Τα bonus στην AIG: καπιταλιστική απληστία ή κυβερνητικός παρεμβατισμός;

Κρατικά λεφτά σε ανίκανους τραπεζίτες! Νιώθω και εγώ την οργή για τα bonus που μοίρασε η AIG, αλλά δεν είμαι σίγουρος με την λογική και τα αντικαπιταλιστικά συμπεράσματα που ακολουθούν. Όλοι κατηγορούνε την «καπιταλιστική απληστία» (ότι και να σημαίνει αυτό). Είναι όμως λάθος. Ο ένοχος για αυτήν την αδικία είναι ο κυβερνητικός παρεμβατισμός στις αγορές.

Το πλαίσιο: Η AIG, η γιγάντια ασφαλιστική που ήθελε (αλλά απέτυχε) να γίνει hedge fund, ορίστηκε από την αμερικάνικη κυβέρνηση ως «πολύ μεγάλη για να χρεωκοπήσει» και έχει εισπράξει μέχρι τώρα 170 δις δολλάρια για να σωθεί. Την ίδια στιγμή, αποκαλύφθηκε ότι η AIG πλήρωσε φέτος 165 εκατομύρια δολλάρια (218 κατά το Bloomberg εδώ) σε 73 τραπεζίτες από την μονάδα που δημιούργησε τα περισσότερα από τα χρέη.

Κανείς όμως δεν έκανε την κρίσιμη ερώτηση, αν αυτά τα bonus ήτανε προσυμφωνημένες υποχρεώσεις της AIG. Στο investment banking, όταν μια τράπεζα προσλαμβάνει έναν υπάλληλο από μία άλλη τράπεζα, είναι κοινή πρακτική να προσφέρει εγγυημένο bonus για τουλάχιστον τον πρώτο χρόνο. Οι λόγοι είναι πρώτα να αποζημιώσει για το χαμένο προσδοκούμενο bonus από τον προηγούμενο εργοδότη και μετά να πληρώσει το risk premium σχετικά με την αλλαγή περιβάλλοντος –ειδικά άμα η καινούρια τράπεζα θεωρείται κατώτερη στην αγορά. Στην περίπτωση (όπως φαίνεται) που αυτά τα bonus ήτανε υποχρεώσεις της AIG βασισμένες σε συμβόλαια με τους συγκεκριμένους υπαλλήλους, δεν μπορώ να δω πως θα μπορούσε να μην πληρώσει. Από την στιγμή που η κυβέρνηση αποφάσισε να σώσει την εταιρία, η AIG δεν είναι χρεωκοπημένη και άρα πρέπει να τιμήσει όλες τις υποχρεώσεις της με τους υπαλλήλους της, όπως τίμησε τις υποχρεώσεις της με τις άλλες τράπεζες (Goldman, Societe, Deutsche κλπ. εισπράξανε δις από την AIG)

Τώρα, φανταστείτε έναν κόσμο χωρίς κρατικό παρεμβατισμό στις αγορές. Οι καλοδιαχειρισμένες τράπεζες που συνεχίζουν να έχουν κέρδη θα συνέχιζουν δίκαια να πληρώνουν μεγάλα bonus σε αυτούς που δημιουργούν τα κέρδη, αλλά την ίδια στιγμή οι κακοδιαχειρισμένες τράπεζες τύπου AIG θα χρεωκοπούν και πιθανότατα δεν θα πληρώνανε κανένα bonus. Ας είμαστε λοιπόν ξεκάθαροι. Ο λόγος που τα bonus πληρώθηκαν δεν ήτανε η «απληστία του καπιταλισμού», αλλά ο κρατικός παρεμβατισμός στις αγορές. Στις ΗΠΑ όπου η κυβέρνηση αποφασίζει να επεμβαίνει και αυθαίρετα να σώζει κάποιες τράπεζες, η AIG είναι ζωντανή, δυνατή και πληρώνει γελοία bonus σε ανίκανους τραπεζίτες. Αυτοί τώρα έχουν 200 εκατομυρια λόγους να φωνάζουν: «Κάτω η ελεύθερη αγορά, ζήτω ο κρατικός παρεμβατισμός!»