Το άρθρο 16 και η συζήτηση που δεν γίνεται

Νέο Άρθρο

Η συζήτηση που διεξάγεται αναφορικά με την αναθεώρηση του άρθρου 16 είναι εν πολλοίς ξεπερασμένη από τα πράγματα, ημιτελής, παραπλανητική και υποκριτική.

Ξεπερασμένη διότι, το κρατικό μονοπώλιο στην ανώτατη εκπαίδευση συνιστά μοναδικό αναχρονισμό στον ευρωπαϊκό χώρο. Σύμφωνα μάλιστα με την κοινοτική οδηγία 36/2005, την οποία καλούμαστε να εφαρμόσουμε από τον προσεχή Οκτώβριο, επιβάλλεται η αναγνώριση των πτυχίων των συνεργαζόμενων με ξένα πανεπιστήμια κολεγίων που λειτουργούν στη χώρα μας.

*Κάντε κλικ εδώ για να διαβάσετε τη συνέχεια και να σχολιάσετε*

Φαντάζει ωραία καμμένη η σημαία;

Η απάντησή μου στο ερώτημα του τίτλου του σημερινού άρθρου είναι σαφώς και πολύ έντονα όχι. Για μένα η σημαία δεν είναι απλώς ένα κομμάτι ύφασμα, όπως ακριβώς ο τάφος του πατέρα μου δεν είναι ένα κομμάτι μάρμαρο και το πατρικό μου σπίτι δεν είναι ένας σωρός από κεραμίδια, πέτρες και ξύλα.

Το ζήτημά μου όμως δεν είναι αυτό και θέλω να το ξεκαθαρίσω εξαρχής. Δεν συζητώ ένα θέμα αισθητικής ή πολιτικής φύσης. Δεν με ενδιαφέρει αν το κάψιμο της σημαίας είναι εθνικιστικό ή διεθνιστικό, αν είναι ευγένεια ή αγένεια, αν θα διώξῃ τις βάσεις του θανάτου ή θα πετάξῃ τους Τούρκους στην θάλασσα της Κερύνειας. Αδιαφορώ πλήρως, καθόσον αφορᾴ την παρούσα θεματική, αν καίνε την σημαία οι φασίστες ή οι μασίστες, οι αναρχοαυτόνομοι ή οι αναρχοχαρούμενοι. Το μόνο που διαφέρει εδώ νομικώς είναι ποιος βλάπτεται από μια τέτοια συμπεριφορά.

Για να έχουμε μια πρώτη σχετική εποπτεία, τα σχετικά άρθρα είναι τα άρ. 155 και 181 του Ποινικού Κώδικα, τα οποία έχουν ως εξής:

Άρ. 155 – Προσβολή συμβόλων ξένου κράτους. Όποιος, για να εκδηλώσει μίσος ή περιφρόνηση, αφαιρεί, καταστρέφει, παραμορφώνει ή ρυπαίνει την επίσημη σημαία ή έμβλημα της κυριαρχίας ξένου κράτους που τελεί σε ειρήνη με την Eλλάδα και είναι αναγνωρισμένο από αυτήν ή διακόπτει ή ηχητικά παρεμποδίζει τη δημόσια ανάκρουση του εθνικού του ύμνου, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρις έξι μηνών ή με χρηματική ποινή, εφόσον η αμοιβαιότητα είναι εξασφαλισμένη τόσο κατά το χρόνο εκτέλεσης της πράξης, όσο και κατά το χρόνο εκδίκασής της. H δίωξη ασκείται μόνο ύστερα από αίτηση της ξένης κυβέρνησης.

‘Αρ. 181 – Προσβολή συμβόλων του ελληνικού Kράτους. Όποιος, για να εκδηλώσει μίσος ή περιφρόνηση, αφαιρεί, καταστρέφει, παραμορφώνει ή ρυπαίνει την επίσημη σημαία του Kράτους ή έμβλημα της κυριαρχίας του, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο (2) ετών.

Δύο πρόχειρες παρατηρήσεις: Αξιοσημείωτο ασφαλώς είναι το γεγονός ότι η ελληνική νομοθεσία εν μέρει προστατεύει περισσότερο τα αλλοδαπά σύμβολα, εφόσον απαγορεύεται ακόμη και η διακοπή ή παρεμπόδιση της ανάκρουσης του αλλοδαπού εθνικού ύμνου! Από την άλλη πλευρά βέβαια η ποινή είναι σαφώς ηπιώτερη όταν προσβάλλωνται τα αλλοδαπά σύμβολα (φυλάκιση μέχρι έξι μηνών έναντι φυλάκισης μέχρι δύο ετών), ενῴ τίθενται και κάποιοι μάλλον αυτονόητοι περιορισμοί (αρχή αμοιβαιότητας, αίτηση δίωξης της αλλοδαπής κυβέρνησης). Απαραίτητο σε κάθε περίπτωση είναι το υποκειμενικό στοιχείο του αδίκου της εκδήλωσης μίσους ή περιφρόνησης, το οποίο θα επικαλεστώ αφειδώς στην επιχειρηματολογία μου στην συνέχεια.

Ποιος βλάπτεται λοιπόν; Ασφαλώς θα προκαλήται κάποια πολύ σπουδαία βλάβη, ώστε να δικαιολογήται η πολυτέλεια δύο διατάξεων στον Ποινικό Κώδικα. Το ξένο κράτος τάχα ή η πολιτειακή εξουσία, όπως φαίνεται από τον τίτλο των αντίστοιχων κεφαλαίων του Ποινικού Κώδικα; Τι να πω, δεν έχω ιδέα. Όζουν ψευδεγκλήματος οι διατάξεις.

Να μια μικρή σκέψη όμως: σύμφωνα με το άρ. 8 παρ. 11 περ. ε΄ Ν. 851/1978 «η Εθνική Σημαία... δεν απορρίπτεται εις τα άχρηστα, αλλά αντικαθιστάμενη λόγῳ παλαιότητας, καταστρέφεται κατά προτίμησιν διά της πυράς» Με λίγα λόγια δηλαδή, η ίδια ακριβώς αντικειμενική συμπεριφορά, το κάψιμο της σημαίας, οτέ μεν τιμωρείται από τον ποινικό νόμο, οτέ δε όχι μόνον δεν τιμωρείται, αλλά επιβάλλεται και ως υποχρεωτικός τρόπος καταστροφής της σημαίας! Και το μόνο που διαχωρίζει τις δύο περιπτώσεις και δικαιολογεί δήθεν το χάος που παρεμβάλλεται ανάμεσα στην δεοντολογική τιμή «απηγορευμένο» και την δεοντολογική τιμή «επιτρεπόμενο» είναι ακριβώς το μίσος και η περιφρόνηση. Και πέραν τούτου ουδέν.

Είναι πολύ δύσκολο νομίζω να βρεθῄ στην ποινική μας νομοθεσία πιο κρυστάλλινη περίπτωση δίωξης του φρονήματος και όχι της πράξης καθ’ αυτήν, αλλά απλώς και μόνον εξ αφορμής της, κατά παράβασιν της αρχής με την οποία γαλουχήθηκαν γενιές νομικών: cogitationis poenam nemo patitur. Και detestationis θα προσέθετα.

Γλαύκα εις Αθήνας και λαδοτύρι στον Μανταμάδο κομίζω βέβαια λέγοντας ότι μια τέτοια διάταξη αντίκειται στο άρ. 7 παρ. 1 του Συντάγματος, το οποίο ορίζει ότι απαραίτητη προϋπόθεση του εγκλήματος είναι η ύπαρξη πράξης, και ως εκ τούτου είναι συνταγματική υποχρέωση κάθε δικαστή να μην την εφαρμόζη κατ’ άρ. 87 παρ. 2 Συντ.

Δεν είναι όμως μόνο αυτό το πρόβλημα. Ακόμη και αν υποθέταμε ότι προστατεύεται από προσβολή κάποιο πραγματικό έννομο αγαθό, η απόφαση της εγκληματοποίησης θα έπρεπε να ληφθῄ μετά ενδελεχή στάθμιση με το συνταγματικό δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης και μάλιστα με τον πυρήνα ίσως του δικαιώματος που συνιστᾴ η ελευθερία της πολιτικής έκφρασης. Όπως δεν μπορούμε να απαγορεύσουμε ένα σύνθημα, μια χειρονομία, ένα εμβατήριο (ας μην σχολιάσω επί του παρόντος το θλιβερό άρ. 86a του γερμΠΚ), έτσι πρέπει ο δημοκρατικός νομοθέτης να είναι πάρα πολύ επιφυλακτικός ως προς την δίωξη τέτοιων συμβολικών πράξεων, στρεφόμενων υποτίθεται κατά κάποιων νεφελωδών κρατικών εννόμων αγαθών, την στιγμή που η απαγόρευση προσβάλλει την πολύ συγκεκριμένη ελευθερία πολιτικής έκφρασης του κάθε πολίτη. In dubio pro libertate!

Και όμως το πράγμα θα μπορούσε να μην έχῃ έτσι στην καθ’ ημάς ανθυπομέτρια νομική πραγματικότητα. Αρκεί να διευρύνουμε λίγο την νομική μας αντίληψη και να στρέψουμε το φιλοπερίεργο βλέμμα μας ως άλλοι Οδυσσείς στον νόον του αμερικανικού Supreme Court, όπως εκφράστηκε στην προσωπική μου αγαπημένη απόφαση Texas vs Johnson το 1989. Στην περίπτωση εκείνη κάποιος Μαοϊστής έκαψε την αμερικανική σημαία έξω από το συνέδριο του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στο Ντάλλας. Το Supreme Court, έστω με την ισχνή πλειοψηφία 5-4, έκρινε ότι η ελευθερία του λόγου καλύπτει τέτοιες πράξεις και άφησε τον Ρένκβιστ και τους ομοίους του να κλαψουρίζουν για τα σύμβολα της εθνικής ενότητας, την προσωποποίηση του Έθνους και το δέος που νιώθουν ενώπιον της αστερόεσσας.

Και αφού άρχισα αναρχικά, θα κλείσω στρατοκαυλικά:

Προς την σημαία παρουσιάστε, αρμ!

Σημασία δεν έχει για το ευνομούμενο κράτος η σημαία καθ’ αυτήν∙ σημασία έχει αυτό που η σημαία αντιπροσωπεύει: την πολύτιμη ελευθερία να την καίω ή να της παρουσιάζω όπλα

.

"Τι κάνουν οι bloggers;"

Αναρωτιέται ο γνωστός σύμβουλος επικοινωνίας, κ. Θαλής Π. Κουτούπης, και καταθέτει την άποψή του με την οποία δεν φαίνεται να συμφωνούν πολλοί από τους σχολιαστές στο blog μου. Η συζήτηση άρχισε. Η δική σας άποψη ποια είναι;

Κριτικάροντας τον Hobsbawm

Ο Brad DeLong είναι καθηγητής Οικονομικών στο πανεπιστήμιο του Berkley. Και ως τέτοιος, δεν αποτελεί μεγάλη έκπληξη το γεγονός ότι είναι οπαδός της Ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας, την οποία και προβάλλει ως ένα από τα αντίβαρα στην κομμουνιστικά νοσταλγική αφήγηση του Hobsbawm. Θα ήταν λάθος όμως να δώσουμε έμφαση σε αυτό το σημείο.

Αφενός γιατί η σοσιαλδημοκρατία του Delong συμπληρώνεται από ορισμένες φιλελεύθερες ιδέες που είναι κοινός τόπος στις ΗΠΑ - αλλά αντικείμενο πολιτικού διακυβεύματος στην Ελλάδα- , αφεταίρου γιατί το εντυπωσιακό μέρος του κειμένου είναι ο λεπτομερής τρόπος με τον οποίο αποδομεί την λογική του Μαρξιστή ιστορικού, ο οποίος ως πρόσωπο και ως θέση αποτελεί μια από τις ιερές αγελάδες που ασκούν κυριαρχούν ιδεολογική κυριαρχία στη χώρα μας.

Προφητεία 2.0

Απ’ ότι φαίνεται, κάθε γενιά έχει και τους δικούς της προφήτες της καταστροφής. Τα αρχαία χρόνια τους έβρισκες στους δρόμους να φωνάζουν στο πλήθος για το τέλος του κόσμου που πλησιάζει. Αργότερα, φόρεσαν ιερατικούς μανδύες και συνέχισαν να φωνάζουν στο πλήθος για το τέλος του κόσμου που πλησιάζει.
Στο πρόσφατο παρελθόν, κρατούσαν σφυροδρέπανα και κατέβηκαν ξανά στους δρόμους προσπαθώντας να επισπέυσουν το τέλος του κόσμου που έτσι κι αλλιώς θα ερχόταν. Στην εποχή μας, φοράνε κοστούμια και κάνουν περιοδίες δίνοντας διαλέξεις, οργανώνουν συναυλίες και γράφουν αναφορές για... το τέλος του κόσμου που δε θα αργήσει πια να έρθει.
Ακόμα και η ρητορική τους δεν έχει αλλάξει πολύ από την εποχή που φορούσαν τους ιερατικούς μανδύες:

Al Gore: The only thing they have left is cash and now they're offering cash for so-called skeptics who will try to confuse people about what the science really say. But it's unethical because now the time has come when we have to act.

Η Stern Review on the Economics of Climate Change, μια αναφορά του γνωστού οικονομολόγου N. Sterns και της ομάδας του, κάνει ένα βήμα παραπάνω. Όχι μόνο προβλέπει το πως θα είναι η οικονομική κατάσταση του πλανήτη μετά από εκατό χρόνια, αλλά μας προσφέρει και τον τρόπο που θα αποφύγουμε το... guess what!... τέλος του κόσμου που πλησιάζει. Και όλα αυτά με ελάχιστο κόστος: 1% του εισοδήματός μας. (Για μια αναλυτική κριτική της αναφοράς Stern, σας παραπέμπω στο πολύ εύστοχο κείμενο του Robert O. Mendelsohn ‘A Critique of the Stern Report’.)

Αναρωτιέμαι: Πως θα μας φαινόταν αν κάποιος έγραφε μια αναφορά στις αρχές του 20ου αιώνα ισχυριζόμενος ότι μπορεί να προβλέψει την οικονομική κατάσταση του πλανήτη στις αρχές του 21ου; Να σημιώσω μόνο ότι στο ενδιάμεσο διάστημα μεσολάβησαν, μεταξύ άλλων, η τεράστια εξάπλωση της χρήσης του αυτοκινήτου, τα αεροπορικά ταξίδια, η πυρηνική ενέργεια, ο ηλεκτρονικός υπολογιστής, το internet και δυο παγκόσμιοι πόλεμοι. Και ο Elvis.

Έχω την αίσθηση ότι το μόνο που μπορεί κανείς να προβλέψει με κάποια σιγουριά, είναι το είδος των ‘λυσεων’ που μας προσφέρονται κάθε φορά ως μονόδρομος:

Stern Report (executive Summary): Putting an appropriate price on carbon – explicitly through tax or trading, or implicitly through regulation – means that people are faced with the full social cost of their actions. This will lead individuals and businesses to switch away from high-carbon goods and services, and to invest in low-carbon alternatives.

Στο ίδιο ύφος κινείται δυστυχώς και ο, κατά τα άλλα πολύ συμπαθής, ευρωβουλευτής της Ν.Δ. Κωστής Χατζηδάκης στο πρόσφατο άρθρο του στην εφημερίδα Athens Voice, με τον εντυπωσιακό τίτλο ‘Έχουμε 10 χρόνια περιθώριο για να σώσουμε τον πλανήτη!’. Διαβάζοντάς το, δεν μπορούσα να αποφύγω τις παρακάτω παρατηρήσεις.

1. Ο κ. Χατζηδάκης ισχυρίζεται ότι «ο Άγγλος οικονομολόγος Nίκολας Στερν επικεντρώθηκε στις οικονομικές συνέπειες της περιβαλλοντικής καταστροφής, τονίζοντας ότι η παγκόσμια οικονομία θα συρρικνωθεί κατά 20% μέχρι το τέλος του αιώνα».
Ακόμα όμως και η ίδια η αναφορά Stern είναι πιο συντηρητική στις δυσοίωνες προβλέψεις της:

Stern Report (executive Summary): Developed countries in lower latitudes will be more vulnerable - for example, water availability and crop yields in southern Europe are expected to decline by 20% with a 2°C increase in global temperatures. Regions where water is already scarce will face serious difficulties and growing costs.

2. «Για την Ελλάδα», γράφει ο κ. Χαζηδάκης, «έκθεση του Πολυτεχνείου προειδοποιεί ότι μέχρι το τέλος του αιώνα 6.000 από τα 15.000 χλμ. της ελληνικής ακτογραμμής θα πλημμυρίσουν, με καταστροφικές προεκτάσεις για τον τουρισμό».
Αν και δεν κατάφερα να εντοπίσω την εν λόγω αναφορά, έπεσα πάνω σε μια συνέντευξη του καθηγητή του ΕΜΠ Ευστράτιου Δουκάκη που παρουσίαζε τα αποτελέσματά της στην εφημερίδα το Έθνος. Στη συνέντευξή του αυτή, ο καθηγητής μας πληροφορεί ότι «άνοδος της τάξης του ενός βαθμού της μέσης θερμοκρασίας των ωκεανών σημαίνει πως ανεβαίνει η στάθμη της θάλασσας κατά 1 μέτρο». Για το συγκεκριμένο όμως ζήτημα, το πρόσφατο πόρισμα της IPCC αναφέρει ότι το πιο δυσμενές σενάριο για την αύξηση της θερμοκρασίας στον 21ο αιώνα (4.0 βαθμοί Καλσίου στην περίοδο 2090-2099) συνοδεύεται από αύξηση της στάθμης της θάλασσας κατά 26-59 εκατοστά του μέτρου.

3. Τελειώνοντας την επιχειρηματολογία του για το ζήτημα, ο κ. Χατζηδάκης σημειώνει:

Δεν είναι τυχαίο ότι, τελευταία, ακόμα και ο πρόεδρος Mπους αναγκάστηκε για πρώτη φορά στην ετήσια ομιλία του στο Kογκρέσο να μιλήσει για «σοβαρή πρόκληση που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα λόγω της κλιματικής αλλαγής».

Κινδυνεύοντας να κατηγορηθώ για ad hominem λογικές ακροβασίες, οφείλω να θυμίσω ότι ο ίδιος κύριος, λίγα χρόνια πριν, μας προειδοποιούσε για τα όπλα μαζικής καταστροφής στο Ιράκ. Οι κατόπιν εξελίξεις επιβάλλουν νομίζω να είμαστε λιγάκι καχύποπτοι και για τις προθέσεις και για την ειλικρίνειά του.

Καλό είναι να αφήσουμε τους επιστήμονες να συνεχίσουν τη δουλειά τους και να στηρίζουμε το έργο τους ανεξάρτητα από το αν μας αρέσουν τα αποτελέσματα των ερευνών τους. Καλό είναι όμως και να κρατάμε μικρό καλάθι όταν διαβάζουμε προβλέψεις για την κατάσταση – οικονομική, κλιματική, κλπ. – του πλανήτη μετά από 100 και 200 χρόνια. Καλό είναι και να κρατάμε τις αποστάσεις μας από την προπαγάνδα των πράσινων σοσιαλιστών που προσπαθουν να επιβάλουν την αζτέντα τους με αφορμή τις (δικαιολογημένες) ανυσηχίες μας για το μέλλον.

Υ.Γ. Όσο έγραφα αυτό το σχόλιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να γίνει ο ‘παγκόσμιος ηγέτης’ στην αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών. Ο Guardian αναφέρει: Greenpeace praised it as the biggest decision taken to fight global warming since the Kyoto protocol 10 years ago.

Το μοντέλο ηγεσίας του Τσάβες

Νέο Άρθρο

Η Λατινική Αμερική έχει δοκιμαστεί σε όλο το μήκος της ιστορίας της από εγχειρήματα επιβολής κολεκτιβιστικών θεσμών τα οποία έχουν ως συνέπεια τη φτωχή απόδοση των οικονομιών της που συνίσταται στην αναιμική ανάπτυξη, την καταφανή ανισομερή διανομή του πλούτου, την εκτεταμένη φτώχεια, την αντιπαραγωγική και λιμνάζουσα κατανομή τεράστιων περιουσιακών αποθεμάτων που όλα μαζί οδηγούν σε μία ιδιότυπη κοινωνική σύνθεση που αδυνατεί να διαχειριστεί έναν αφάνταστο επίγειο παράδεισο. Από την ανακάλυψή της και καθ’ όλη τη διάρκεια των νεότερων χρόνων, οι Ισπανοί και Πορτογάλοι κατακτητές, με διάφορα προσωπεία, τυχοδιώκτες κονκισταδόροι, ιεραπόστολοι της καθολικής εκκλησίας, επίσημοι τοποτηρητές των βασιλικών αυλών, εγκαθίδρυσαν σε όλη την Λατινική Αμερική απ’ άκρη σ’ άκρη τον φεουδαρχικό κολεκτιβισμό με εμφανή χαρακτηριστικά στάσιμης δουλοπαροικίας που ακινητοποίησε την κοινωνική δυναμική και την οικονομική άνθηση για όλη την ιστορία της μέχρι σήμερα...

*Κάντε κλικ εδώ για να διαβάσετε τη συνέχεια και να σχολιάσετε*

Εκδήλωση στην Θεσ/νίκη για το άρθρο 16

Η Φιλελεύθερη Συμμαχία διοργανώνει την Κυριακή 18 Μαρτίου, στις 12 το μεσημέρι, στο ξενοδοχείο "Ηλέκτρα Παλλάς", αίθουσα "Ολυμπιάδα", εκδήλωση-συζήτηση με θέμα την αναθεώρηση του άρθου 16 του Συντάγματος.

Εισηγητές είναι οι κύριοι:
Φαίδων Κοζίρης , ομ. καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ
Οδυσσέας Γαλάνης, υπ. διδάκτορας τμ. Γεωλογίας ΑΠΘ
Αθανασίος Τσιούρας , δικηγόρος.

Θα χαρούμε να μας τιμήσετε με την παρουσία και την συμμετοχή σας.

Η εξύμνηση του μιλιταρισμού

Σήμερα βγαίνουν στις αίθουσες οι "300", μια ταινία βασισμένη στο κόμικ του Frank Miller (αποκλείεται μην το έχετε προσέξει, μήνες τώρα μας τα έχουν πρήξει με το trailer του). Δεν με απασχολεί η καλλιτεχνική πλευρά της ταινίας. Πιθανόν να είναι κορυφαία ταινία. Αυτό που με απασχολεί είναι άλλος ένας κρίκος στην αλυσίδα της αυξανόμενης εξύμνησης και εξιδανίκευσης της αρχαίας Σπάρτης. Τα τελευταία χρόνια έχει γεμίσει η αγορά με περιοδικά "ιστορίας" που δεν αφήνουν ευκαιρία να εξυμνήσουν τις στρατιωτικές επιτυχίες, την κοινωνική οργάνωση και τελικά τις αξίες της αρχαίας Σπάρτης, ενώ αντίστοιχα βιβλία μυθιστορίας (Πρέσφιλντ κτλ) σαρώνουν στις πωλήσεις. Και τώρα έχουμε την πρώτη από τις αναμενόμενες ταινίες του Χόλιγουντ για τις Θερμοπύλες.

Η Θερμοπύλες και η Σπάρτη πουλάνε εμπορικά, αναμφίβολα. Δεν υπάρχει καμιά σκοτεινή συνωμοσία πίσω από αυτό. Είναι αποτέλεσμα της φυσικής τάσης του ανθρώπου να ταυτίζεται με το outsider και να θαυμάζει όσους αψηφούν τον μεγαλύτερο φόβο του, τον θάνατο. Η ανθρώπινη ιστορία είναι γεμάτη από παρόμοια πρότυπα. Οι Σαμουράι και οι Νταϊμίγιο που κρατούσαν την Ιαπωνία στην απομόνωση και την καθυστέρηση για αιώνες, οι ιππότες και οι φεουδάρχες του Μεσαίωνα κτλ. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, η Ελλάδα του 480 π.Χ. βρέθηκε μια ανάσα από την υποδούλωση και την τύχη των Ελλήνων της Ιωνίας. Σώθηκε όμως όχι χάρη στους μιλιταριστές Σπαρτιάτες αλλά τους δημοκράτες Αθηναίους και τα ξύλινα τείχη τους. Ακόμα και αν πρέπει να εξυμνηθούν κάποιοι για τις Θερμοπύλες, αυτοί θα έπρεπε να είναι οι 700 Θεσπιείς που έμειναν από ελεύθερη επιλογή τους και όχι οι Σπαρτιάτες που έμειναν από υποχρέωση.

Η προβολή της Σπάρτης είναι η προβολή του ιδανικού του απόλυτα ολοκληρωτικού κράτους, που λιώνει το άτομο, που διαλύει τους οικογενειακούς δεσμούς και μετατρέπει τις οικογενειακές σχέσεις σε μηχανισμούς κρατικής προπαγάνδας. Το σπαρτιατικό κράτος ήταν ολοκληρωτικό, σε βαθμό που ούτε τα σύγχρονα ολοκληρωτικά κράτη δεν μπορούν να διανοηθούν, αφύσικο ακόμα και για τα μέτρα και τις συνθήκες της αρχαιότητας. Οι αξίες της Σπάρτης είναι αυτές της αριστοκρατικής μειοψηφίας που μέσω της βίας και της δεξιοτεχνίας σε αυτήν επιβάλλεται επί των υπόδουλων, των οποίων η παραγωγικότητα την συντηρεί. Η σπαρτιατική κοινωνία δεν ήταν παρά ένα μεγάλο στρατόπεδο, και οι ιδέες που γαλουχούνταν όλοι αριστοκράτες "όμοιοι" ήταν μονάχα ότι τους έκανε πιο αποτελεσματικούς στη μάχη. Από τα 7 τους χρόνια υποχρεωμένοι να ζουν σε κρατικά κοινόβια και να εκπαιδεύονται για ένα και μόνο πράγμα, να διατηρούν με τα όπλα την εξουσία τους επί των ειλώτων τους εντός του κράτους τους και επί των υποτελών "συμμάχων" τους εκτός του. Είχε όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά ενός πλήρως ολοκληρωτικού κράτους (μέχρι και KGB της εποχής είχε, την Κρυπτεία).

Η αυτοθυσία των Σπαρτιατών δεν ήταν αποτέλεσμα των ιδανικών τους για την ελευθερία των Ελλήνων, αλλά της υποταγής τους στις εντολές του κράτους τους, τις οποίες είχαν μάθει να υπακούν από παιδάκια. Δεν διέφερε σε τίποτα από την . Άλλωστε δεν πέρασε και πολύς καιρός αργότερα όταν, πάλι για να προστατέψουν και να επεκτείνουν το κράτος τους και την καταπιεστική του εξουσία, δεν δίστασαν να μηδίσουν. Προκειμένου να νικήσουν τον Πελοπονησιακό Πόλεμο, οι απόγονοι των 300, δεν είχαν ιδιαίτερους ηθικούς και ιδεολογικούς ενδοιασμούς να πουλήσουν την ελευθερία των Ελλήνων της Ιωνίας στους Πέρσες με αντάλλαγμα τον περσικό χρυσό που τους επέτρεπε να νικήσουν την Αθήνα! Η ελευθερία, και ειδικά των υπόλοιπων Ελλήνων, δεν ήταν ποτέ ιδανικό της αρχαίας Σπάρτης.

Η αρχαία Ελλάδα σώθηκε από το ναυτικό της δημοκρατικής Αθήνας στη Σαλαμίνα. Ένα ναυτικό που μόνο μια ανοιχτή στο εμπόριο και την διαφορετικότητα, δημοκρατική (για τα μέτρα της εποχής τουλάχιστον) πόλη ελεύθερων πολιτών μπορούσε να δημιουργήσει. Η νίκη στον πόλεμο δεν ήρθε από τους μιλιταριστικά ανθρωπόμορφα ρομπότ του Σπαρτιατικού πεζικού, και αν όλοι οι Έλληνες είχαν υιοθετήσει αυτόν τον τρόπο σκέψης, αυτήν την κοινωνική οργάνωση και αυτές τις αξίες δεν θα είχαν κερδίσει τους Πέρσες (διότι η υπεροχή στη θάλασσα θα τους εξασφάλιζε τις απαραίτητες επικοινωνίες και ενισχύσεις ώστε το μέγεθος και οι πόροι της αυτοκρατορίας τους να κέρδιζαν στο τέλος). Αλλά και να κέρδιζαν, η Ελλάδα δεν θα ήταν παρά ένα τεράστιο, απολίτιστο και πρωτόγονο στρατόπεδο, όπως ήταν η Λακωνία. Η εξιδανίκευση της Σπάρτης είναι η προβολή των ακριβώς αντίθετων αρχών από την ελευθερία της σκέψης, το εμπόριο και την δημοκρατία που κέρδισαν τους Πέρσες και δημιούργησαν τον πολιτισμό της Κλασικής Εποχής.

Η πρόσβαση στο youtube απαγορεύεται στην Τουρκία

Εντάξει, είναι ακόμα μια εύκολη ευκαιρία να δούμε πού βρίσκεται στην πραγματικότητα το επίπεδο του νομικού πολιτισμού στην ευρωπαϊκή κ.λπ. κ.λπ. κατά τ' άλλα Τουρκία και να πούμε διάφορες ανέξοδες κακιούλες. Πιο σοβαρό είναι όμως το εξής ερώτημα: πώς θα στηρίξουμε όσους θρήνησαν τον Χραντ Ντινκ και επιθυμούν τον εκδημοκρατισμό της τουρκικής κοινωνίας; Φωνάζοντας όσο το δυνατόν πιο δυνατά για περιστατικά όπως το σημερινό ή κρατώντας χαμηλούς τόνους και "εντάξει, θέλουν χρόνο ακόμα κ.λπ. κ.λπ.";

Θέτω ένα ζήτημα πολιτικής τακτικής που ασφαλώς δεν είναι καθόλου απλό να απαντηθή. Η δική μου άποψη τείνει πάντως προς την πρώτη απάντηση.

Μια μέρα σαν τις άλλες.

Πριν από αρκετά χρόνια κι ενώ ήμουν βέβαια ακόμη φοιτήτρια, ο τότε πρόεδρος της ΟΝΝΕΔ Κωστής Χατζηδάκις, με είχε στείλει να μιλήσω σε μια ημερίδα του Τμήματος Γυναικών της Νέας Δημοκρατίας. Δεν είχα καμία διάθεση να νταραβεριστώ με το Τμήμα Γυναικών του κόμματος αλλά το πάνελ των ομιλητών ήταν παραπάνω από αξιολογώτατο ( Αλίκη Μαραγκοπούλου, Χρήστος Γιανναράς, Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου κ.α) και το είδα ως τιμητική για μένα παρουσία.

Στη σύντομη ομιλία μου, λίγο πολύ τους είπα, με όσο πιο λεπτό τρόπο μπορούσα αλλά πάντα όμως α λα μανιέρ ντε λα Σπινόζα- ότι το Τμήμα Γυναικών έπρεπε να αυτοδιαλυθεί ενώ δήλωσα με περίσσια ειρωνία πως δεν καταλάβαινα τη σημασία της Εορτής της Γυναίκας. Η πλάκα ήταν πως τότε δούλευα --σχεδόν ως ανιδίκευτη εργάτρια-- σ'ενα χώρο κατεξοχήν ανδροκρατούμενο ( επαγγελματική κουζίνα) κι ενώ βίωνα από πρώτο χέρι τί σημαίνει να είσαι γυναίκα εργάτρια, θεωρούσα πως όλα αυτά που συνέβαιναν απλά, ήταν μέρος του παιχνιδιού.

Αναμφισβήτητα, στην αίσθηση αυτή συντελούσε το γεγονός ότι σπούδαζα στο Πανεπιστήμιο σε ένα κατεξοχήν ελιτίστικο τμήμα οι φοιτητές του οποίου στην πλειοψηφία τους ήταν γυναίκες, έτσι θεωρούσα πως όλη αυτή η κουβέντα περί ανισότητας δεν είχε κάποια σοβαρή βάση.

Ναι, ανισότητα υπήρχε, στον Τρίτο Κόσμο ίσως αλλά στις Δυτικές Κοινωνίες;

Όταν άρχισα να ασχολούμαι με τον πολιτικό φιλελευθερισμό το κομμάτι που με κέρδισε δεν ήταν τόσο οι οικονομικές θεωρίες όσο οι απόψεις και ο αγώνας των φιλελευθέρων παγκοσμίως για τα πολιτικά και ανθρώπινα δικαιώματα ένας αγώνας βέβαια που δεν είναι δυνατόν να διαχωρίζεται από τη συζήτηση για την οικονομία. Έτσι, μοιραία συνειδητοποίησα κάποια πράγματα για την κατηγορία των πολιτών που λέγονται γυναίκες. Είμαι από τους ανθρώπους που πιστεύω πως οι λέξεις "άνδρας και γυναίκα" ως προσδιοριστικές του ανθρώπινου είδους, έχουν κάποιο νόημα μόνο στο κρεβάτι γιαυτό και συνήθως χρησιμοποιώ τις λέξεις "άνθρωπος" και "πολίτης". Για την κοινωνία, δεν πρέπει να υπάρχουν άνδρες και γυναίκες παρά μόνο πολίτες γιαυτό και δεν πρέπει να μένει κανείς αδιάφορος όταν βλέπει τα δικαιώματα μιας ομάδας πολιτών να παραβιάζονται άμεσα ή έμμεσα.

Στη χώρα μας, χάρις στην αναμόρφωση της νομοθεσίας από το ΠΑΣΟΚ τη δεκαετία του '80 και χάρις στη συμμόρφωσή μας προς τις επιταγές της Ε.Ε. οι γυναίκες απολαμβάνουν τα ίδια πολιτικά δικαιώματα με τους άντρες. Παρ'ολα αυτά όμως, μια σειρά από προβλήματα που η πολιτεία δεν έχει καταφέρει να αντιμετωπίσει μέχρι τώρα με επιτυχία, καθιστούν μια σημαντική μερίδα πολιτών σε δεύτερη μοίρα.

Η έλλειψη σοβαρής κοινωνικής πολιτικής που θα προστατεύει και θα ενισχύει τη μητρότητα, η ατιμωρισία της οικογενειακής και όχι μόνο βίας ( εξάλλου σε αυτή τη χώρα ισχύει η ατιμωρισία γενικώς...), η έλλειψη κοινωνικής ευαισθησίας και κατανόησης προς τη μητέρα εργαζόμενη, η ανεργία, είναι κάποια μόνο από τα προβλήματα που έχει ν'αντιμετωπίσει η σύγχρονη Ελληνίδα. Παράλληλα, αφού στη χώρα μας ανθεί το αίσχος του trafficking γινόμαστε μάρτυρες μιας κατάφωρης παραβίασης ατομικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Είναι σαφές, πως όσο αργούμε να προσδόσουμε στην έννοια "κοινωνικό κράτος" την πραγματική λειτουργική της σημασία, όσο το κοινωνικό κράτος το νέμονται οι επιτήδειοι και ο ιστός της διαπλοκής, τόσο μια σεβαστή μερίδα συμπολιτών μας θα υφίσταται την πολιτική των διακρίσεων με βάση το φύλο. Όσο δεν δραστηριοποιούμαστε για να αφυπνίσουμε την ελληνική κοινωνία για το δράμα των χιλιάδων αλλοδαπών γυναικών που πέφτουν θύματα δουλεμπορίας, η ελληνική κοινωνία θα είναι το θέατρο τέτοιων αισχών.

Σε παγκόσμια επίπεδο, φέτος ο ΟΗΕ έχει αφιερώσει τη Μέρα της Γυναίκας στην ευαισθητοποίηση των πολιτών του κόσμου στο θέμα της βίας που υφίστανται οι γυναίκες και τα κορίτσια στις εμπόλεμες ζώνες, μιας βίας που παραμένει ατιμώρητη.

Ακούω και διαβάζω διάφορες σαχλαμάρες από το πρωί. Κάτι "χρόνια πολλά κορίτσια" που μου ανεβάζουν το αίμα στο κεφάλι, κάτι συζητήσεις για γυναικομαζώξεις το βράδυ στα μπουζούκια που δεν επιθυμώ ούτε να τις σχολιάσω.

Αν ο αγώνας για την αναγνώριση και την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων είναι καθημερινός, τότε αυτή η μέρα δεν διαφέρει καθόλου από τις άλλες απλά, από το πρωί αισθάνομαι πως οι ιδέες του Φιλελευθερισμού είναι τελικά πιο επίκαιρες από ποτέ και ότι ο αγώνας για την υλοποίησή του ίσως τελικά μόλις να άρχισε, ίσως τελικά να αρχίζει και σήμερα, μια μέρα σαν τις άλλες.