Πέμπτη, Οκτωβρίου 19, 2006

Dogville α λα ελληνικα

Σεξουαλικη εκμεταλλευση στην Ελλαδα - Ανθρωποι προς πωληση

Πριν καιρο διαβασα μια απαισια ιστορια στην Καθημερινη. Δεν μπορουσα να γραψω ενα αρθρο, γιατι το θεμα με ενοχλει ιδιαιτερα και φοβαμαι οτι εχω υπερβολικα συναισθηματα στο θεμα. Με αφορμη ομως ενα κειμενο του Ι95, σκεφτηκα παλι οτι αυτα τα θεματα δεν πρεπει να χανονται.

Η ιστορια θυμιζει ελαφρα ταινια που με τραγικη υπερβολη εχει σκοπο να στηλιτευσει τις χειροτερες συνηθειες μιας κοινωνιας. Το εξαιρετικο Dogville ηταν μια τετοια ταινια. Αλλα τουλαχιστον στο Dogville υπηρχε στο τελος νεμεση και καθαρση. Στην σημερινη Ελλαδα ξετυλισσονται καθε χρονο τετοιες αηδιαστικες ιστοριες και η καθαρση σπανιως ερχεται. Αντιγραφω απο την Καθημερινη:

Η κατάθεση της γυναίκας στην κατάμεστη αίθουσα κράτησε πεντέμισι ώρες. Στο ακροατήριο, όλο το χωριό. Και το πιο εντυπωσιακό: οι γυναίκες του χωριού. Μάρτυρες υπεράσπισης ο ιερέας του χωριού, ο εκπρόσωπος της τοπικής αυτοδιοίκησης, ο δημοσιογράφος του μεγάλου τηλεοπτικού καναλιού, ο εργολάβος οικοδομών και άλλοι. Ολοι διαρρήγνυαν τα ιμάτιά τους για τα χρηστά ήθη του κατηγορούμενου και την εξαιρετική ποιότητα του χαρακτήρα του.

Τι κι αν η γυναίκα, θύμα σωματεμπορίας, αναγκάσθηκε να περιγράψει κατά την ακροαματική διαδικασία ανατριχιαστικές λεπτομέρειες: Πώς την έδεσε με χειροπέδες στο καλοριφέρ, την άφησε χωρίς νερό και τροφή και τη βίασε, διότι ζήτησε από έναν πελάτη να τη βοηθήσει να δραπετεύσει... Και ο πελάτης, φυσικά, είχε πληροφορήσει αμέσως τον σωματέμπορο, φίλο και συντοπίτη του, για να τον «προστατέψει» από την ανυπακοή της... Πώς την εξανάγκαζε να κάνει έρωτα με τους πελάτες όλες τις ημέρες του μήνα.

Η ιστορια συνεχιζει με ακομα πιο εμετικο τροπο (το καθαρμα της ιστοριας ενω καταδικαστηκε δυο φορες, αφεθηκε ελευθερο αλλες δυο). Ακομα και αν η συγκεκριμενη περιπτωση δεν ειναι 100% αληθινη, ολοι μας ξερουμε οτι τετοιες ιστοριες συμβαινουν στην Ελλαδα. Ειναι δυνατον, στις μερες μας να γινονται τετοια πραγματα? Ειναι δυνατον καποιοι συνανθρωποι μας να ειναι ουσιαστικα σκλαβοι, μονο επειδη ατυχησαν να εχουν καλη εμφανιση και να ειναι γεννημενοι εξω απο την Ελλαδα? Πως γινεται τοσοι επαγγελματιες ευαισθητοι να κυκλοφορουν στην Ελλαδα, να κανουν πορειες για το Ιρακ και την Παλαιστινη, αλλα να αγνοουν τοσο επιδεικτικα αυτα που γινονται στην αυλη τους?

Συχνα το θεμα της πορνειας και της σωματεμποριας θεωρειται "κακογουστο". Δεν κανει να το αναφερεις σε μια πολιτισμενη συζητηση, φερνει τους ανθρωπους σε αμηχανια. Ειναι σωστο λετε η αμηχανια μας να γινεται ο λογος που ανεχεται η κοινωνια τετοια εγκληματα?

Προσωπικα δεν μπορω ποτε να ειμαι ικανοποιημενος σε μια πολιτεια που δεν προστατευει επαρκως τους κατοικους της χωρας, οποιοι και να ειναι, οπου και να γεννηθηκαν, οτι χρωμα και ναχουν. Βλεπω δυο κινησεις που πρεπει να γινουν αμεσα και που ισως ενοχλησουν αρκετο κοσμο:

Η πρωτη και προφανης κινηση ειναι μια εκτεταμενη εκστρατεια ενημερωσης σε ολα τα ΜΜΕ και ακομα και στα κατα τοπους μπαρ που διακινουνται τετοιες γυναικες. Ενημερωση προς τους αντρες, οτι η συμμετοχη σε ενα τετοιο εγκλημα ειναι το ιδιο εγκλημα με το να φερεις εσυ ο ιδιος την γυναικα απο την χωρα της και να την χωσεις σε ενα κελι. Το οτι δεν σε ικανοποιει η γυναικα σου, δεν ειναι δυνατον να σε κανει να εισαι αυτουργος στην στερηση της ελευθεριας μιας αλλης! Μετα την ενημερωση πρεπει να ερθει η αυστηρη επιτηρηση. Οι απαισιοι συμπολιτες μας που κανουν τετοια αισχη, που σκλαβωνουν ανθρωπινα πλασματα, πρεπει να ξεφτιλιζονται δημοσιως. Η καταδικη δεν φτανει, τετοια ατομα, οπως οι παιδεραστες, πρεπει να αναγραφονται σε δημοσιες λιστες ανοιχτες σε ολους. Καμμια ανοχη, σε κανεναν. Τελεια και παυλα.

Η δευτερη κινηση, θα ενοχλησει ισως καποιες γυναικειες οργανωσεις (ελπιζω οχι πολλες) και ακομα περισσοτερο καποιους πουριτανους* που προτιμουν αυτα τα πραγματα να κρυβονται, ισως σαν τον παπά του χωριου της ιστοριας απο την Κ που ξεδιαντροπα υπερασπιζοταν εναν στυγνο εγκληματια.
Η αληθεια ειναι οτι χρειαζομαστε μεγαλους και ελεγχομενους οικους ανοχης. Η αναγκη για αγοραιο ερωτα, ειναι οπως λεει το κλισε, η αρχαιοτερη αναγκη. Δεν ειναι δυνατον να απαγορευουμε την σωματεμπορια, χωρις να προσφερουμε μια οργανωμενη, καθαρη και νομιμη εναλλακτικη. Στην Ελλαδα επιτρεπεται η πορνεια (ευτυχως) -αντιθετα με καποιες χωρες του ευρωπαϊκου νοτου. Γιατι η πορνεια οσο και να μην μας αρεσει, οσο βασιζεται στην ελευθερη συναλλαγη, πρεπει να προστατευεται. Το κρατος πρεπει να προσεχει συνεχως να παραμενει ελευθερη η συναλλαγη! Δυστυχως ομως στην Ελλαδα δεν εχουμε προχωρησει στο επομενο λογικο βημα που θα κρατουσε ελευθερη την συναλλαγη, τους οργανωμενους και επιβλεπομενους οικους ανοχης. Ετσι, δεν επιτρεπεται πανω απο μια πορνη σε εναν οικο και ειναι αδυνατη η δημιουργια οργανωμενων και προστατευμενων μεγαλων οικων. Αναγκαστικα οι γυναικες εξωθουνται στην παρανομια και την εκμεταλλευση απο λέρες που αυτη φερνει**, μερικες φορες και στον θανατο.

Διαβασα πριν μηνες οτι ενας 18χρονος νεος στην Γερμανια δημιουργησε τον δικο του οικο ανοχης. Μου φανηκε αστειο και το εψαξα λιγο περισσοτερο. Λοιπον, σε αποσταση 30 χμ απο το σπιτι μου υπαρχουν τουλαχιστον 5-6 οργανωμενοι μεγαλοι οικοι ανοχης. Ο μεγαλυτερος, το Pascha θεωρειται απο τα μεγαλυτερα κλαμπ τετοιου ειδους στην Ευρωπη, με 7 οροφους! Οι Γερμανοι, οπως και οι ακομα πιο πραγματιστες Ολλανδοι, προστατευουν πραγματικα τις πορνες! Καμμια αναγκη για κρυφα υπογεια, για μαστροπους, για δουλεία και σωματεμπορια. Σε αυτες τις χωρες ολα γινονται στο φως της μερας, οι γυναικες ελεγχονται συνεχως ιατρικα, προστατευονται απο καθε παρανοϊκο ή ανεπιθυμητο πελατη και βεβαια φορολογουνται!

Η υποκριτικη προσπαθει να στριμωξουμε το θεμα κατω απο το χαλί φερνει παρανομια και εξαθλιωση. Η σωματεμπορια στην Ελλαδα φτανει ισως τα 10.000 θυματα. Αν πραγματικα ενδιαφερομαστε για αυτες τις γυναικες, η μονη λυση ειναι να τους δωσουμε ενα νομιμο δικαιωμα επιλογης. Τι θα κανουν με αυτο ειναι αποκλειστικα δικο τους θεμα...


*Οχι, δεν τρεφω μεγαλη εκτιμηση σε τετοιους υποκριτες.
**Γιατι μια γυναικα δεν μπορει να καταφυγει στην αστυνομια ευκολα, αν ξερει οτι κινδυνευει με βασανιστηρια και καθειρξη εως και απελαση!

Πηγες:
-Στοιχεια για την σεξουαλικη εκμεταλλευση στον κοσμο
-Στοιχεια για την Ελλαδα
-Οι ΜΚΟ που ασχολουνται με το θεμα στην Ελλαδα και το μνημονιο συνεννοησης που συνυπεγραψαν με την κυβερνηση περι διακινησης γυναικων (δυστυχως το βρηκα μονο στα αγγλικα!)

Dove campaign. Real Beauty?

Πολύ καλή η νέα διαφήμιση της dove αλλά δεν συμφωνώ με την καμπάνια της, real beauty. Τι πάει να πει real beauty; Η/ο απεριποίητη/ος; Η μπυροκοιλιά, τα ψωμάκια (χερούλια του έρωτα), η κυτταρίτιδα, το σώμα σε σχήμα αχλάδι etc; Not to me. Μπορεί να έχεις κάποια από αυτά τα χαρακτηριστικά αλλά να εξακολουθείς να είσαι όμορφος/η γιατί κάποια άλλα χαρακτηριστικά υπερισχύουν όμως αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι γίνεσαι πιο όμορφος/η διορθώνοντας (αν είναι εφικτό) κάποια πράγματα που η πλειονότητα του άλλου φύλου βρίσκει αντιαισθητικά.

Ναι σε άλλες εποχές όπου η τροφή ήταν ελάχιστη ίσως αυτά τα χαρακτηριστικά μπορεί να είχαν μια κάποια αξία. Γονιμότητα (θα κάνει γερά παιδιά!), υγεία (εφόσον όλοι ψωμολυσσσάν) etc. Σε όλες τις εποχές όμως η ομορφιά περιελάμβανε κάποιο χαρακτηριστικό που ήταν σπάνιο. Όση πλύση εγκεφάλου και να γίνει αυτό το γεγονός δεν αλλάζει πιστεύω, είναι στην ανθρώπινη φύση να επιθυμούμε το σπάνιο περισσότερο από το κοινό.

(ίσως μέσω της φυσικής επιλογής να μπορεί να αλλάξει αυτό το γεγονός αλλά να θέλει χιλιάδες χρόνια. :) Bέβαια το χαρακτηριστικό που είναι σπάνιο πρέπει να έχει κάποιο πλεονέκτημα ή τουλάχιστον να μη παρουσιάζει κάποιο μειονέκτημα γιατί και η Amyotrophic lateral sclerosis είναι σπάνια αλλά δεν την επιθυμούμε.)

Στη ουσία η καμπάνια της Dove μεταθέτει το πρόβλημα της ομορφιάς αλλού, είναι οκάυ να έχεις “καμπύλες” εφόσον έχεις ωραίο δέρμα. Γιατί όμως είναι real beauty αν έχεις κάποια κιλά παραπάνω στην κοιλιά, στα μπράτσα ή στους γοφούς αλλά αν έχεις κυτταρίτιδα δεν είναι real beauty; Γιατί δεν είναι politically correct και σε αυτόν τον τομέα;
Γιατί αν είσαι όμορφη έτσι και αλλιώς τότε δεν το χρειάζεσαι το dove.

Τετάρτη, Οκτωβρίου 18, 2006

On Happiness

It is interesting to follow the emerging new paradigm of behavioral economics and its work on happiness. Lots of arrogance (“the future of economics”) combined with feel-good theories like “average income does not correlate with the level of happiness in the society so it is not important”. The subsequent suggestion is that governments should care less about wealth.

Hmmm…

I agree with all the research that happiness is relative; basically we tend to define our level of happiness by comparing our situation with the people around us. This explains why people in the richer countries do not feel happier than people in poor countries.
But this cannot mean that the level of wealth makes no difference. Just ask a Swiss citizen how indifferent he would be to the prospect of becoming an average citizen of Albania.

Most importantly, (and I haven’t seen this in any relevant research or paper) we all use internal happiness benchmarks from our past. That means that extreme happiness almost requires some unhappiness in the past to function as a memory benchmark. For example, coming from a very poor family and becoming rich means more happiness than coming from a rich family and remaining rich, independent of the people around us.
And that is a big argument that money actually CAN make u happier, as long as you manage to change your life.

But my biggest problem with all this new “happiness paradigm” is that I believe that happiness is overrated.

Who would you prefer to be? An unhappy Alexander the Great or a happy junkie (with guaranteed endorphins, the neurotransmitters that make us happy), Aldus Huxley style? Look at the most important people in the human history, our childhood heroes: Napoleon, Pericles, Socrates, Jesus, Julius Caesar, Martin Luther King, Galileo, Columbus, van Gogh etc. How many of these you think would score high on a current happiness test?

The truth is that happiness as defined in all these papers doesn’t mean that much. Ask all these people that choose to suffer and can go to jail for their ideas, are willing to sacrifice their lives for their families or countries. For them the feelings of purpose, sacrifice for a moral end, making history, devotion to people or ideas, are all more important than bliss.

Even from a historical-evolutionary perspective, we see that societies that were rather relaxed and happy didn’t produce much and eventually disappeared: China, the world’s powerful nation in the 15th century entered a peaceful decadence until the sudden wakeup of the 19th century (after a handful of Europeans beat it). Ancient Greece, with its constant and bloody wars excelled; nothing comparable happened in the happier post-Alexander Hellenistic era. Contrast the peaceful Europe in Middle Ages with the turbulent Europe after Renaissance.

Men are not made to be happy. They are meant to be restless, strive for happiness, struggle for improvement, setting higher standards, expand the boundaries. In that context, happiness is far from the ultimate end of human life. Personally, I prefer the feeling of achievement with its many unhappy sacrifice requirements.

The Rooster Report - Episode 1

Το πρώτο επεισόδιο του Rooster Report




Είναι το πρώτο επεισόδιο της σειράς Rooster Report που ξεκινήσαμε με τον Roark εδώ και λίγο καιρό. Το θέμα μας είναι τα δημόσια πανεπιστήμια και η ανάλυση που γίνεται βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο άρθρο του καθηγητή κ. Γεωργίου Μπήτρου: Γιατί και ποια μεταρρύθμιση στην ανώτατη εκπαίδευση.

Ήδη δουλεύουμε το επόμενο επεισόδιο, άρα ... stay tuned! Ευχαριστούμε θέρμα όσους μας βοήθησαν.

Τρίτη, Οκτωβρίου 17, 2006

Η έξοδος από το τέλμα

Νέο Άρθρο

Μέσα από τα απίθανα και λυπηρά που χαρακτηρίζουν σήμερα την δημόσια ζωή της χώρας ξεπροβάλλει αδήριτη η ανάγκη για έξοδο από τον βούρκο και την παρακμή. Η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών αναζητά το καθαρό οξυγόνο που θα καθαρίσει την ατμόσφαιρα και θα επαναφέρει την χώρα στον δρόμο της προόδου και της δημιουργίας. Μακριά από την ζοφερή ατμόσφαιρα των τηλεοπτικών παραθύρων όπου αστέρες του κιτρινισμού εμφανίζονται σαν παντογνώστες ρυπαίνοντας τον πολιτικό τοπίο, εξευτελίζοντας την πολιτική και φρενάροντας κάθε δυνατότητα πορείας της χώρας μας προς τα εμπρός.

*κάντε κλικ εδώ για να διαβάσετε τη συνέχεια και να σχολιάσετε*

Δευτέρα, Οκτωβρίου 16, 2006

Ο Ορχάν Παμούκ και η αναζήτηση εθνικής ταυτότητας

Νέο Άρθρο

Ο Αλέξις Ντε Τοκβίλ (Alexis de Tocqueville) συνήθιζε να λέει πως, οι δεξιότητες που παράγουν καλή λογοτεχνία δεν παράγουν απαραίτητα και καλή πολιτική.

Και τις περισσότερες φορές είχε δίκιο: αρκεί να αναλογιστεί κάποιος τις φιλοφασιστικές πολιτικές θέσεις του σπουδαίου ιρλανδού θεατρικού συγγραφέα Τζορτζ Μπέρναρντ Σο (George Bernard Shaw), ή τον στρατευμένο κομμουνισμό του γάλλου υπαρξιστή φιλοσόφου Ζαν-Πολ Σαρτρ (Jean-Paul Sartre).

Το έργο όμως του Ορχάν Παμούκ (Orhan Pamuk), του σημαντικότερου ίσως Τούρκου συγγραφέα στην εποχή μας, αποτελεί εξαίρεση, καθώς πέρα από την αναμφισβήτητη λογοτεχνική αξία του, περιγράφει όσο ελάχιστα συγγράμματα πολιτικής επιστήμης και κοινωνικής ψυχολογίας την αναζήτηση εθνικής ταυτότητας στη σύγχρονη Τουρκία...

*κάντε κλικ εδώ για να διαβάσετε τη συνέχεια και να σχολιάσετε*

Κυριακή, Οκτωβρίου 15, 2006

Πολιτικά ορθός ολοκληρωτισμός

Μέσα στην ένταση της πολιτικής αντιπαράθεσης των εκλογών, οι διεθνείς ειδήσεις περνάνε σε δεύτερη μοίρα στη χώρα μας. Μάλλον, πιο σωστά, περνάνε μονίμως σε δεύτερη μοίρα εκτός αν μπορούν να τύχουν εσωτερικής πολιτικής εκμετάλλευσης από το γνωστό φαιοκόκκινο ιδεολογικό κατεστημένο. Γι'αυτό δεν έχει δωθεί καμία σημασία σε μια πολύ επικίνδυνη τάση που συνεχίζει να αναπτύσσεται στην Ευρώπη. Την αυξανόμενη ποινικοποίηση της διαφορετικής άποψης. Πρόσφατα η Γαλλία προστέθηκε στις χώρες όπου απαγορεύεται με νόμο η άρνηση της γενοκτονίας των Αρμενίων. Ένας νόμος που δεν καταδικάζει απλά την γενοκτονία ως γεγονός και τους αυτουργούς της ως εγκληματίες (αυτό έγινε το 1998 αν θυμάμαι καλά), αλλά τιμωρεί ποινικά όποιον τολμήσει να εκφράσει διαφορετική γνώμη για το γεγονός!

Η γενοκτονία των Αρμενίων, όπως και πολλών άλλων εθνοτήτων της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (πχ των Ελλήνων του Πόντου κτλ), είναι ένα ιστορικό γεγονός, τεκμηριωμένο σε μεγάλο βαθμό και αποδεκτό από όλους τους σοβαρούς μελετητές της ιστορίας της περιόδου. Το να την αρνείται κάποιος πλησιάζει τα όρια του γελοίου. Το να είναι όμως κάποιος γελοίος, οφείλει να αποτελεί μια σεβαστή από το κράτος προσωπική επιλογή. Όχι μια ποινικά κολάσιμη πράξη! Το κράτος δεν έχει καμία δουλειά να επιβάλλει δια της βίας του νόμου καμία πολιτική ή ιστορική άποψη. Οι πολιτικές θέσεις ή οι ιστορικές απόψεις σε μια δημοκρατική χώρα δεν γράφονται με νόμους, αλλά αποτελούν προϊόν του ελεύθερου διαλόγου εντός της κοινωνίας και της ατομικής βούλησης του κάθε πολίτη χωριστά. Εξίσου απαράδεκτη είναι πχ η άρνηση του Ολοκαυτώματος, που επίσης απαγορεύεται ως άποψη σε Ευρωπαϊκές χώρες!

Όσο απαράδεκτη και αν είναι μια άποψη, μια δημοκρατία οφείλει να την αντιμετωπίσει με μόνα όπλα τον διάλογο, την λογική και τα επιχειρήματα, αλλιώς παύει να είναι δημοκρατία. Διότι τελικά, θεμέλιο της δημοκρατίας μας δεν είναι η κρατική επιβολή της στης πολίτες. Είναι η εθελούσια συναίνεση της μεγάλης πλειοψηφία των πολιτών. Και η εθελούσια αυτή συναίνεση είναι αποτέλεσμα της ελευθερίας της άποψης, της ελευθερίας του διαλόγου και της ελευθερίας της πολιτικής συμμετοχής. H κρατική επιβολή οποιασδήποτε πολιτικής άποψης με την μορφή νόμου, όσο σωστής και να είναι αντικειμενικά, καταργεί τον πυρήνα αυτό της δημοκρατίας. Τον ελεύθερο διάλογο μεταξύ όλων των απόψεων για να μπορεί το κάθε άτομο χωριστά να σχηματίζει αβίαστα και ανεμπόδιστα την προσωπική του πολιτική στάση.

Σήμερα βλέπουμε ότι ποινικοποιούνται όχι πράξεις αλλά πολιτικές απόψεις. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες δεν αντιδρούν διότι οι απόψεις που ποινικοποιούνται είναι περιθωριακές και σχετίζονται με έντονες ιστορικές μνήμες (πχ. ο ναζισμός και τα εγκλήματά του). Όμως ανοίγει έτσι μια Κερκόπορτα για την καταπάτηση των πολιτικών μας ελευθεριών και των δημοκρατικών θεμελιών των κοινωνιών μας, διότι παραχωρείται στο κράτος το δικαίωμα να αποφασίζει τί είναι επιτρεπτό να πιστεύουμε και τί όχι. Είναι ένας αντίστροφος ολοκληρωτισμός και μάλιστα στο όνομα της προστασίας από τα δεινά του ολοκληρωτισμού! Μπορεί σήμερα να καταπατάται το δικαίωμα μιας ελάχιστης μειοψηφείας να διαφωνεί, αλλά ανοίγει ο δρόμος για την επιβολή του κράτους στη σκέψη των πολιτών του, αναβιώνοντας τις χειρότερες πολιτικές εμπειρίες της Ευρώπης.

Είναι άλλο ένα βήμα πάνω στον "Δρόμο προς την Δουλεία". Και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι οι χώρες όπου κατά κύριο λόγο εμφανίζεται η κρατική παρεμβατικότητα στις πολιτικές απόψεις των πολιτών τους είναι η χώρες με την μεγαλύτερη παρεμβατικότητα στην οικονομική δραστηριότητα των πολιτών τους. Οι πολίτες που έχουν συνηθίσει το κράτος να καθορίζει τις οικονομικές τους υποθέσεις είναι πολύ πιο δεκτικοί στην αποδοχή του κράτους ως ρυθμιστή και τω πολιτικών τους απόψεων. Χώρες με σοσιαλδημοκρατικά/συντηρητικά παρεμβατικά συστήματα όπως το Βέλγιο, η Γαλλία ή Γερμανία πρωτοστατούν σε αυτές τις τάσεις. Ο περιορισμός της οικονομικής ελευθερίας είναι ο δρόμος για τον περιορισμό της πολιτικής. Η προστασία μας από την μετατροπή των κάθε λογής ολοκληρωτισμών σε κυρίαρχο ρεύμα είναι η ύπαρξη ισχυρών μεγάλων κοινωνικών ομάδων που ταυτίζουν τα συμφέροντά τους όχι με το κράτος αλλά με τον ελεύθερο ανταγωνισμό στον στίβο των σχέσεων αμοιβαίας συναίνεσης και εθελοντικής συνεργασίας, που μακροπρόθεσμα μόνο σε συνθήκες ελευθερίας και δημοκρατίας μπορεί να υπάρξει.

Γι'αυτό ισχυρότερος φραγμός για την προάσπιση της δημοκρατίας σε μια χώρα είναι η κοινωνία των πολιτών, όλοι δηλαδή οι εξωκρατικοί θεσμοί που αναπτύσσονται σε μια κοινωνία από τους πολίτες της για τη βελτίωση της λειτουργικότητας και της συνοχής της και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων τους. Η ανάπτυξη αυτών των ανεξάρτητων θεσμών είναι αντιστρόφως ανάλογη της επέμβασης του κράτους στην κοινωνία και του βαθμού ανάληψης από αυτό πατερναλιστικού ρόλου. Εκεί που οι ανεξαρτησία του ατόμου και η αυτονομία του από το κράτος περιορίζονται ο ολοκληρωτισμός βρίσκει πρόσφορο έδαφος και εισβάλλει από την πίσω πόρτα. Φυσικά με μια αρχική επικάλυψη δημοκρατικότητας και πολιτικής ορθότητας, που όμως πολύ εύκολα μπορεί μετά να απομακρυνθεί αφού έχουν περιοριστεί αντιστάσεις των ανεξάρτητων θεσμών. Χωρίς ισχυρούς ανεξάρτητους θεσμούς που να επιτρέψουν στους πολίτες να αντισταθούν, και πολιτικά και ιδεολογικά, η κοινωνία γίνεται ευάλωτη στην άνοδο ολοκληρωτικών ιδεολογιών και των πολιτικών φορέων τους. Αντίθετα, σε ισχυρές κοινωνίες πολιτών στηριγμένων στην οικονομική και πολιτική ανεξαρτησία από το κράτος, η κατάλυση των δημοκρατικών θεσμών, ο περιορισμός των πολιτικών ελευθεριών και η ποινικοποίηση της άποψης είναι ασύγκριτα δυσκολότερες.

Στον αντίποδα τη επιβολής αυτού του ολοκληρωτισμού της πολιτικής ορθότητας, έρχεται η απόφαση του δικαστηρίου της Χάγης να επιτρέψει την σύσταση πολιτικού κόμματος από υποστηρικτές μια παράνομης πράξης (το κόμμα των παιδοφίλων). Mια πραγματική γροθιά στον πολιτικά ορθό ολοκληρωτισμό. Προσωπικά πιστεύω ότι η παιδοφιλία ξεπερνάει τα όρια της διαστροφής και ως πράξη παραβιάζει θεμελιακά ανθρώπινα δικαιώματα, αφού δεν μπορεί να θεωρείται ότι υπάρχει αμοιβαία συναίνεση σε μια πράξη όπου ο ένας συμβαλλόμενος δεν είναι ολοκληρωμένος σεξουαλικά.

Αλλά μια δημοκρατία οφείλει να επιτρέπει σε έναν υποστηρικτή της αντίθετης άποψης να υπερασπίζεται την δική του άποψη, ακόμα και αν είναι ανέφικτη η νομιμοποίηση των πράξεων που ζητάει (λόγων των θεμελιακών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων). Όπως δέχομαι την ύπαρξη κομμουνιστικών ή φασιστικών κομμάτων, παρότι πιστεύω προσωπικά ότι μια επικράτησή τους θα οδηγούσε σε παραβιάσεις θεμελιακών μου δικαιωμάτων. Διότι πιστεύω ότι σε μια ανεξάρτητη δημοκρατία ο διάλογος, τα επιχειρήματα και η κοινωνία των πολιτών είναι αρκετά ισχυρά για αποτρέψουν μια τέτοια εξέλιξη. Ή όπως αντίστοιχα η χρήση νάρκωτικών είναι παράνομη, αλλά έχω κάθε δικαίωμα να υποστηρίζω μέσω ενός κόμματος την νομιμοποίησή τους. Η πράξη είναι παράνομη και δεν χρησιμοποιώ ναρκτωτικά, αλλά αυτό δεν μου απαγορεύει να παλεύω για την αποποινικοποίηση της χρήσης τους.

Η ανοχή μας στην διαφορετική άποψη, όσο αποκρουστική, απαράδεκτη, μη-ανεκτική και αν είναι, είναι το μέτρο της πραγματικής έκτασης των ελευθεριών μας και της ουσιαστικής δύναμης της δημοκρατίας μας. Δεν έχουμε να φοβηθούμε από ειρηνικές εκδηλώσεις ή τη συμμετοχή στην πολιτική ζωή οποιασδήποτε περίεργης ή ακραίας τάσης ή άποψης, εφόσον στηρίζουμε την κοινωνία μας σε γερά θεμέλια. Η Ευρώπη σήμερα κινδυνεύει πολύ περισσότερο από τον ολοκληρωτισμό των υπερασπιστών της πολιτικής ορθότητας, παρά από τους ίδιους τους αρνητές της. Ας μην καταστρέφουμε τις άμυνές μας υπονομεύοντας τις ελευθερίες μας.

Παρασκευή, Οκτωβρίου 13, 2006

Φιλελεύθερη Συμμαχία - Νέος πολιτικός φορέας



Αγαπητοί φίλοι

Σας ενημερώνουμε για εκκίνηση της διαδικασίας για την ίδρυση νέου πολιτικού κόμματος στην Ελλάδα με το όνομα Φιλελεύθερη Συμμαχία.

Η Φιλελεύθερη Συμμαχία είναι μια πρωτοβουλία ανεξάρτητων πολιτών, φορέων φιλελεύθερων ιδεών και αποφασισμένων να προωθήσουν την υλοποίηση εκείνων των ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων που θα βγάλουν την Ελλάδα από το κύκλο της σημερινής μίζερης πραγματικότητας.

Η κίνηση δεν δημιουργήθηκε από γνωστή πολιτική προσωπικότητα ούτε καθοδηγείται από κανέναν στο παρασκήνιο. Είναι μια αυθόρμητη πρωτοβουλία που στηρίζεται αποκλειστικά στην δύναμη των αρχών και των ιδεών της και τον ενθουσιασμό των μελών της. Επιπλέον, η πρωτοποριακή αξιοποίηση των δυνατοτήτων της σύγχρονης τεχνολογίας για τη συνεύρεση και τον συντονισμό της πολιτικής δράσης των μελών της Φιλελεύθερης Συμμαχίας πολλαπλασιάζει την αποτελεσματικότητα του πολιτικού εγχειρήματος με ταυτόχρονη μείωση στο ελάχιστο του κόστους λειτουργίας και οργάνωσης.

Σας καλούμε να διαβάσετε την πολιτική διακήρυξη του νέου φορέα και στη συνέχεια, εάν συμφωνείτε, να τυπώσετε την ιδρυτική δήλωση, να τη συμπληρώσετε και να την υπογράψετε εάν επιθυμείτε να αποτελέσετε συνιδρυτικό μέλος του νέου πολιτικού φορέα. Η πολιτική διακήρυξη και η ιδρυτική δήλωση βρίσκονται στο www.greekliberals.net :

http://www.greekliberals.net/civilaction/documents/diakirixi.pdf

http://www.greekliberals.net/civilaction/documents/dilwsi.pdf

Η συμπληρωμένη και υπογεγραμμένη ιδρυτική δήλωση, κατάλληλα πιστοποιημένη για το γνήσιο της υπογραφής (από το τοπικό αστυνομικό τμήμα ή ΚΕΠ, ή τοπικό προξενείο για τους έλληνες του εξωτερικού), θα πρέπει στη συνέχεια να ταχυδρομηθεί στη Ταχυδρομική Θυρίδα 14167, 11510 Αθήνα, Ελλάδα.

Εφόσον έχετε υλοποιήσει τις προηγούμενες ενέργειες μπορείτε να εγγραφείτε στον δικτυακό τόπο του νέου πολιτικού φορέα www.greekliberals.net, γνωρίζοντας όμως ότι η εγγραφή σας σε αυτόν θα ενεργοποιηθεί μόνο μετά την ταχυδρομική παραλαβή της υπογεγραμμένης από εσάς ιδρυτικής δήλωσης.

Μετά την ενεργοποίηση του λογαριασμού σας, εκτός του ότι θα μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τις λειτουργίες του ιστότοπου, αποκτάτε και την ιδιότητα του ιδρυτικού μέλους και το δικαίωμα συμμετοχής, με πλήρη δικαιώματα, στο πρώτο Συνέδριο του κόμματος που θα διεξαχθεί τρείς μήνες -το αργότερο- μετά την κατάθεση της ιδρυτικής δήλωσης στον Άρειο Πάγο. Ο προσυνεδριακός διάλογος θα διεξαχθεί σε ειδικά για το σκοπό αυτό φόρουμ συζητήσεων του ιστότοπου www.greekliberals.net, στον οποίο καλείστε να πάρετε ενεργά μέρος.

Σας καλούμε να ενταχθείτε στη Φιλελεύθερη Συμμαχία, να συνδιαμορφώσετε την πολιτική της πρόταση, να συμμετέχετε δραστήρια στις πρωτοβουλίες της και να υποστηρίξετε με όλα τα μέσα που διαθέτετε την πολιτική υλοποίηση των στόχων της.

Η προσωρινή διοικούσα επιτροπή:
Τάσος Αβραντίνης,
Αντώνης Βλυσίδης,
Διονύσης Κατρανίτσας,
Μανώλης Μανωλεδάκης,
Γιώργος Μπούρχας,
Παύλος Μσάουελ,
Ελπίδα Μωραϊτη,
Φώτης Περλικός,
Δημήτρης Σκάλκος,
Ντίνος Στεργίδης

Περισσότερες πληροφορίες στο e-mail:
become_member@greekliberals.net
(ακόμα perlykos@yahoo.com ή msauel@hol.gr)

Σημείωση: Παρ'ότι βασικοί συντελεστές του e-rooster είναι ανάμεσα στους πρωτεργάτες αυτής της νέας κίνησης, και παρ'ότι αρκετοί ακόμα συντελεστές του έχουν εκδηλώσει την πρόθεση να συμμετάσχουν, αυτό δεν μετατρέπει το e-rooster σε κομματική σελίδα, ούτε δημιουργεί την παραμικρή υποχρέωση σε όποιον συντελεστή του δεν συμφωνεί να συμμετάσχει στην νέα πολιτική κίνηση. Το e-rooster θα παραμείνει μια ανοιχτή, ανεξάρτητη σελίδα η οποία φιλοξενεί κάθε φιλελεύθερη άποψη. Όπως μέχρι τώρα έχει φιλοξενήσει τις φιλελεύθερες απόψεις ανεξάρτητων πολιτών, φιλελεύθερες απόψεις μελών του ΠΑΣΟΚ και φιλελεύθερες απόψεις μελών της Νέας Δημοκρατίας, έτσι θα συνεχίσει να φιλοξενεί απόψεις ανεξάρτητων πολιτών, μελών του ΠΑΣΟΚ, της Νέας Δημοκρατίας και πλέον και της Φιλελεύθερης Συμμαχίας.

Τετάρτη, Οκτωβρίου 11, 2006

Καταλήψεις για κάθε γούστο

Νέο Άρθρο

Eνώ η συζήτηση για τροποποίηση του τρόπου άρσης του ασύλου στα Πανεπιστήμια κορυφώνεται, έρχεται μια κατάληψη για να υπογραμμίσει την ανάγκη αλλαγής του θεσμικού πλαισίου. Αγνωστα άτομα, τα οποία αυτοπροσδιορίζονται ως αναρχικοί - αντιεξουσιαστές, κατέλαβαν το ιστορικό κτίριο του Πανεπιστημίου Αθηνών. Αίτημά τους η… απελευθέρωση του Σάββα Ξηρού, λες και ο εν λόγω φυλακισμένος ήταν φοιτητής ή εκτίει ποινή κάθειρξης γιατί δεν πέρασε τη Μακροοικονομία ΙΙ. Οπότε μπορούμε να πιθανολογήσουμε ότι η επόμενη κατάληψη ΑΕΙ θα γίνει με αίτημα την απελευθέρωση του Νίκου Παλαιοκώστα, ή από γαλακτοπαραγωγούς που θα διαμαρτύρονται για τις χαμηλές τιμές που οι γαλακτοβιομηχανίες δίνουν στο γάλα...

*Κάντε κλικ εδώ για να διαβάσετε τη συνέχεια και να σχολιάσετε*

Πρέπει να σώσουμε την Αθήνα από τον εαυτό της

Αναδημοσιεύουμε, κατόπιν προσκλήσεως, την συνέντευξη του Γιώργου Πρεβελάκη στον Κωσταντίνο Καστρισιανάκη για το Re-public.

Κ.Κ.: Το 2000, στο Athenes. Urbanisme, Culture et Politique (Αθήνα. Πολεοδομία, Πολιτισμός και Πολιτική), κάνατε έναν απολογισμό ιδιαίτερα αρνητικό για την ελληνική πρωτεύουσα, από πολλές απόψεις. Θα λέγαμε ότι μιλήσατε σχεδόν για υπαρξιακή κρίση. Σήμερα, το 2006, μετά την πολιτική ‘εκσυγχρονισμού’ των κυβερνήσεων Σημίτη, τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ο απολογισμός σας είναι πάντα ο ίδιος;


Γ.Π.: Ναι, ο απολογισμός δεν έχει μεταβληθεί. Είναι αλήθεια ότι ειδικά οι Ολυμπιακοί Αγώνες εκσυγχρόνισαν τις υποδομές και έφεραν μια σειρά από αλλαγές που είχαν προβλεφθεί πολύ καιρό πριν και που ήταν, στο μεγαλύτερο μέρος τους, αναγκαίες και χρήσιμες. Αναφέρομαι πιο συγκεκριμένα στο αεροδρόμιο και το μετρό της Αθήνας, την πιο σημαντική βελτίωση. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι υποδομές αυτές αποτελούν βελτιώσεις. Αλλά η Αθήνα γνώρισε ανάλογες βελτιώσεις στο παρελθόν, σε διάφορες εποχές, όπως π.χ. κατά την οκταετία του Κωνσταντίνου Καραμανλή.


Παραμένει όμως ένα πρόβλημα δομής. H ταχύτητα με την οποία γίνονται οι αλλαγές και οι βελτιώσεις είναι μικρότερη από την ταχύτητα με την οποία εμφανίζονται νέα προβλήματα. Μετά από περιόδους μεγάλων επενδύσεων έχουμε διαστήματα ανακούφισης, αμέσως μετά όμως έρχεται κατά κανόνα νέα επιδείνωση. Και σήμερα βλέπουμε να ανοίγεται ένας νέος κύκλος δυσκολιών που κατά κάποιο τρόπο επισπεύδονται λόγω των νέων υποδομών, επειδή οι τελευταίες δεν εντάχθηκαν σε ένα ευρύτερο σχεδιασμό. Πιο συγκεκριμένα, με το αεροδρόμιο μπορούμε να προβλέψουμε -διαγράφεται ήδη- μια εξαιρετικά ταχεία επέκταση της οικοδομημένης περιοχής στην πεδιάδα των Μεσογείων. Δηλαδή, προβλέπεται μια νέα ζώνη κερδοσκοπίας στη γη και συμφόρησης, καθώς και μια διάχυτη οικοδόμηση που οδηγεί σε σπατάλη ενέργειας (και μάλιστα σε εποχή επερχόμενης ενεργειακής κρίσης) και συντελεί στη ρύπανση, την υποβάθμιση και σε σημαντικά άλλα κοινωνικά κόστη. Η λογική παραγωγής και αναπαραγωγής των προβλημάτων παραμένει, επομένως, η ίδια.


Κ.Κ.: Τίποτα δεν είχαμε προβλέψει; Και ο αυτοκινητόδρομος της Αττικής, η Αττική Οδός, ο δρόμος μέχρι το Λαύριο, η επέκταση του λιμανιού του;


Γ.Π.: Σύμφωνοι, υπάρχει ο αυτοκινητόδρομος της Αττικής, η Αττική Οδός. Αυτή είναι επίσης μια σημαντική πρόοδος, κυρίως ως επιτυχημένο παράδειγμα σύμπραξης δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Ωστόσο, αυτός ο αυτοκινητόδρομος θα παρουσιάσει σύντομα συμφόρηση, γιατί όπως ξέρουμε από τη δεκαετία του ’50, η προσφορά στη δυνατότητα κυκλοφορίας προκαλεί νέα ζήτηση. Στην πραγματικότητα, όταν κατασκευάζουμε νέους σημαντικούς οδικούς άξονες, δεν προσαρμοζόμαστε, όπως νομίζεται, στη ζήτηση, αλλά δημιουργούμε πρόσθετη ζήτηση, καθώς οι κυκλοφοριακές συμπεριφορές αλλάζουν ώστε να επωφελούνται από τις νέες αυτές δυνατότητες. Επομένως, κάθε δρόμος ή αυτοκινητόδρομος είναι, κατά κάποιο τρόπο, αργά ή γρήγορα, καταδικασμένος στη συμφόρηση, εάν η λειτουργία του δεν συνοδεύεται από μια σειρά άλλων παρεμβάσεων, όπως η παράλληλη παροχή δημόσιων μέσων συγκοινωνίας ή ο προσανατολισμός της δόμησης προς πόλους συγκέντρωσης. Σήμερα γίνεται ακριβώς το αντίθετο: αφ’ενός είναι η επέκταση διάχυτη και αφ’ετέρου υπάρχει καθυστέρηση ή και παντελής απουσία δημόσιων μέσων συγκοινωνίας, που έτσι κι αλλιώς είναι σχεδόν αδύνατον από οικονομική άποψη να λειτουργήσουν, υπό αυτές τις συνθήκες της διάχυτης οικοδόμησης. Έπρεπε να είχαμε προβλέψει πόλους, δευτερεύοντα κέντρα, εναλλακτικά δίκτυα κ.λπ. Αυτά δεν έγιναν. Κατά συνέπεια, είναι εύκολο να αντιληφθεί κανείς ότι θα εμφανιστούν προβλήματα συμφόρησης.


Κ.Κ.: Δηλαδή δεν μάθαμε το μάθημά μας;


Γ.Π.: Δεν είναι αυτό το θέμα. Αυτό που προσπάθησα να εξηγήσω στο βιβλίο μου είναι ότι υπάρχουν δομές, αιτίες πιο βαθειές. Η κατάσταση που ζούμε δεν οφείλεται σε έλλειψη γνώσεων των πολεοδόμων και των τεχνικών, γιατί ως ειδικοί κατ’αρχήν μπορούμε να προβλέψουμε τι πρόκειται να συμβεί. Αρχίζοντας από τον Κωνσταντίνο Δοξιάδη, οι Έλληνες πολεοδόμοι και προέβλεψαν σωστά και προειδοποίησαν. Ανάμεσα όμως στο λόγο των ειδικών, την πολιτική πρακτική, τις συμπεριφορές των ψηφοφόρων και τα διάφορα πλέγματα συμφερόντων που όχι μόνο ανθίστανται αλλά και διαθέτουν την πρωτοβουλία, τα σχέδια χάνονται. Όσο δεν καταφέρνουμε να «βραχυκυκλώσουμε» αυτά τα συμφέροντα, δεν πρέπει να ελπίζουμε να δούμε σχεδιασμό. Αυτό δεν γίνεται με το διάλογο. Είναι θέμα αντιπαράθεσης, διαμάχης ανάμεσα στις δυνάμεις που επιθυμούν την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων, την εξυγίανση του συστήματος και σε εκείνους τους πολιτικούς και κοινωνικούς παράγοντες και τις πολιτιστικές δομές που διαμορφώνουν εξαιρετικά ισχυρά πλέγματα συμφερόντων, τα οποία αναστέλλουν, ανθίστανται και εμποδίζουν την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων. Πρόκειται για ένα γενικευμένο πρόβλημα στην ελληνική κοινωνία. Πιστεύω ότι γίνονται προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά ο δρόμος είναι μακρύς και οι δυσκολίες πολύ μεγάλες.


Κ.Κ.: Σ’ αυτό το πλαίσιο, μ’ αυτά τα προβλήματα, τι είδους δόμηση θα δούμε;


Γ.Π.: Είναι αλήθεια ότι ο απολογισμός δεν είναι ποτέ εντελώς αρνητικός. Υπάρχουν βελτιώσεις. Το παλαιό κέντρο της Αθήνας έχει αποκατασταθεί, τα κτίρια του 19ου αιώνα έχουν προστατευθεί και γίνονται επενδύσεις σε συνοικίες της Αθήνας, οι οποίες στο παρελθόν είχαν υποβαθμιστεί. Εκεί που κυρίως παρατηρείται μεγάλη αλλαγή είναι στο χώρο ανάμεσα στην Αθήνα και τον Πειραιά. Είναι ιστορικά η πρώτη και παλαιότερη βιομηχανική περιοχή στην Ελλάδα, με συνέπεια τις πολύ υποβαθμισμένες βιομηχανικές εκτάσεις της. Ταυτόχρονα παρουσιάζει πολύ σημαντικά πλεονεκτήματα και μια πολύ ενδιαφέρουσα θέση ανάμεσα στην Αθήνα και τον Πειραιά. Παρά τα πλεονεκτήματα αυτά δεν μπορούσε να αναπτυχθεί στο παρελθόν, γιατί σε αυτή τη ζώνη επικρατούσε η παλαιά βιομηχανία και την κατοικούσαν υποβαθμισμένες κοινωνικές ομάδες, μετανάστες, κ.λπ. Υπήρχε λοιπόν ένα είδος προσκόμματος με έντονη κοινωνική διάσταση. Η πολιτική την οποία εφάρμοσε το υπουργείο Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων τα προηγούμενα χρόνια τείνει να καταργήσει αυτό το εμπόδιο και ανοίγει το δρόμο για την εκμετάλλευση αυτής της ζώνης από τις δυνάμεις της αγοράς.


Τα πράγματα αλλάζουν, το τοπίο βελτιώνεται. Ταυτόχρονα, όμως, μπορούμε να ασκήσουμε κριτική στο μέτρο που, την ίδια στιγμή, πρόκειται για μια κοινωνική μεταβολή, για την εισβολή μιας κοσμοπολίτικης κοινωνίας σε μια παραδοσιακή συνοικία. Μπορούμε να προβλέψουμε ότι σ’ ένα σχετικά εγγύς μέλλον σε αυτή την εξαιρετική τοποθεσία –με θέα στην Ακρόπολη- θα εγκατασταθούν κοσμοπολίτες, πολύ πλούσιοι Έλληνες ή ξένοι. Θα βελτιωθεί το τοπίο, ταυτόχρονα, όμως, θα αποβληθεί ένας ολόκληρος πληθυσμός. Δεν είναι πρόβλημα μόνο της Αθήνας, είναι ένα πρόβλημα που συναντήσαμε και στο Παρίσι, στη διάρκεια των μεγάλων χωροταξικών διευθετήσεων της δεκαετίας του 1960. Είναι ένα πρόβλημα που ούτε στο Παρίσι αντιμετωπίστηκε πλήρως, γιατί δεν μπορούμε με την πολεοδομία να υποκαταστήσουμε τις δυνάμεις της αγοράς ή να αντιταχθούμε πλήρως σ’ αυτές. Στην παρισινή περίπτωση, όμως, έγινε μια προσπάθεια να διατηρηθεί η κοινωνική πολυπλοκότητα, να διασωθεί κάπως ο κοινωνικός πλούτος που συμβάλλει στον πολιτιστικό πλούτο. Γι’ αυτό υποστηρίζω ότι το συμπέρασμα δεν είναι ξεκάθαρο. Παράλληλα με τις θετικές εξελίξεις σε ό,τι αφορά το τοπίο, υπάρχουν και αρνητικές, σε σχέση με την κοινωνική σύνθεση και τις πολιτισμικές διαστάσεις.


Δεν πρέπει, τέλος, να ξεχνάμε ότι υπάρχει ένας τεράστιος πλούτος στην περιοχή της Αθήνας, όχι μόνο λόγω του τοπίου αλλά και λόγω της ιστορίας. Ζούμε σε έναν κόσμο όπου αναζητούμε σύμβολα, αναζητούμε ινδάλματα, τα μετατρέπουμε σε εμπορικές αξίες. Από αυτή την άποψη, η περίπτωση της Αθήνας είναι μοναδική στον κόσμο. Από τη στιγμή που καταργούμε τα εμπόδια, μεταξύ άλλων τα αδύναμα στοιχεία της κοινωνίας, εισβάλλουν οι δυνάμεις της αγοράς και βελτιώνουν, φαινομενικά, την ποιότητα των κατοικιών, της πολεοδομικής οργάνωσης, του τοπίου, των υπηρεσιών. Εκεί που είχαμε βιομηχανικές εκτάσεις και κατοικίες έντονα υποβαθμισμένες, βρίσκουμε σήμερα μουσεία, πολιτιστικούς χώρους και σε λίγο θα βρούμε πολυτελείς κατοικίες. Η εικόνα, το τοπίο, μοιάζουν βελτιωμένα. Σε ό,τι αφορά την ψυχή της πόλης, το πνεύμα της πόλης, υπάρχουν ερωτήματα: οι συνοικίες αυτές θα καταληφθούν από ανθρώπους χωρίς βαθύ δεσμό με την πόλη, που έρχονται επειδή τους ελκύει η εμπορική αξία της εικόνας, του συμβόλου, επειδή αγοράζουν σε τελευταία ανάλυση τη δυνατότητα να περνούν καλοκαιρινές νύχτες κοιτάζοντας την Ακρόπολη από το μπαλκόνι τους και να επιδεικνύουν την «πολυτέλεια» αυτή στους διεθνείς προσκεκλημένους τους.


Κ.Κ.: Εάν θέλουμε λοιπόν να δώσουμε μια πολιτιστική ή πολιτική ψυχή σε μια πόλη σαν την Αθήνα, δεν πρέπει ν’ αρχίσουμε να σκεφτόμαστε τρόπους διαβούλευσης και διαπραγμάτευσης με τους κατοίκους της, αντί να αφήσουμε τους νόμους της αγοράς να εγκατασταθούν με περισσότερες υποδομές;


Γ.Π.: Η ανάλυσή μου ξεκινά ακριβώς από τη διαπίστωση ότι οι δυνάμεις που θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια εναλλακτική λύση είναι εξαιρετικά ανίσχυρες στην Αθήνα. Αυτή η αδυναμία συνδέεται με τη νεότητα της πόλης, γιατί, αντίθετα με ό, τι πιστεύουμε, η πόλη της Αθήνας είναι πολύ καινούργια. Ο πληθυσμός της είναι πολύ νέος, με την έννοια ότι ήρθε πρόσφατα, δεν έχει βαθειές ρίζες. Οι περισσότεροι κάτοικοι της Αθήνας είναι πρώτη ή δεύτερη γενιά. Η Αθήνα είναι το αποτέλεσμα μιας αστικοποίησης εξαιρετικά ταχύρρυθμης, χωρίς το βάθος χρόνου που επιτρέπει να δημιουργηθούν ρίζες, όπως επίσης να αναπτυχθεί μια προσέγγιση πίστης, ιδιοποίησης και συναίσθησης ότι ο χώρος, ανεξάρτητα αν είναι πόλη, χωριό ή περιοχή, ανήκει στους κατοίκους του. Είναι ένα φαινόμενο που συνδέεται με την εξέλιξη αυτής της περιοχής του κόσμου: τα Βαλκάνια των δύο τελευταίων αιώνων. Οι μετακινήσεις των πληθυσμών λόγω των πολέμων, της ανταλλαγής πληθυσμών, των εθνικών εκκαθαρίσεων, υπήρξαν καθοριστικές. Λείπουν, επομένως, οι ισχυροί δεσμοί μεταξύ κοινωνίας, πληθυσμού και χώρου, δεσμοί που υπάρχουν στη δυτική Ευρώπη και δίνουν στις πόλεις της την ικανότητα να ανθίσταται στις διάφορες μόδες, τις διάφορες μετακινήσεις, τις διάφορες δυνάμεις της αγοράς. Από τη μια πλευρά, δεν υπάρχει αυτό το βάθος της ιστορίας, από την άλλη, η Αθήνα, που αποτελεί ένα μύθο για τη Δύση και για την ανθρωπότητα, εκτίθεται σε πιέσεις εξαιρετικά ισχυρές. Βρίσκεται, λοιπόν, ανάμεσα σε δυο ασταθείς παράγοντες : αφενός είναι μια πόλη που την εποφθαλμιούν όλο και περισσότερο σε διεθνές επίπεδο και αφετέρου οι εσωτερικές της δυνάμεις αντίστασης δεν επαρκούν.


Κ.Κ.: Στο βιβλίο σας, προτείνετε η Αθήνα να γίνει μια ανοιχτή πόλη, σταυροδρόμι των πολιτισμών και πρωτοπορία στην έρευνα. Έτσι θα μπορούσε να αντλήσει από μια πιο ευρεία ανάγνωση των ποικίλλων δυνάμεων του ελληνισμού και να δεσμεύσει τη διασπορά να συμμετάσχει σε μια ανανέωση της ταυτότητας της Αθήνας, προωθώντας ταυτόχρονα την Ελλάδα στα κανάλια της παγκοσμιοποίησης. Πρόκειται για μια ‘δυνατή’ εικονογραφία για την Αθήνα και την Ελλάδα;


Γ.Π.: Η ανάλυσή μου με οδηγεί στη διαπίστωση ότι, εάν η Αθήνα συνεχίσει όπως τώρα, δεν θα έχει τη δυνατότητα να εκμεταλλευτεί την παγκοσμιοποίηση και να προσαρμοστεί με αποτελεσματικό τρόπο. Κινδυνεύει να σωρεύσει όλες τις αρνητικές πλευρές της παγκοσμιοποίησης χωρίς τις θετικές της. Το γεγονός ότι είναι μια πόλη που την εποφθαλμιούν μπορεί επίσης να μετατραπεί σε πλεονέκτημα. Αλλά αυτό προϋποθέτει ένα πολιτικό και κοινωνικό παράγοντα ικανό να αδράξει τις ευκαιρίες και να αντισταθεί στις προσπάθειες εκμετάλλευσης. Αυτός ο παράγων, νομίζω, δεν μπορεί να είναι η αθηναϊκή κοινωνία, καθώς δεν έχει ρίζες στην πόλη. Πρέπει να κοιτάξουμε αλλού. Αυτό το αλλού μπορεί να προκύψει από μια έκκληση σε διεθνές επίπεδο σε όλους όσοι έχουν ισχυρές πολιτισμικές ευαισθησίες και μπορούν να αντιληφθούν την Αθήνα ως σύμβολο, ως μύθο. Αυτό το σκεπτικό με οδηγεί στη διασπορά, η οποία αποτελεί μια ελληνική παρουσία πιο ευαισθητοποιημένη στα προβλήματα της παγκοσμιοποίησης. Είναι ποικίλη: υπάρχουν διανοούμενοι, πανεπιστημιακοί, καλλιτέχνες, αλλά και απλοί άνθρωποι που, μέσα από το τραύμα της μετανάστευσης, έχουν συχνά πρόβλημα ταυτότητας. Μπορούμε λοιπόν να κάνουμε έκκληση σε ορισμένα στοιχεία αυτής της διασποράς.


Ωστόσο, υπάρχει ένα άλλο στοιχείο που υπόσχεται πολλά: η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ε.Ε. έχει τώρα ένα πολύ μεγάλο έλλειμμα. Δεν είναι τόσο πολιτικό ή οικονομικό, αλλά συμβολικό. Είναι ένα έλλειμμα εικονογραφικό. Η Ε.Ε. αναζητεί την ταυτότητά της. Από τη μια πλευρά, υπάρχει ο ανταγωνισμός ανάμεσα στην υπάρχουσα ισχυρή εθνική συμβολική, που εμποδίζει την ευρωπαϊκή οικοδόμηση. Από την άλλη πλευρά, έχουμε το δημόσιο διάλογο για τα σύνορα της Ευρώπης. Ο διάλογος αυτός δείχνει πόσο αδαείς είμαστε να ορίσουμε την ταυτότητα της Ευρώπης. Τα δυο αυτά θέματα συνδέονται στενά: το σύνορο ορίζει το χώρο και ο χώρος συνδέεται με την ταυτότητα. Εάν μπορούσαμε να απαντήσουμε στην ερώτηση «ποιός είναι Ευρωπαίος», θα μπορούσαμε να απαντήσουμε και στην ερώτηση «μέχρι πού μπορεί να επεκταθεί η Ευρώπη». Αυτό το μεγάλο συμβολικό έλλειμμα δεν μπορεί να καλυφθεί με λόγια, έχει ανάγκη από πιό απτά στοιχεία, έχει ανάγκη αυτό που ονομάζουμε στη Γεωπολιτική εικονογραφίες. Η Αθήνα είναι πηγή τέτοιων εικόνων. Για το λόγο αυτό αποτελεί ένα θησαυρό για την Ευρώπη και το ευρωπαϊκό σχέδιο. Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να σώσει, κατά κάποιο τρόπο, την Αθήνα από τον ίδιο τον εαυτό της. Αυτό όμως προϋποθέτει η Ευρώπη να αποκτήσει συνείδηση του κεφαλαίου « Αθήνα» - όπως είχε πράξει στο παρελθόν, συγκεκριμένα τον 19ο αιώνα- και να καταλάβει σε ποιο βαθμό, στη σημερινή συγκυρία, αυτό το κεφάλαιο μπορεί να είναι χρήσιμο. Από την πλευρά της, η ελληνική κοινωνία, η αθηναϊκή κοινωνία, πρέπει να δεχτεί μια ευρωπαϊκή παρέμβαση στις υποθέσεις της πόλης, να δεχτεί να εγκαταλείψει το μονοπώλιο που διαθέτει σήμερα στη διαχείριση της Αθήνας. Μια τέτοια παρέμβαση συνεπάγεται έναν αγώνα ενάντια σε πλέγματα συμφερόντων που θα ζημιωθούν από αυτή τη διαδικασία, όπως είναι οι παράγοντες που συνδέονται με μια ευτελή, χαμηλού επιπέδου, κερδοσκοπία στη γη, οι οποίοι δεν θα υποχωρήσουν εύκολα και ενδέχεται να στραφούν σε ένα λόγο ξενοφοβικό, εθνικιστικό κ.λ.π.


Συνολικά, η αθηναϊκή κοινωνία θα χάσει σχετικά λίγα και θα κερδίσει πολλά. Δεν είναι εύκολο, θέτει πολύ σοβαρά πολιτικά προβλήματα, αλλά νομίζω ότι αξίζει τον κόπο να το αντιμετωπίσει κανείς, γιατί αυτή τη στιγμή χάνουμε και καταστρέφουμε έναν πραγματικό θησαυρό για την ανθρωπότητα, για την Ευρώπη και, φυσικά, για την Ελλάδα.


Κ.Κ.: Εάν μια ‘περιπέτεια’ είναι πάντοτε πιθανή για την Αθήνα, πώς θα μπορούσαν οι Αθηναίοι να την ιδιοποιηθούν;


Γ.Π.: Για την Αθήνα, όπως και για την Ελλάδα, μια περιπέτεια, μια αντιστροφή της τύχης, μπορεί να συμβεί μετά από ένα τράνταγμα, ένα «σοκ». Σήμερα βρισκόμαστε σε μια καμπή, χωρίς σοκ, χωρίς καταστροφές, χωρίς κανένα στοιχείο που να προκαλέσει κάποια αφύπνιση. Ζούμε τα προβλήματα μέρα με τη μέρα, βιώνουμε μια σταδιακή, σχεδόν ανεπαίσθητη, υποβάθμιση των συνθηκών ζωής και εργασίας. Δεν υπάρχει το σοκ που θα προκαλούσε συνειδητοποίηση και αντίδραση. Είναι κάτι που δεν μπορούμε να προβλέψουμε, ούτε καν να ελπίσουμε, γιατί σε τελική ανάλυση ένα σοκ είναι επώδυνο. Απλώς, η ιστορική παρατήρηση μας λέει πως στην ιστορία υπάρχουν περιπέτειες.


Κ.Κ.: Με τους Ολυμπιακούς Αγώνες, μπορούμε να μιλήσουμε για ηλεκτροσόκ;


Γ.Π.: Οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι πράγματι ένα γεγονός ενδιαφέρον, αλλά εντελώς ανεπαρκές για αυτού του είδους τη συνειδητοποίηση. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες αποκαλύπτουν μια συλλογική ψυχολογία και, ειδικότερα, μια στάση απέναντι στο χώρο. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες έδειξαν τη δυσκολία μιας μεσογειακής κοινωνίας σαν τη δική μας να προγραμματίσει έγκαιρα τις απαραίτητες παρεμβάσεις, αλλά ταυτόχρονα την ικανότητά της να αυτοσχεδιάσει. Γι’ αυτό και η επιτυχία των Ολυμπιακών Αγώνων υπήρξε μια τεράστια έκπληξη για τη διεθνή κοινότητα. Η έλλειψη οργάνωσης, προγραμματισμού, σχεδιασμού κατά τη διάρκεια των ετών και των μηνών που προηγήθηκαν του γεγονότος προμήνυε μια αποτυχία. Γιατί; Επειδή οι Έλληνες αφήνουν τα πράγματα για την τελευταία στιγμή. Ταυτόχρονα, καθώς αυτή η έλλειψη σχεδιασμού έχει γίνει συνήθεια, έχουμε μάθει να κινητοποιούμαστε ακριβώς την τελευταία στιγμή. Εάν, για παράδειγμα, μια άλλη κοινωνία, γερμανική, γαλλική, καναδική ή αμερικανική, αναλάμβανε τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην κατάσταση που ήταν λίγους μήνες πριν από τους αγώνες, πιστεύω πως θα είχε περιέλθει σε απόγνωση.


Μπορούμε να κάνουμε μια πρώτη διαπίστωση: η έλλειψη σχεδιασμού αντισταθμίστηκε από την ικανότητα για μια πολύ αποτελεσματική κινητοποίηση της τελευταίας στιγμής. Αυτή η ικανότητα αποτελεί μια προϋπόθεση απαραίτητη- διαφορετικά οι Ολυμπιακοί Αγώνες θα είχαν αποτύχει- αλλά όχι επαρκή. Μια άλλη προϋπόθεση είναι να υπάρχει η βούληση, πράγμα που μας οδηγεί σε μια άλλη ενδιαφέρουσα παρατήρηση. Το κίνητρο για την ελληνική και την αθηναϊκή κοινωνία να κάνει αυτή την δύσκολη προσπάθεια συνδέεται με την εικόνα προς τα έξω. Οι εξαιρετικά αρνητικές κριτικές και η ειρωνεία που κυριάρχησε στο διεθνή Τύπο προκάλεσαν μια αντίδραση πολύ μεσογειακή, πολύ «ανθρωπολογική», την οποία εξηγούν οι αναλύσεις των ανθρωπολόγων της δεκαετίας του πενήντα για τις κοινωνικές και πολιτιστικές δομές των μεσογειακών χωρών, ιδιαίτερα των ελληνικών. Αυτές οι μελέτες έδειξαν ότι στις κοινωνίες των χωρών όπου το κοινωνικό κύτταρο είναι η οικογένεια, το σπίτι, η εικόνα που δίνεται προς τα έξω αποτελεί αντικείμενο ανταγωνισμού ανάμεσα στις διάφορες οικογένειες. Το χειρότερο που μπορεί να συμβεί είναι να χάσεις την υπόληψή σου, το πραγματικό κοινωνικό κεφάλαιο είναι αυτή η εικόνα. Όταν, λοιπόν, λίγους μήνες πριν τους αγώνες, οι Έλληνες κατάλαβαν ότι διακινδύνευαν την υπόληψή τους, οι Αγώνες λειτούργησαν ως κινητήρια δύναμη.


Υπάρχει άλλο ένα ενδιαφέρον στοιχείο που αφορά τη συλλογική ψυχολογία απέναντι στη διαχείριση του χώρου. Στις μεσογειακές κοινωνίες μας, οι αντιλήψεις και οι συμπεριφορές σε σχέση με το χρόνο είναι πολύ διαφορετικές από ό, τι στις δυτικές κοινωνίες. Στις δυτικές κοινωνίες, οι προθεσμίες έχουν πραγματική αξία. Στις μεσογειακές κοινωνίες, οι προθεσμίες δεν έχουν καμία αξία. Κανείς δεν τις παίρνει στα σοβαρά. Το μεγάλο πλεονέκτημα των Αγώνων είναι ότι έχουν συγκεκριμένη προθεσμία. Δηλαδή, ούτε καν οι Μεσόγειοι δεν μπορούν να πουν: δεν βαριέσαι, θα τελειώσουμε τις υποδομές ένα μήνα μετά τους Αγώνες. Είναι μια προθεσμία αξιόπιστη, με χειροπιαστή αξιοπιστία. Η «άϋλη» αξιοπιστία, όπως λειτουργεί στη Δύση, δεν μπορεί να λειτουργήσει στην Ελλάδα. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες επιτρέπουν να κάνουμε κάποιες διαπιστώσεις πολύ χρήσιμες, τόσο για την Ελλάδα όσο και για τη θεωρία της πολεοδομίας και του προγραμματισμού: ότι πρέπει να λαμβάνουμε σοβαρά υπ’όψη τους πολιτισμικούς παράγοντες, σε αντίθεση με τη θεωρία της τεχνοκρατικής πολεοδομίας, σύμφωνα με την οποία μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις ίδιες διαδικασίες, τα ίδια εργαλεία, σε οποιαδήποτε κοινωνία. Ωστόσο, οι Ολυμπιακοί Αγώνες δεν συνιστούν ένα γεγονός επαρκούς βάθους και σημασίας. Είναι μια μεγάλη γιορτή, ανανεώνουν τις υποδομές, αλλά από εκεί και πέρα η ζωή τραβά το δρόμο της, οι ολυμπιακές τοποθεσίες εγκαταλείπονται και υποβαθμίζονται.


Ο λόγος που γίνομαι τόσο κριτικός είναι διότι αυτή η χώρα και η πρωτεύουσά της διαθέτουν πολύ μεγάλα πλεονεκτήματα και πόρους, καθώς και πολύ μεγάλο πολιτισμικό και κοινωνικό πλούτο. Είναι ένας πλούτος που έρχεται από τα κάτω. Κατά κάποιο τρόπο, μοιάζει να είναι σε αντίθεση με την επίσημη πολεοδομία. Είναι αυτό που αποκάλεσα σε ένα βιβλίο μου για τα Βαλκάνια «εκδίκηση της ανατολίτικης πόλης». Η εκδίκησή της μοιάζει μερικές φορές με μια έκρηξη που γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης και επαναλαμβάνεται με διαφορετικές μορφές. Για να δώσω ένα παράδειγμα: το τέλος του ψυχρού πολέμου προκάλεσε μαζική έλευση προσφύγων και μεταναστών, κυρίως αυτών που αποκαλούμε Έλληνες του Πόντου, Έλληνες της πρώην ΕΣΣΔ. Μη μπορώντας να εκποιήσουν την περιουσία τους και να μεταφέρουν το αντίτιμο στην Ελλάδα, βρήκαν - με τη «συνενοχή» των ελληνικών αρχών-τον τρόπο να αγοράζουν προϊόντα στην πρώην ΕΣΣΔ, να τα εισάγουν στην Ελλάδα ως οικοσκευή, δηλαδή ως αντικείμενα που ανήκουν στη οικογένεια και εισάγονται ατελώς κατά την μετοικεσία, και να τα πωλούν σε εντελώς χαοτικές λαϊκές αγορές. Για αρκετά χρόνια είχαμε αυτές τις ποντιακές αγορές σε διάφορες συνοικίες, και κυρίως στο Μοναστηράκι, που μας έδιναν την εντύπωση ότι βρισκόμαστε στο παζάρι μιας ανατολίτικης πόλης. Βρισκόμασταν σε ένα χώρο με πολιτισμική ποικιλία, πλημμυρισμένο από ανθρώπους που έφερναν κάποια ανανέωση. Τώρα αυτές οι δραστηριότητες τελείωσαν, οι μετανάστες πούλησαν ό, τι είχαν να πουλήσουν. Έχουμε, αντίθετα, μια συνεχή έλευση μεταναστών από άλλους χώρους στην Αθήνα, που φέρνουν τα αρώματα και τα χρώματα ενός κόσμου ακόμη πιο ανατολίτικου. Είναι στοιχεία που επιτρέπουν κάπως την καταπολέμηση αυτού του οδοστρωτήρα, που είναι η κερδοσκοπία της γης και που ακολουθεί τους κανόνες του χρήματος και της αγοράς.


Κ.Κ.: Πώς μπορεί ένας πολεοδόμος να χρησιμοποιήσει τον πλούτο και την πολιτισμική ποικιλία που φέρνουν αυτά τα στοιχεία;


Γ.Π.:Δεν είναι θέμα πολεοδομίας γιατί αυτές οι δυνάμεις που έρχονται, στην πραγματικότητα μάχονται εκείνη την πολεοδομία που είναι προσαρμοσμένη στις δυνάμεις της αγοράς ή που λειτουργεί σε ένα επίπεδο ουτοπίας και απόστασης από τις πραγματικές δυνάμεις της αγοράς και της πόλης. Είναι μια μορφή αντίστασης. Είναι κύματα που εξαντλούνται, αφήνοντας όμως ένα κατάλοιπο. Κάθε κύμα φέρνει μια νέα στρώση, δίνοντας πραγματικό πλούτο σε όλες αυτές τις πόλεις. Πρόκειται γι αυτό που, στην πραγματικότητα, χαρακτηρίζει τις πόλεις: η πολυπλοκότητα και η ποικιλία της μνήμης και της ανάμνησης. Είναι φαινόμενα μακράς διάρκειας. Δεν μπορούμε να περιμένουμε ότι σε μία ή σε δύο δεκαετίες η κατάσταση θα έχει μεταβληθεί από αυτές τις διαδοχικές στρώσεις. Μπορούμε να χαρούμε, μπορούμε να εκτιμήσουμε την ατμόσφαιρα, μπορούμε να συμμετάσχουμε, μπορούμε να ζήσουμε στιγμές αγαλλίασης με αυτή την εισβολή ατίθασων στοιχείων, δεν μπορούν όμως αυτά τα φαινόμενα να επιλύσουν τα μεγάλα προβλήματα της πόλης. Η ανάγκη ενός συνειδητού παίκτη είναι θεμελιακή. Είναι απαραίτητο να υπάρξει ένα πολιτικός παράγων ικανός να εκπροσωπήσει το συλλογικό αγαθό, ένα αγαθό που μπορεί να υπερβεί τους κατοίκους και να υπηρετήσει πιο μακροπρόθεσμα την ψυχή της πόλης, το δυναμικό της, προσπαθώντας να το σώσει. Γι’ αυτό πιστεύω ότι έχουμε ανάγκη να ανοιχτούμε, να βγούμε από την ελληνική εθνική ή εθνικιστική λογική που θεωρεί ότι διαθέτει τη μονοπωλιακή ιδιοποίηση αυτού που συμβολίζει αυτός ο χώρος. Πρέπει να σταματήσουμε να εκποιούμε τους πολιτισμικούς μας θησαυρούς έναντι του πινακίου φακής της οικοπεδοποίησης, της αντιπαροχής, της πελατειακής πολιτικής που υπηρετεί τα μικροσυμφέροντα έναντι ψήφων. Να δώσουμε την Αθήνα στην Ευρώπη και τον κόσμο, ζητώντας παράλληλα τη συμβολή του για να σώσουμε την Αθήνα από τον εαυτό της.

Enter your email address:

Delivered by FeedBurner
















Join the Blue Ribbon Online Free Speech Campaign








Referrers

Based on original Visionary template by Justin Tadlock
Visionary Reloaded theme by Blogger Templates | Distributed By Magazine Template

Visionary WordPress Theme by Justin Tadlock