαρλατανισμό της μεταμοντέρνας academia. Κι όμως αυτό δεν του ήταν αρκετό. Φιλελεύθερος σοσιαλδημοκράτης ο ίδιος, δεν παρέλειπε να κατακρίνει όσους από τους αμερικανούς φιλελευθέρους ανέχτηκαν και στήριξαν ιδεολογικά τον πρόεδρο Μπους ενώ δεν σταμάτησε ποτέ να αναζητά την σοσιαλδημοκρατική αντιπρόταση στα ζητήματα που απασχολούν τον καιρό μας.

Περνάμε ένα περίεργο καλοκαίρι. Με την απειλή της κρίσης καλούμαστε μέσα σε λίγες ημέρες να λάβουμε αποφάσεις για να διορθώσουμε στρεβλώσεις που ανάγονται στην ίδρυση του ελληνικου κράτους. Κάθε προσπάθεια άρθρωσης κριτικης σκέψης καταπλακώνεται από έναν ορυμαγδό ουρλιαχτών ανάμεικτων συναισθηματισμού και απειλών και σου ζητούν να απαντήσεις "πού θα βρούμε τα λεφτά" κάθε που τολμάς να ζητήσεις λίγη περισσότερη συζήτηση. Δυστυχώς, δυστυχέστατα σ'αυτό το σκηνικό έχω διαπιστώσει ότι πρωταγωνιστούν αρκετοί φιλελεύθεροι. Με ασαφείς αναφορές σε κάποια κοινή λογική, παρέχουν ιδεολογική στήριξη σε μια κυβέρνηση που πάσχει από μια καταφανή αμηχανία και αδυναμία στο να στηρίξει ιδεολογικά τα αναγκαία μέτρα. Αδέλφια, συναγωνιστές, χαλαρώστε λίγο. Μαζί είμαστε σ'αυτό και όλοι μας στηρίζουμε την κυβέρνηση. Θέλουμε όμως να συζητήσουμε, να αναλύσουμε, να δούμε τί πραγματικά έφταιξε και πώς θα διορθωθεί.

Σήμερα, 10 Αυγούστου του 2010 με μια σειρά από σοβαρά ζητήματα ανοιχτά να βλέπουμε να εξαντλούνται σε μια λαϊκίστικη συνθηματολογία άλλων εποχών, διαπιστώνω με μελαγχολία και φόβο ότι στην Ελλάδα μας λείπουν οι ανεξάρτητοι διανοούμενοι σαν τον εκλιπόντα. Μας λείπουν οι φωνές που θα σταθούν κριτικά και δεν θα καμφθούν από την ιδεολογική τρομοκρατία που θέλει όσους ομιλούν είτε ανθέλληνες είτε ανόητους. Σήμερα, οφείλουμε να μελετήσουμε και να σκεφτούμε. Οφείλουμε να αποφασίσουμε να συγκρουστούμε πρωτίστως με "τους δικούς" μας. Οφείλουμε να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων και να αδιαφορήσουμε επιδεικτικώς για τα ουρλιαχτά που επικαλούνται την "κατάσταση του επείγοντoς". Σε ποιον το οφείλουμε; Μα, κάθε ελεύθερος πολίτης το οφείλει στον εαυτό του, το οφείλει στο άτομό του. Σε ποιον άλλον να το οφείλει, δηλαδή.

Τόνυ Τζουτ, ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα σας σκεπάσει.

Post War: A History of Europe since 1945. ( Κριτικές στο εμβληματικό αυτό βιβλίο που κυκλοφόρησε το 2005)

The New York Review of Books, Tony Judt. (Άρθρα του ιστορικού)

What is Living and what is dead in socialdemocracy? ( Η τελευταία διάλεξη)

Wealth, wellbeing and change. (Απόσπασμα από το τελευταίο του βιβλίος III Fares the Land )

Σχόλια εδώ.

Ου επιστρατεύσεις

2010-07-31T15:38:00.000+03:00

Με αφορμή μια ερώτηση που έγινε σε αυτό το νήμα έκανα κάποιες σκέψεις, που επειδή βγήκαν μακρύτερες απ'ότι θα ταίριαζε σε ένα σχόλιο στο Facebook, τις δημοσιεύω εδώ. Ρώτησε ο Φειδίας Μπουρλάς πως μπορεί ένας φιλελεύθερος "αγνός ιδεολόγος" να ανέχεται την επιστράτευση των ιδιοκτητών φορτηγών Δ.Χ. ενώ αρνείται π.χ. την υποχρεωτική στράτευση ή την σημασία του "εθνικού συμφέροντος". Ο Φειδίας ίσως πιστεύει ότι έχει ανακαλύψει μια αντίφαση στην "αγνή" θεωρία που οδηγεί κάποιους από εμάς να μην αναγνωρίζουμε επιλεκτικά τα ατομικά δικαιώματα άλλων συνανθρώπων μας, όπως ίσως πιστεύει ότι κάνει η Σουφραζέτα όταν αποδοκιμάζει την άρνηση επιστράτευσης. Όμως αυτό είναι ένα straw man argument κατά τη γνώμη μου γιατί αγνοεί την ουσία του προβλήματος.

Επί της αρχής, κωδικοποιημένης και αυτή στους νόμους, το μέτρο είναι απαράδεκτο, καταστρατηγεί θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα και δεν υποστηρίζει πιστεύω κανείς φιλελεύθερος ότι πρέπει μια κυβέρνηση να μπορεί έτσι να επιτάσσει με το "έτσι θέλω" το σώμα και την περιουσία των ανθρώπων. Δυστυχώς η επιστράτευση στηρίζεται σε άλλους νομικά κατοχυρωμένους κανόνες, άσχετα με το ότι οι "αγνοί ιδεολόγοι" διαφωνούμε με αυτούς. Αυτό δημιουργεί ένα δίλλημα καθ'ότι η κυριαρχία του νόμου αποτελεί υψηλότατη αρχή, την οποία κατά συντριπτική πλειοψηφία οι φιλελεύθεροι δεχόμαστε. Αυτό το δίλλημα δεν προκύπτει όμως από κάποια θεωρητική αντίφαση από τη μεριά των ιδεολόγων αλλά από την πολυπλοκότητα των κοινωνικών σχέσεων. Δυσκολευόμαστε να δώσουμε απάντηση στο ερώτημα του εάν πρέπει να συμμορφώνεται κανείς σε έναν άδικο νόμο διότι δεν γνωρίζουμε το πλήθος των επιπτώσεων που έχει η μία ή η άλλη απάντηση και γιατί δεν είναι ξεκάθαρο σε ποιό βαθμό έχουμε, στη μέχρι τώρα ζωή μας, καταστεί δικαίως υπόλογοι στους γύρω μας. Παρόμοια διλλήματα αντιμετωπίζουμε συνέχεια ακόμα και στις μεταξύ μας ξεκάθαρα ιδιωτικές σχέσεις.

Σε κάθε περίπτωση όμως δεν φταίει αυτό το δίλλημα για το ότι συγκρούνται φορτηγατζήδες και κυβέρνηση και γιατί η κυβέρνηση αδυνατεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα. Αυτό που φταίει είναι κατά τη γνώμη μου μάλλον η άποψη, που εκφράζεται από τον ίδιο τον Φειδία, ότι καταρχήν η αιτία του προβλήματος είναι ο τρόπος διακυβέρνησης, π.χ. διότι είναι κατώτερος των περιστάσεων και δεν ανταποκρίνεται επιτυχημένα σε κάποιες τάχα συλλογικές αξίες για τις οποίες οι υπόλοιποι οφείλουμε να έχουμε στρατευτεί πίσω από το κυβερνητικό άρμα. Φαντάζεται κανείς ότι φταίει κάποια υποτιθέμενη αποδυνάμωση των "αρχών της αγαθής διακυβέρνησης" από τη μεριά των φιλελεύθερα ιδεολόγων για το ότι υπάρχει χάος και αδικία.

Κάτι τέτοιο δεν ισχύει γιατί είναι σαφές ότι από τη φύση της (και όχι υπό την πίεση κάποιας ιδεολογίας) η κρατική διακυβέρνηση δεν δύναται παρά να αντιπροσωπεύει τίποτα τους ανθρώπους που τη στελεχώνουν (ref: public choice theory). Η άρνηση αυτής της πραγματικότητας ενώ συνοδεύεται συχνά από μια φραστική ενθάρρυνση της εξέλιξης μιας "αγαθής" διακυβέρνησης (υπό την οποία τάχα όλοι θα στρατευόμασταν ευτυχισμένοι) οδηγεί τελικά στην αποδυνάμωση των ίδιων "αγαθών" αρχών εντός του κάθε ανθρώπου άρα και στους εκάστοτε κυβερνόντες. Το πρόβλημα δεν είναι η διακυβέρνηση λοιπόν αλλά οι κανόνες στους οποίους υπόκειται αυτή η διακυβέρνηση, ανεξάρτητα του πόσο αγαθή είναι, κανόνες που βρίσκονται κωδικοποιημένοι στους νόμους αλλά και εκεί που μετράει, δηλαδή στο μυαλό του κάθε ανθρώπου.

Στη προκειμένη περίπτωση πιστεύω ότι στη σύγκρουση φορτηγατζήδων-κυβέρνησης, η επιστράτευση είναι το μικρότερο πρόβλημα. Μπορεί να θεωρώ ότι η κίνηση της κυβέρνησης δεν ήταν ούτε αγαθή ούτε έξυπνη ούτε άρτια εκτελεσμένη αλλά είμαι σχεδόν πρόθυμος να τα αγνοήσω όλα αυτά μπροστά στον φοβερά εκβιαστικό, ανήθικο, αντιφιλελεύθερο και μαφιόζικο τρόπο με τον οποίο κινούνται οι συνδικαλιστικά οργανωμένοι φορτηγατζήδες, τρόπος ο οποίος αντιπροσωπεύει το μεγάλο πρόβλημα της κοινωνίας μας, την απουσία ουσιαστικής κυριαρχίας του νόμου. Απουσία που φανερώνεται κυρίως στην επιβίωση των κρατικών και νομικών προνομίων ορισμένων ομάδων αλλά και επίσης στην άρνηση αυτών και άλλων ομάδων να τηρούν τους νόμους, δηλαδή τα συμφωνηθέντα, όταν δεν τους συμφέρει.

Έχοντας πει τα παραπάνω βέβαια οφείλω να πω ότι τελικά δεν μπορεί σε καμμία περίπτωση η φαυλότητα των τελευταίων να απαλλάξει την κυβέρνηση από τις τεράστιες ευθύνες οι οποίες αντιπροσωπεύονται αλλά δεν συνοψίζονται στο γεγονός ότι τους επιστράτευσε. Φυσικά με αυτή τη κίνηση φανερώνει την έλλειψη σεβασμού της προς τα ατομικά δικαιώματα των πολιτών της αλλά, στο κάτω-κάτω, ο "στρατός" της αποτελείται από ανθρώπους τους οποίους οι ίδιοι κατέστησαν απαραίτητους ώστε τώρα να "αναγκάζονται" να τους επιστρατεύσουν. Η πραγματικότητα είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι ήταν στρατευμένοι ήδη πίσω από τις ίδιες κυβερνήσεις που πίστευαν και εξακολουθούν να πιστεύουν στην δυνατότητα τους να παραβιάζουν κατά το δοκούν την ουσιαστική κυριαρχία του νόμου τα ατομικά μας δικαιωμάτα, μέσω απονομής επιλεκτικών προνομίων ή επιβολής άλλων καταναγκασμών, δήθεν για το "εθνικό συμφέρον" (sic). Και εάν, στο κάτω-κάτω, ο κάθε λαός έχει την κυβέρνηση που του αξίζει τότε ίσως ισχύει και κάτι αντίστροφο, ότι η κάθε κυβέρνηση έχει τους "στρατιώτες" που της αξίζουν. Η κυβέρνηση είναι η τελευταία που θα πρέπει να παραπονιέται για την απειθαρχία όσων μέχρι πρότινος ενθάρρυνε προς αυτή τη κατεύθυνση.

Οφείλουμε εν τέλη σε αυτή τη περίσταση να μην παρασυρθούμε από ψευδοδιλλήματα τύπου κυβέρνηση ή αδικημένοι-πλην-προνομιούχοι φορτηγατζήδες και να αγωνιζόμαστε κατά και των δύο, αφού είναι οι δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος.

Η αριστερή ιδεολογία, κυρίαρχη και επί σκηνής

2010-07-31T12:34:00.002+03:00

Από την "Καθημερινή" :

"Πριν από λίγα χρόνια ο Αγγλος συγγραφέας, Julian Fellowes, βραβευμένος με Οσκαρ για το σενάριό του «Gosford Park», δήλωσε πως η αριστερή ιδεολογία της δεκαετίας του ’60 κυριαρχεί ακόμη στον χώρο της Τέχνης. Σύμφωνα με τον Fellowes, οι ιδέες αυτές αντιμετωπίζονται σαν «Ευαγγέλιο», υπεράνω κάθε κριτικής και αμφισβήτησης. Το αποτέλεσμα είναι ένα ασφυκτικά ομοιόμορφο ιδεολογικό περιβάλλον που οδηγεί τους ανθρώπους του πολιτισμού σε ένα είδος πνευματικής νωθρότητας. Στην Ελλάδα, τελευταίο μαρξιστικό οχυρό στην Ευρώπη για πολλούς, τα πράγματα δεν θα μπορούσαν να είναι διαφορετικά. Ρίχνοντας, ενδεικτικά, μια ματιά στις θεατρικές παραστάσεις που ανέβηκαν στο πλαίσιο του (κρατικά επιδοτούμενου) Φεστιβάλ Αθηνών και στις δηλώσεις που έκαναν οι συντελεστές τους, θα μείνουμε με την εντύπωση πως στη χώρα μας δεν κυκλοφορούν άλλες ιδέες πέρα από αυτές που εκφράζει η Αριστερά και οι διάφορες συνιστώσες της. Π.χ. το βραβευμένο «Αγγελοι στην Αμερική» του Τόνι Κούσνερ είναι μια καταγγελία του... επάρατου νεοφιλελευθερισμού της εποχής Ρέιγκαν. Φυσικά, ο σκηνοθέτης της παράστασης Νίκος Μαστοράκης δεν έχει αμφιβολίες: «Ο Ρέιγκαν είναι ο πρώτος που βύθισε στα τάρταρα τη μεσαία τάξη, που έβαλε το θεμέλιο για το σημερινό κραχ», («Ελευθεροτυπία», 25/5/2010). Στον πολυαναμενόμενο «Τόκο» πάλι, ο συγγραφέας Δημήτρης Δημητριάδης φιλοδοξεί να αποδομήσει την έννοια του φύλου. Με επιρροές από Λακάν και Τζούντιθ Μπάτλερ (αγαπημένων «παιδιών» της μεταμοντέρνας Αριστεράς) ξεκαθαρίζει πως «Η ύπαρξη των φύλων δεν είναι μια κατάσταση που μπορώ να δεχθώ…» («Ελευθεροτυπία», 12/7/2010). Τέλος, ο σκηνοθέτης Βασίλης Παπαβασιλείου, με αφορμή το ανέβασμα του «Τυχοδιώκτη... βασισμένο στον Χουρμούζη», δηλώνει πως η παγκοσμιοποίηση δεν είναι τίποτε άλλο, παρά «η θεσμοποίηση της αλητείας του κεφαλαίου» («Ελευθεροτυπία», 26/6/2010).

Το ότι η μεγάλη πλειοψηφία των καλλιτεχνών ανήκει στην Αριστερά δεν είναι κάτι καινούργιο. Η Τέχνη θεωρήθηκε πως θα έπρεπε να είναι πάντα απέναντι στην όποια εξουσία. Ετσι, η ένταξη στην Αριστερά, που αμφισβητούσε το σύστημα, ήταν η πιο φυσική επιλογή για πολλούς καλλιτέχνες. Ομως, το παράδοξο της εποχής μας είναι πως, στην Ελλάδα, τουλάχιστον τα τελευταία 30 χρόνια, το κατεστημένο είναι πια, σε μεγάλο βαθμό, η ίδια η… Αριστερά. Οι ιδέες και πρακτικές του «προοδευτικού» χώρου -κρατισμός, δαιμονοποίηση του κέρδους, ανοχή στην «επαναστατική» βία- έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του χρεοκοπημένου μεταπολιτευτικού μοντέλου. Ετσι, αν τη δεκαετία του ’70, ο αριστερός πολιτικός λόγος των ανθρώπων της Τέχνης έμοιαζε φρέσκος και ριζοσπαστικός, σήμερα, μοιάζει απλά να στηρίζει ένα σύστημα υπό κατάρρευση Και παρότι αυτός ο λόγος απολαμβάνει ακόμη το ιδεολογικό μονοπώλιο (ή ακριβώς γι’ αυτό), φαίνεται πια όλο και περισσότερο προβλέψιμος και συμβατικός.

Το αξιοσημείωτο είναι πως η πολιτική των κρατικών επιδοτήσεων στην Τέχνη ενισχύει αυτόν τον ιδιότυπο «προοδευτικό» κομφορμισμό και ωθεί όλο και περισσότερους ανθρώπους του πολιτισμού να αυτοχαρακτηρίζονται αυτάρεσκα ως «αριστεροί». Βλέπετε, όταν ο καλλιτέχνης έχει μετατραπεί σε δημόσιο υπάλληλο, που κολλάει ένσημα και περιμένει πότε θα πάρει την επόμενη επιχορήγηση από το υπουργείο Πολιτισμού, είναι φυσικό να βρει ως και μεγαλοφυή την προεκλογική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για διορισμό 100.000 Ελλήνων στο Δημόσιο…

Αν λοιπόν τυχαίνει να είστε θεατρόφιλοι, και ταυτόχρονα κινείστε πολιτικά στο συντηρητικό ή στο φιλελεύθερο χώρο, ατυχήσατε. Σε ένα περιβάλλον όπου το ιδεολογικό εκκρεμές κινείται μονότονα από τον Μαρξ στον... Τσόμσκι, το ενδεχόμενο να γραφτεί ένα θεατρικό έργο, που θα βλέπει θετικά την επιχειρηματικότητα ή θα αμφισβητεί τον «παράδεισο» της πολυπολιτισμικότητας κινείται μάλλον στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Σήμερα όμως που όλες οι βεβαιότητες του παρελθόντος μοιάζουν να καταρρέουν, μήπως ήρθε ο καιρός και οι άνθρωποι της Τέχνης να επανεξετάσουν τις δικές τους «προοδευτικές» βεβαιότητες, αν θέλουν να διατηρήσουν την επαφή τους με την κοινωνία;"

The house is in favor of completely free speech

2010-07-21T18:28:00.000+03:00

(με αφορμή το άρθρο του Ευτύχη Βαρδουλάκη στην Καθημερινη της Κύπρου, σελ 13.)

Είναι ακριβώς η επιμονή μας ως κοινωνία να περνάμε από κρατικό έλεγχο και να βάζουμε κρατική "βούλα" σε κάθε τι που λέγεται που οδηγεί τον κόσμο να επαναπαύεται και να πιστεύει πως ο,τι διαβάζει είναι μάλλον αλήθεια (αλλιώς θα είχε επιληφθεί η δικαιοσύνη). Ο μόνος τρόπος να αναλάβουν οι πολίτες την ευθύνη για την αξιολόγηση αυτών που ακούν είναι να πάψει να αξιολογεί και να ελέγχει το κράτος το τι λέγεται. Όπως είναι λογικό ο εκφραζόμενος πρέπει να αντιμετωπίζεται το ίδιο είτε εκφράζεται στο internet είτε στην εφημερίδα. Όμως η κοινή αντιμετώπιση θα πρέπει να είναι ακόμα πιο ελεύθερη από ότι είναι αυτή τη στιγμή στο internet, όπου η ασάφεια και το ρίσκο του νομικού συστήματος οδηγεί τους παροχείς υπηρεσιών στο να υποκύπτουν σε κάθε απειλή περί μηνύσεως, και να αποκλείουν εκείνους που θέλουν να πούνε την, αιχμηρή συνήθως, άποψη τους. Πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν θα εκλείψει ποτέ η λίβελος ή ο κιτρινισμός, απλά μπορούμε να μειώσουμε τις επιπτώσεις τους. Και επειδή οι επιπτώσεις συμβαίνουν μέσα στα κρανία των αναγνωστών είναι εκεί που πρέπει να στηθεί και η άμυνα ενάντια σε ψεύτες ή συκοφάντες.

Agree or disagree?

Συντάξεις Ανύπανδρων Κορασίδων

2010-07-16T13:16:00.001+03:00

Από το Στάθη Τσαγκαρουσιάνο, στη "Lifo" αυτής της εβδομάδας :

"Συντάξεις Ανύπανδρων Κορασίδων-Η γελοιωδέστερη σύνταξη ενός έθνους που προσποιείται το μοντέρνο και ισόνομο, ενώ ζει ακόμα στην Κλακ Φιλμς της Φρειδερίκης. Η σύνταξη θεσπίστηκε για τις γεροντοκόρες (που κάποτε ισοδυναμούσαν με λεπρές), τώρα την παίρνουν τα ελεύθερα κορίτσια (τύπου Μαρία Σολωμου!), όλες οι μαχητικές λεσβίες, ή όσες απλώς δεν θέλουν να παντρευτούν, αλλά έχουν και οικογένεια και παιδιά. Τότε γιατί όχι και τα γεροντοπαλίκαρα; Γιατί όχι κι ο δόλιος ο Ασλάνης που γερνάει μόνος; Γιατί όχι τα ερημικά τραβεστί που ψοφάνε στα πεζοδρόμια; Από μια άποψη, όλοι όσοι δεν βάζουμε στεφάνι, φύσει ή θέσει, είμαστε ανύπανδρες κορασίδες! (Θέλουμε λεφτά, ξηλωθείτε!)"

Ο πουριτανισμός της Αριστεράς (Μέρος Δεύτερο)

2010-07-15T17:30:00.000+03:00

Στο "πολιτικά ορθό" σύμπαν της Αριστεράς , εμείς οι πολίτες, εγκλωβισμένοι σε μια παιδική ηλικία που δεν έχει τέλος, θεωρούμαστε ανίκανοι να πάρουμε μόνοι μας τις σωστές αποφάσεις για τη ζωή μας . Το "προοδευτικό" κράτος-πατερούλης, που πάντα ξέρει ποιό είναι το καλό μας , πρέπει να βρίσκεται συνέχεια στο πλάι μας, από την κούνια μέχρι το τάφο, άγρυπνος φρουρός και φύλακας.

Μετά λοιπόν τη σοσιαλίστρια πρωθυπουργό της Ισλανδίας που πρόσφερε μια ανεκτίμητη προσφορά στους υπηκόους της (συγνώμη, συμπατριώτες της, ήθελα να πω) , απαγορεύοντας τα στριπτιτζάδικα,η δικιά μας "προοδευτική" εφημερίδα "Αυγή" τα βάζει με τον...τζόγο . Ο συγγραφέας του άρθρου, με γλώσσα που θυμίζει κάτι ανάμεσα σε φυλλάδια καταχητικού σχολείου και εκπομπές του Μάκη Τριανταφυλλόπουλου , ζητάει από το κράτος να μας δείξει τον ορθό δρόμο και να μας επιβάλλει την αποχή από αυτό το... θανάσιμο αμάρτημα . Όλοι οι Έλληνες ήδη νιώθουμε απεριόριστη ευγνωμοσύνη που,γι' άλλη μια φορά, η Αριστερά ανέλαβε να μας προστατεύσει από τις κακές συνήθειες και τα πάθη μας !

Μνημόνιο για τη φτώχεια

2010-07-07T12:05:00.006+03:00

Με εξαιρετικά επίκαιρο τίτλο ελέω IMF, το "Μνημόνιο για τη Φτώχεια" δεν αποτελεί καρπό κάποιας επιτροπής τεχνοκρατών· αποτελεί έργο του γάλλου ιστορικού και πολιτικού Alexis de Tocqueville, ενός εκ των πατέρων της φιλελεύθερης και αδογμάτιστης σκέψης.

Επηρεασμένος από δύο ταξίδια του στην πρώιμη βικτωριανή Αγγλία και τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης των εργαζόμενων στην εκεί βιομηχανία, ο de Tocqueville πραγματεύεται το φαινόμενο της φτώχειας και εξετάζει τρόπους αντιμετώπισης με πραγματισμό, εμφορούμενος όμως παράλληλα και από μία βαθιά αίσθηση ανθρώπινης αλληλεγγύης. Το Mémoire sur le paupérisme είναι ένα σύντομο έργο, γραμμένο με εύληπτο και οξυδερκή τρόπο, το οποίο σήμερα μπορεί να ανευρεθεί ως public domain [en] [fr] και να αναγνωσθεί μέσα σε ένα απόγευμα. Στην ελληνική αγορά το έργο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πόλις, σε εξαιρετική μετάφραση Ελίζας Παπαδάκη και προτείνεται ανεπιφύλακτα ως καλοκαιρινό ανάγνωσμα.

Σε περίπτωση που η ανάρτηση σας βρίσκει ήδη με τα πόδια χωμένα στα βότσαλα κάποιας παραλίας, αξίζει να διαβάσετε ένα μικρό απόσπασμα, ως αντιπρόταση στην εξαθλίωση που μπορεί επιφέρει το κράτος πρόνοιας και η κοινωνική πολιτική, όπως αυτή ασκείται σήμερα.

"Αναγνωρίζω οτι η ατομική φιλανθρωπία παράγει σχεδόν πάντοτε χρήσιμα αποτελέσματα. Αντιμετωπίζει τη βαρύτερη δυστυχία, βαδίζει αθόρυβα πίσω από την κακοτυχία και θεραπεύει, απροειδοποίητα και σιωπηρά, τα δεινά που η τελευταία έχει επιφέρει. Εμφανίζεται παντού όπου υπάρχουν δυστυχισμένοι που χρειάζονται βοήθεια· μεγαλώνει με τον πόνο τους, ωστόσο κανείς δεν μπορέι αστόχαστα να βασιστεί σε αυτήν, γιατι χίλια δυο απρόοπτα μπορούν να καθυστερήσουν ή να ανακόψουν την πορεία της· δεν ξέρεις πού θα τη συναντήσεις, ούτε αυτή ακούει την κραυγή του κάθε πόνου.

Αναγνωρίζω επίσης ότι ο συνεταιρισμός φιλάνθρωπων προσώπων, καθώς παρέχει οργανωμένη βοήθεια, μπορεί να προσδώσει στην ατομική φιλανθρωπία μεγαλύτερη δραστικότητα και ισχύ· αναγνωρίζω όχι μόνον τη χρησιμότητα, αλλά και την αναγκαιότητα μιας δημόσιας πρόνοιας που θα εφαρμόζεται σε αναπότρεπτα δεινά, όπως είναι η αδυναμία της παιδικής ηλικίας, η ανημποριά των γηρατειών, η αρρώστια, η τρέλα· αναγνωρίζω επίσης την προσωρινή χρησιμότητά της σε καιρούς φυσικών καταστροφών που κάποτε ξεφεύγουν από τα χέρια του Θεού και έρχονται να αναγγείλουν στα έθνη την οργή Του. Η αρωγή του κράτους είναι τότε εξίσου στιμιαία, απρόβλεπτη και περαστική, όπως το ίδιο το κακό.

Κατανοώ επίσης τη δημόσια πρόνοια όταν ανοίγει σχολεία για τα παιδιά των φτωχών και όταν χορηγεί δωρεάν στη διανόηση τα μέσα για να αποκτήσει με την εργασία τα αγαθά που χρειάζεται το σώμα.

Εντούτοις, είμαι βαθιά πεπεισμένος ότι κάθε διοικητικό σύστημα που έχει σκοπό να καλύπτει, σε τακτική και μόνιμη βάση, τις ανάγκες του φτωχού θα γεννήσει περισσότερη δυστυχία από όση μπορεί να θεραπεύσει, θα διαφθείρει τον πληθυσμό που θέλει να βοηθήσει και να παρηγορήσει, θα μετατρέψει με τον καιρό τους πλουσίους σε απλούς παραγωγούς των φτωχών, θα στερέψει τις πηγές της αποταμίευσης, θα ανακόψει τη συσσώρευση των κεφαλαίων, θα συμπιέσει την ανάπτυξη του εμπορίου, θα μουδιάσει την οικονομική δραστηριότητα και τη βιομηχανία και θα καταλήξει να προκαλέσει μια βίαιη επανάσταση στο κράτος, όταν ο αριθμός αυτών που λαμβάνουν ελεημοσύνη σχεδόν θα έχει εξισωθεί με τον αριθμό εκείνων που τη χορηγούν, ενώ ο άπορος, μη μπορώντας πια να αντλεί πόρους από τους ξεπεσμένους πλουσίους για να καλύψει τις ανάγκες του, θα ανακαλύψει οτι είναι ευκολότερο να αρπάξει ξαφνικά τα αγαθά τους παρά να ζητήσει την αρωγή τους".
pp 72-73

Γάμοι, στριπτιτζάδικα και ο πουριτανισμός της ευρωπαϊκής Αριστεράς

2010-07-04T16:16:00.003+03:00

Παραληρούν διάφορες "προοδευτικές" ψυχές τις τελευταίες μέρες επειδή η λεσβία πρωθυπουργός της Ισλανδίας Γιοχάνα Σιγκουρνταρντότιρ παντρεύτηκε την καλή της. Αφού λοιπόν ευχηθώ κι εγώ βίο ανθόσπαρτο στις νεόνυμφες , πολύ θα θέλα να πανηγυρίσω για το πόσο απελευθερωμένη είναι η ισλανδική κοινωνία και η πρωθυπουργός της. Έλα όμως , που μια ματιά στις ημέρες και τα έργα της Σιγκουρνταρντότιρ με κάνουν να γίνομαι πολύ επιφυλακτικός . Στην πραγματικότητα, ο γάμος της σοσιαλίστριας πρωθυπουργού της Ισλανδίας αντί να σηματοδοτεί μια νέα περίοδο φιλελευθερισμού , απλά ολοκληρώνει τη συντηρητική και πουριτανική στροφή της Αριστεράς.

Πριν από μερικούς μήνες , η Ισλανδία έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που απαγόρευσε τα στριπτιτζάδικα, όχι για θρησκευτικούς αλλά για φεμινιστικούς λόγους. Όπως δήλωσε και η Σιγκουρνταρντότιρ , «οι γυναίκες είναι ίσοι πολίτες και όχι εμπόρευμα προς πώληση» . Στα λόγια της πρωθυπουργού, ο φεμινισμός συναντάει τον αντικαπιταλισμό και τα δύο μαζί συνθέτουν τον πιο αποκρουστικό "πατερναλισμό". Το κίνημα της «πολιτικής ορθότητας» που ξεκίνησε από τα αμερικάνικα πανεπιστήμια της δεκαετίας του ‘70, φαίνεται να έχει κυριαρχήσει στην άλλοτε ελευθεριακή Αριστερά. Παρότι ξεκινούν από διαφορετική βάση, η πολιτική ορθότητα και η θρησκόληπτη Δεξιά μοιράζονται την ίδια σεμνοτυφία και την ίδια απέχθεια απέναντι στην πορνεία, την πορνογραφία, και άλλες ηδονιστικές πλευρές της σύγχρονης κοινωνίας . Και πράγματι, η "πολιτικά ορθή" ιδεολογία και η βαρετή ηθικολογία της Ισλανδής πρωθυπουργού θυμίζει ανησυχητικά τα κηρύγματα των ηγετών της αμερικάνικης υπερσυντηρητικής Θρησκευτικής Δεξιάς, Τζέρυ Φαλγουελ και Πατ Ρόμπερτσον. Όπως και η Ακροδεξιά, η Σιγκουρνταρντότιρ θεωρεί τη γυναίκα κατάλληλη να ...παντρευτεί και να νοικοκυρευτεί , δεν της αναγνωρίζει όμως το δικαίωμα να μπορεί να διαθέσει το σώμα της ελεύθερα όπως αυτή νομίζει, είτε ασκώντας το αρχαιότερο επάγγελμα του κόσμου, είτε χορεύοντας ημίγυμνη στα στριπτιτζάδικα.

Με αυτό τον τρόπο όμως η νέα Αριστερά ακυρώνει τις προσπάθειες παλαιότερων γενιών για την ίση αντιμετώπιση γυναικών και ανδρών. Παρουσιάζει τις γυναίκες σαν άβουλα όντα, χωρίς μυαλό, καθηλωμένες σε μια μόνιμη παιδική ηλικία, αιώνια θύματα της επάρατης «πατριαρχικής κοινωνίας». Στο νέο κόσμο της Αριστεράς, οι γυναίκες χρειάζονται και πάλι προστασία, όχι όμως από τον πατέρα ή τον σύζυγο, αλλά αυτή τη φορά από την κρατική εξουσία .Όσο για τα κηρύγματα περί σεξουαλικής απελευθέρωσης των '60s ; Ε, αυτά φαίνονται πια πολύ πολύ μακρινά για τους μεταμοντέρνους "προοδευτικούς".

Μήπως ήρθε η ώρα για έναν ελληνικό φιλελεύθερο ευρωσκεπτικισμό ;

2010-06-28T15:48:00.000+03:00

Από την Ελλάδα μέχρι τη Μ. Βρετανία και από την Πορτογαλία μέχρι τη Λετονία, οι κυβερνήσεις των κρατών, αλλού με περισσότερη, και αλλού με λιγότερη τόλμη, μειώνουν τους μισθούς και τα επιδόματα των δημοσίων υπαλλήλων, προχωρούν σε απολύσεις και καταργούν δημόσιους οργανισμούς.Και όμως , υπάρχει μια γωνιά της Ευρώπης, που oι περικοπές είναι μια άγνωστη λέξη, που οι ιθύνοντες συνεχίζουν να ξοδεύουν σαν να μην υπάρχει αύριο και οι υπάλληλοι εξακολουθούν να παίρνουν γενναιόδωρες αυξήσεις και να απολαμβάνουν υπέρογκους μισθούς . Μιλάμε βέβαια για την Ευρωπαϊκή Ένωση !Πριν λίγες μέρες διάβασα στον "Daily Telegraph" πως τουλάχιστον 1000 ευρωγραφειοκράτες αμοίβονται με μισθό μεγαλύτερο από αυτόν του πρωθυπουργού της Μ. Βρετανίας. Πριν λίγους μήνες πάλι, οι ήδη ακριβοπληρωμένοι υπάλληλοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης (υπολογίζονται , από κάποιους, σε 170.000 ), πήραν αύξηση 3,7% , την ίδια ώρα που οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων στα κράτη-μέλη μειώνονται εως και 20% . Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε να αυξήσει τον προϋπολογισμό του κατά 6,5% !(20 εκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν, για να χτιστεί το , τόσο απαραίτητο, … «Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας», και 80 εκατομμύρια ώστε ο κάθε ευρωβουλευτής να έχει ένα επιπλέον γραφείο για τον …τρίτο ή τέταρτο βοηθό του.). Μπροστά στις προκλητικές δαπάνες των Βρυξελλών, τo ελληνικό κράτος φαίνεται σαν μια όαση συνετής και οικονομικής διαχείρισης ! Κατά τ'άλλα, αυτή η σοβιετικού τύπου νομενκλατούρα που το μόνο που ξέρει είναι να σπαταλά τα χρήματα των ευρωπαίων φορολογουμένων, χωρίς να δίνει λογαριασμό σε κανέναν, φιλοδοξεί να μας βάλει σε τάξη...

Δυστυχώς, τέτοιες ειδήσεις συνήθως περνούν στα ψιλά του ελληνικού Τύπου. Ευρωσκεπτικισμός, σαν κι αυτόν που υπάρχει π.χ. στη Μ.Βρετανία, είναι απλά ανύπαρκτος στα ελληνικά «αστικά» κόμματα. Μέχρι πρόσφατα τουλάχιστον, η συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρούνταν μονόδρομος και η υιοθέτηση του ευρώ πανάκεια . Ο λόγος που περάσαμε από το «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ , το ίδιο Συνδικάτο» του 1980 , στην κυριαρχία της μίας και μοναδικής ευρω-σκέψης είναι απλός : «Follow the money» ή «ο στόχος είναι τα λεφτά», όπως εύστοχα επισημαίνει σε παλαιότερο πόνημα της η διεισδυτική ανατόμος της ελληνικής πραγματικότητας, δεσποινίς …Τζούλια Αλεξανδράτου. Όσο η Ευρωπαϊκή Ένωση μας έδινε αφειδώς χρήματα, δεν είχαμε κανένα απολύτως πρόβλημα με τις δομές της , με την έλλειψη δημοκρατικής νομιμοποίησης , με τη δαιδαλώδη νομοθεσία, ή με τα μειονεκτήματα του ευρώ . Ακόμη και οι πιο «υπερπατριώτες» ανάμεσα μας, δέχονταν με ιδιαίτερη ευκολία την παραχώρηση της εθνικής κυριαρχίας στα μη εκλεγμένα όργανα των Βρυξελλών . Όλα αυτά ήταν ψιλά γράμματα, όσο, με τη συνέργεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αρμέγαμε τον ευρωπαίο φορολογούμενο. Γι αυτό και τα ελληνικά ποσοστά αποδοχής της Ε.Ε. και του ευρώ συναγωνίζονταν αυτά του Βελγίου. Ήταν επόμενο πως μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον, όπου το ζεστό ευρωπαϊκό χρήμα έρρεε άφθονο , δεν ήταν δύνατον να αναπτυχθεί ένας σοβαρός ελληνικός ευρωσκεπτικισμός.

Τώρα όμως που το εγχείρημα του ευρώ δείχνει τα όρια του, και το ελληνικό «θαύμα», που βασίστηκε στη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καταρρέει, ήρθε η ώρα να τεθούν κάποια σοβαρά ερωτήματα . Και ίσως έφτασε η στιγμή για να αναπτυχθεί και στη χώρα μας, ένας ευρωσκεπτικισμός που δε θα ταυτίζεται με τον εθνικισμό και τη ξενοφοβία της Άκρας Δεξιάς ούτε όμως με την αντιπαγκοσμιοποίηση και τον αντικαπιταλισμό της Άκρας Αριστεράς. Ένας ευρωσκεπτικισμός που δε θα βασίζεται στο ότι η Ε.Ε. δεν μας έδωσε αρκετά χρήματα και δεν μας «κανάκεψε» , όπως παραπονιούνται οι στυλοβάτες του δεξιού και αριστερού λαϊκισμού, αλλά ακριβώς στους αντίθετους λόγους . Τα γενναιόδωρα ευρωπαϊκά πακέτα οδήγησαν τελικά στη διαιώνιση του υπάρχοντος αναποτελεσματικού και διεφθαρμένου συστήματος, αφού βοήθησαν τους πολιτικούς να διατηρήσουν την εξουσία τους , το κρατικοδίαιτο κεφάλαιο να αποκομίσει τεράστια κέρδη, τις συντεχνίες του δημόσιου τομέα να αποκτήσουν προνόμια και τους περισσότερους από μας να ζήσουμε μια ζωή πέρα από τις δυνατότητες μας. Όλος αυτός ο πακτωλός χρημάτων που δέχτηκε η χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες ,τελικά καθυστέρησε μοιραία τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, μιας και μας έδινε την ψευδαίσθηση πως , ακόμη και αν φυτοζωεί, το σύστημα δεν επρόκειτο να καταρρεύσει . Η ψευδής ασφάλεια που μας παρείχε το ευρώ και η ικανότητα που αποκτήσαμε να δανειζόμαστε φτηνότερα με τεχνητά χαμηλά επιτόκια , έκανε τα πράγματα ακόμη χειρότερα. Πιθανόν, εάν είχαμε ακόμη τη δραχμή, ο φόβος μιας ενδεχόμενης νομισματικής κρίσης, να μας έκανε πιο προσεκτικούς, και να πιεζόμασταν να προχωρήσουμε στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και περικοπές δαπανών. Σε συνέντευξη του στον Τάκη Μίχα στην «Ελευθεροτυπία» ο γνωστός οικονομικός αναλυτής του Center for European Reform, Simon Tillford, επισημαίνει : « Η ένταξη στην ευρωζώνη δημιούργησε την ψευδαίσθηση ότι τώρα τα προβλήματα μπορούσαν να λυθούν χωρίς τις αναγκαίες ριζικές μεταρρυθμίσεις. Αν ορισμένες απ' αυτές τις χώρες -όπως η Ελλάδα- είχαν καθυστερήσει την ένταξή τους στην ΟΝΕ, η πίεση των αγορών θα τις είχε αναγκάσει να κάνουν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Διότι αν δεν το έκαναν θα αντιμετώπιζαν συναλλαγματική κρίση.»

Δυστυχώς, η πλειοψηφία των Ελλήνων φιλελεύθερων , που κατά τ'άλλα πιστεύουν στο μικρό κράτος , στη δημοσιονομική πειθαρχία και σε μια ανάπτυξη που βασίζεται στην ιδιωτική οικονομία και όχι στο κρατικό χρήμα , λόγω ενός κακώς εννοούμενου δυτικόφιλου προσανατολισμού, δεν κουράζονταν στο παρελθόν να πλέκουν ύμνους προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ποτέ δεν έθεσαν ερωτήματα σαν τα παραπάνω που είναι εξάλλου και συμβατά με την ιδεολογία τους. Επιπλέον, η κριτική τους ήταν , διαχρονικά, πολύ υποτονική και σε άλλες αντι-φιλελεύθερες πολιτικές και πρακτικές που κυριαρχούν στην Ε.Ε (όπως η "Κοινή Αγροτική Πολιτική", οι χιλιάδες σελίδες νέας νομοθεσίας που επιβάλλουν οι Βρυξέλλες,οι προσπάθειες για εξομοίωση του φορολογικού καθεστώτος των κρατών-μελών, η τεράστια, ανεξέλεγκτη γραφειοκρατία, με τους χιλιάδες ακριβοπληρωμένους υπαλλήλους, και τα ατέλειωτα σκάνδαλα διαφθοράς κτλ). Και το χειρότερο είναι πως ακόμη και σήμερα, οι περισσότεροι φιλελεύθεροι στην Ελλάδα θεωρούν την Ευρωπαϊκή Ένωση σαν τη μοναδική λύση σωτηρίας για την ελληνική οικονομία.

Δυστυχώς προς το παρόν , η κριτική που ακούγεται στην Ελλάδα εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης περιορίζεται σε τριτοκοσμικές κραυγές και μακρόσυρτα παράπονα, σε στυλ Καζαντζίδη, για τους «κακούς Ευρωπαίους» που δεν μας δίνουν και άλλα χρήματα. Κριτική που αξίζει τόσο σοβαρής αντιμετώπισης όσο και τα κλάματα ενός κακομαθημένου παιδιού που γκρινιάζει επειδή οι γονείς του δεν του αγοράζουν το καινούργιο playstation. Μήπως όμως ήρθε η ώρα, με πρωτοβουλία των φιλελεύθερων, να αρχίσει επιτέλους μια σοβαρή συζήτηση για το αν η συμμετοχή μας στην ΕΕ και στην ευρωζώνη ήταν ωφέλιμη ή όχι;