Περί του Σουηδικού μοντέλου

Αντιγράφω από το άρθρο του Economist ‘Those exceptional Swedes’:

HERE are three Europeans, talking about the best way to help car workers in the recession. For the first, the state must use “all means necessary” to preserve key industries: ie, give carmakers billions of euros. In return, it is “quite normal” to ask them to halt lay-offs, to keep existing factories open and if possible to “bring production home” from lower-cost countries.
A second European says that governments should focus on ensuring individual workers are employable, not propping up uncompetitive firms. For him, the problem with the car industry lies in “the overproduction of cars that nobody wants to buy.” That leads him to a blunt conclusion: save the workers, not the factories that turn out such clunkers. In his words, “when a ship is sinking my main aim is to save the sailors, not the ship.”
That robust second view is echoed by our third European. It is natural for labour-intensive jobs to go to low-cost countries, he says. Higher-cost countries can make things only if they innovate, focus on high-end products and ensure they are the “best in class” worldwide. But if firms are not competitive they should not survive. “Nobody is helped by having people employed in companies that aren’t viable.”
The first European is Nicolas Sarkozy, the French president. The second is Sweden’s centre-right prime minister, Fredrik Reinfeldt, who recently refused to rescue a loss-making carmaker, Saab (though when a Swedish-led consortium agreed to buy Saab from General Motors, his government was ready to offer loan guarantees). And the third is Aleksandar Zuza of a Swedish trade union, IF Metall, which represents production workers at Saab.

Μερικές παρατηρήσεις:

• Η κυβέρνηση της χώρας μας, όπως και μεγάλο κομμάτι της αντιπολίτευσης (θυμάμαι μέχρι και αντίστοιχες προεκλογικές εξαγγελίες από τον κ. Μάνο), ακολουθεί το παράδειγμα του κ. Sarkozy. Η αδυναμία τους να συγκρουστούν με τις ηχηρές μειοψηφίες που ελέγχουν την πολιτική ατζέντα δημιουργεί επιπλέον κόστη στον ήδη υπερχρεωμένο δημόσιο τομέα που καλούμαστε κατόπι να πληρώσουμε με αυξήσεις στην εφορία, έκτατες εισφορές και παρακάμψεις της νομιμότητας για εισπρακτικούς λόγους.


• Το σοσιαλδημοκρατικό ΠΑΣΟΚ, επιμένει – ως ρητορεία τουλάχιστο – στην επιστροφή του κράτους ρυθμιστή, επενδυτή, σχεδιαστή, κυρίαρχου της οικονομίας. Ταυτόχρονα βέβαια μας θυμίζει τη φανταστική του προτίμηση στο Σουηδικό μοντέλο. Χωρίς όμως να υπάρχει αντιστοιχία μεταξύ των εξαγγελιών του και των Σουηδικών πρακτικών.


• Για τους συνδικαλιστές μας δε χρειάζεται φαντάζομαι να σχολιάσω τη στάση τους. Πρώτο και κύριο μέλημά τους ήταν και είναι η πολιτική τους σταδιοδρομία. Εκπροσωπούν μειονότητες μεταξύ των εργαζομένων και βάζουν διαρκώς τα δυνατά τους να φρενάρουν οποιαδήποτε εξέλιξη θα οδηγούσε σε μια πιο ευέλικτη αγορά που θα μπορούσε με μεγαλύτερη ευκολία να απορροφήσει τους όποιους κραδασμούς από τις αναμενόμενες διεθνείς κρίσεις.

Το δυστυχές είναι ότι, μιας και κανείς από τα εμπλεκόμενα μέρη δεν έχει άμεσο συμφέρον να σπάσει αυτή την ισορροπία συμφερόντων, δύσκολα μπορεί κανείς να ελπίζει ότι θα μπορέσουμε σύντομα να ξεφύγουμε από το φαύλο αυτό πολιτικό κύκλο.