Η Προσοδοθηρία και οι Μεταρρυθμίσεις

Νέο άρθρο

Είναι συχνά δύσκολο να σκεφτεί κανείς, διαβάζοντας μεγάλο μέρος της σύγχρονης ακαδημαϊκής παραγωγής στην οικονομική, πως υπήρχε μια εποχή που πολιτική και οικονομική επιστήμη ήταν αλληλένδετες. Οι κλασικοί Smith και Mill χρησιμοποιούσαν τον όρο πολιτική οικονομία (political economy) αντί της οικονομικής (economics), για να δηλώσουν ακριβώς την αναπόσπαστη σχέση οικονομίας και πολιτικής.

*Κάντε κλικ εδώ για να διαβάσετε τη συνέχεια και να σχολιάσετε*

Put your money where your mouth is

Οι καταναλωτές λένε ότι ενδιαφέρονται για διάφορους καλούς σκοπούς όπως είναι, επί παραδείγματι, η καταπολέμηση της παιδικής εργασίας, η προστασία του περιβάλλοντος, η παύση της εκμετάλλευσης των εργαζομένων στις αναπτυσσόμενες χώρες, ο πόλεμος κατά της φτώχιας, του AIDS κ.λπ., αλλά από ό,τι φαίνεται στην πράξη, μόνο το λένε. Η ηθική τους σταματάει στο πορτοφόλι τους.

Πριν από έναν χρόνο και κάτι, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Bono των U2 ανακοίνωνε την έναρξη μιας πλέον φιλόδοξης προσπάθειας με στόχο το “πάντρεμα” της κατανάλωσης με την κοινωνική ευθύνη. Έτσι γεννήθηκε το Product Red. [Με την ευκαιρία, δείτε και το Ο Bono και το “καπιταλιστικό όργανο”].

Η ιδέα του Product Red είχε ως εξής: να συγκεντρώσει γνωστές πολυεθνικές εταιρείες όπως οι Gap, American Express, Giorgio Armani κι άλλες ώστε να δημιουργήσουν Red-branded προϊόντα με στόχο ένα μέρος από τα έσοδα των πωλήσεων να διατεθούν στο Global Fund το οποίο καταπολεμάει το AIDS, την ελονοσία και τη φυματίωση.

Με αυτόν τον τρόπο, αφενός οι καταναλωτές θα μπορούσαν να εκφράσουν τις κοινωνικές ευαισθησίες τους κι αφετέρου οι εταιρείες να δείξουν το κοινωνικό τους πρόσωπο κερδίζοντας χρήματα παράλληλα -”doing well by doing good”. Ωστόσο, οι καταναλωτές παρέμειναν λίγο-πολύ απαθείς απέναντι σε αυτήν την κίνηση.

Αυτή είναι η πραγματικότητα. Μολονότι οι καταναλωτές λένε σε έρευνες επί ερευνών πως θα προτιμούσαν προϊόντα που δείχνουν κοινωνική ευαισθησία, στην πράξη δεν το κάνουν.

Ας πάρουμε την περίπτωση του fair trade καφέ. Παρά το γεγονός ότι η μεγαλύτερη αλυσίδα καφέ στις Η.Π.Α., τα γνωστά Starbucks, πωλούν από το 2001 αυτού του είδους τον καφέ οι πωλήσεις είναι στάσιμες. Το μερίδιο αγοράς του fair trade καφέ στις Η.Π.Α. κυμαίνεται γύρω στο 2%. Αλλά και στην Ευρώπη, όπου πολλοί είναι αυτοί που διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους για το fair trade, το ποσοστό είναι, πάλι, γύρω στο 2%. [Επί τη ευκαιρία, όσοι ενδιαφέρονται για μια περισσότερο πολιτικοοικονομική θεώρηση του fair trade μπορούν να διαβάσουν το Δίκαιο κι αλληλέγγυο εμπόριο (fair trade);]

Σύμφωνα με μία έρευνα, στην οποία οι συμμετέχοντες χωρίσθηκαν σε δύο ομάδες με την πρώτη ομάδα να έχει ενημερωθεί αναφορικά με τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειες των προϊόντων ενώ η δεύτερη όχι, το γεγονός ότι παρασχέθηκε πληροφόρηση (στην πρώτη ομάδα) δεν είχε καμία σημαντική διαφορά στις επιλογές των προϊόντων. Το ίδιο έδειξε και μια άλλη έρευνα που έγινε σε οκτώ χώρες -οι καταναλωτές άλλα λένε κι άλλα κάνουν όσον αφορά στην “ηθική κατανάλωση”.

Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι δεν υπάρχουν κοινωνικά υπεύθυνοι καταναλωτές αν και είναι δύσκολο να περιγραφούν με τις γνωστές δημογραφικές μεταβλητές τμηματοποίησης όπως είναι το φύλο, το εισόδημα, η ηλικία, η μόρφωση κ.λπ. Επιπλέον, κάποιοι καταναλωτές μπορεί να καταναλώνουν ηθικά αλλά ακόμη και τότε το κάνουν μόνον εάν πιστεύουν ότι το προϊόν θα καλύψει τις ανάγκες τους.

Γιατί, όμως, οι καταναλωτές μένουν μόνο στα λόγια; Ανάλογα με την εθνικότητά τους οι αιτιολογήσεις τους εμπίπτουν σε τρεις κατηγορίες: την “κοινωνική εξάρτηση” (social dependency), τον “οικονομικό ορθολογισμό” (economic rationalism)και τον “αναπτυξιακό ρεαλισμό”(developmental realism).

Αν οι δεινόσαυροι ήσαν οικολόγοι…

Νέο άρθρο

Τις τελευταίες ημέρες ξεσπάθωσαν οι επίδοξοι σωτήρες της γής διαχέοντας τον φόβο σε ολόκληρη την υφήλιο για την επικείμενη, υποτίθεται, καταστροφή του πλανήτη από τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Οι λογής εχθροί του καπιταλισμού και της ελεύθερης αγοράς βρήκαν καινούργιο πεδίο δράσης μετά την κατάρρευση των σοσιαλιστικών τους μύθων. Αφού ο καπιταλισμός αποδείχθηκε ανίκητος στον τομέα της ιδεολογικής αντιπαράθεσης και της αποτελεσματικότητας των μεθόδων, εφευρέθηκε η διάβρωση του πλανήτη από τις δράσεις της ελεύθερης αγοράς και του ανοιχτού εμπορίου για να χτυπηθεί από διαφορετικό μετερίζι ο μισητός εχθρός.

*Κάντε κλικ εδώ για να διαβάσετε τη συνέχεια και να σχολιάσετε*

Ανακοίνωση ίδρυσης της Φιλελεύθερης Συμμαχίας

Η Προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή της κίνησης πολιτών Φιλελεύθερη Συμμαχία ανακοινώνει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων νομικών και οργανωτικών διαδικασιών για τη μετεξέλιξη της σε πολιτικό κόμμα.

Η επίσημη ανακοίνωση της ίδρυσης του νέου κόμματος με το όνομα Φιλελεύθερη Συμμαχία πρόκειται να πραγματοποιηθεί τη Πέμπτη 22 Φεβρουαρίου και ώρα 12.00, στο ξενοδοχείο «Ζαφόλια» (Λ. Αλεξάνδρας 87-89).

Η Φιλελεύθερη Συμμαχία φιλοδοξεί να εκφράσει τις ιδέες του πολιτικού και οικονομικού φιλελευθερισμού που υπο-αντιπροσωπεύονται στο υπάρχον πολιτικό σκηνικό και να συνενώσει τις διάσπαρτες φιλελεύθερες φωνές που σήμερα ασφυκτιούν υπό το βάρος της κυριαρχίας του κρατισμού και της ιδεολογικής ηγεμονίας του φαιοκόκκινου μετώπου.

Η Φιλελεύθερη Συμμαχία στοχεύει να προτείνει σύγχρονες, ριζοσπαστικές και ρεαλιστικές λύσεις, απαντώντας στο ηχηρό αίτημα των μεταρρυθμίσεων στους τομείς της οικονομίας, της παιδείας, της υγείας, της δημόσιας διοίκησης, των σχέσεων του πολίτη με το κράτος.

Η Φιλελεύθερη Συμμαχία σκοπεύει να αντιπαρατάξει το πρωτείο του ατόμου και τους θεσμούς της ανοικτής οικονομίας και κοινωνίας απέναντι στο αδιέξοδο οικονομικό και πολιτικό σύστημα της αδράνειας και των κατεστημένων και οργανωμένων συντεχνιακών συμφερόντων.

Την ίδρυση της Φιλελεύθερης Συμμαχίας θα χαιρετήσει ο αντιπρόεδρος του ELDR κ. Eenhoom. Το Ευρωπαϊκό Φιλελεύθερο Δημοκρατικό & Μεταρρυθμιστικό κόμμα (European Liberal Democrat and Reform party- ELDR) συνενώνει φιλελεύθερους πολιτικούς σχηματισμούς σε περισσότερες από τριάντα ευρωπαϊκές χώρες, αποτελεί το τρίτο σε δύναμη κόμμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και δεν διαθέτει εκπροσώπηση μέχρι σήμερα στη χώρα μας.. Στην επίσημη ανακοίνωση της ίδρυσης της, η Φιλελεύθερη Συμμαχία θα υποβάλει στον αντιπρόεδρο του ELDR κ. Eenhoom το αίτημα της να αποτελέσει το ελληνικό μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας των φιλελεύθερων κομμάτων.

Η ανακοίνωση της ίδρυσης του κόμματος σηματοδοτεί την έναρξη του προσυνεδριακού διαλόγου. Το ιδρυτικό συνέδριο πρόκειται να πραγματοποιηθεί στα τέλη Απριλίου, όπου θα εκλεγούν τα θεσμικά όργανα και θα οριστικοποιηθούν οι καταστατικές αρχές και το πολιτικό πρόγραμμα της Φιλελεύθερης Συμμαχίας.

Η Προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή

Οι Τρεις Ιεράρχες, οι εθνικοί μύθοι και ένα βιβλίο ιστορίας

Νέο άρθρο

Ο Μίλαν Κούντερα (Milan Kundera), στο βιβλίο του «το βιβλίο του γέλιου και της λήθης», διηγείται με μοναδικό τρόπο την ιστορία του Τσεχοσλοβάκου αξιωματούχου του καθεστώτος Βλαντιμίρ Κλεμέντις (Vladimír Clementis), ο οποίος «διαγράφηκε» από την ιστορία με συνοπτικές διαδικασίες από τους μηχανισμούς προπαγάνδας του καθεστώτος.

Συγκεκριμένα, τον Φεβρουάριο του 1948, ο κομμουνιστής ηγέτης Κλέμεντ Γκότβαλντ (Klement Gottwald), από ένα μπαλκόνι στη Πράγα, απευθύνεται σε εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου που τον επευφημούν.

*Κάντε κλικ εδώ για να διαβάσετε τη συνέχεια και να σχολιάσετε*

Alternative Libérale

Στην σκιά των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία, φαίνεται να ανθίζει μια νέα φιλελεύθερη κίνηση. Το Alternative Libérale η προσπάθεια των Γάλλων φιλελεύθερων να οργανώσουν μια πολιτική πλατφόρμα έκφρασης. Μια κίνηση νέων ανθρώπων (ο πρόεδρός του AL, ο Edouard Fillias, είναι μόλις 27 ετών!) με ζωή περίπου ένα χρόνο (ιδρύθηκε τον Μάρτη του 2006), που φιλοδοξεί να αναστήσει με ριζοσπαστικό τρόπο το πνεύμα του κλασικού φιλελευθερισμού σε μια από τις κοιτίδες του, μετά από δεκαετίες συντηρητικού και σοσιαλδημοκρατικού κρατικισμού.

Το Σάββατο που μας πέρασε το Alternative Libérale διοργάνωσε το 2ο συνέδριό του στα πλαίσια της προετοιμασίας του για τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές. Στο συνέδριο υπήρξε εκπροσώπηση της ΦΣ (από τον Μανώλη Μανωλεδάκη) και μάλιστα ο Edouard Fillias έκανε στην ομιλία του αναφορά και στην παρουσία του Μανώλη και στην προσπάθεια της ΦΣ στην Ελλάδα, ενώ σχολίασε ότι μόνο η Ελλάδα και η Γαλλία δεν εκπροσωπούνται στο ELDR.

Η Ανυπαρξία της ΝΔ.......Reloaded

Ήταν στις 25/11/02 που δημοσιεύτηκε το άρθρο του Τάσου Αβραντίνη, υπό τον τίτλο «Η Ανυπαρξία της ΝΔ». Στις πρώτες σειρές του άρθρου διαβάζουμε «Η εντός και εκτός βουλής στάση της Νέας Δημοκρατίας…..είναι ενδεικτική της φιλότιμης προσπάθειας που καταβάλλει το κόμμα να μας πείσει, ότι απέχει πολύ από το να αποτελέσει σοβαρή αξιόπιστη κυβερνητική λύση.» Το άρθρο γράφτηκε όταν ακόμα η Νέα Δημοκρατία ήταν στην αντιπολίτευση, περίπου ένα έτος και τέσσερις μήνες προτού ανέλθει στην εξουσία.
Σήμερα, διαβάζω αυτό το άρθρο του κυρίου Αβραντίνη περίπου τέσσερα έτη και τρεις μήνες μετά τη δημοσίευση του, και κυρίως τρία χρόνια μετά την ανάληψη της ηγεσίας της χώρας από τη Νέα Δημοκρατία. Και έχοντας αυτή την τριετή εμπειρία του συγκεκριμένου κόμματος στην κυβέρνηση, μπορώ να πω πως συνηγορώ απόλυτα με τα λόγια του κ. Αβραντίνη και, ύστερα από διάστημα τεσσάρων ετών, ξαναδιατυπώνω την φράση του ως εξής: «Η Νέα Δημοκρατία με τη στάση της εντός και εκτός βουλής έκανε φιλότιμη προσπάθεια και μας έπεισε πως απέχει πολύ από το να θεωρηθεί σοβαρή και αξιόπιστη ως κυβέρνηση».
Μία κυβέρνηση που χωλαίνει σε όλα τα σημαντικά ζητήματα, που πνίγεται από αποκαλύψεις σκανδάλων που η ίδια υποτίθεται πως θα καταπολεμούσε, από συνεχείς παραβιάσεις των δικαιωμάτων των πολιτών, από απραξία και αδράνεια, σίγουρα δεν μπορεί να αποτελεί αξιόπιστη κυβερνητική λύση. Η Νέα Δημοκρατία είχε υποσχεθεί ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις σε πολλούς τομείς του δημοσίου βίου και σύγκρουση με το κρατικοδίαιτο καθεστώς που απομυζά το δημόσιο χρήμα και βαλτώνει κάθε καινοτόμο προσπάθεια που θα αποβεί προς όφελος των πολιτών, και αντί αυτού ήρθε σε συνεννόηση με αυτό και το ενίσχυσε με δικά της παιδία.
«Σήμερα, η κυβέρνηση εμφανίζεται εξαιρετικά απρόθυμη αλλά και αδύναμη να προωθήσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, μεταρρυθμίσεις που θα ενδυναμώσουν τις ατομικές ελευθερίες και θα είναι προς όφελος των πολιτών και όχι των συντεχνιών και του παρακράτους. Απρόθυμη, στο βαθμό που οι επιλογές της υπαγορεύονται από τις βραχυπρόθεσμες εκλογικές αναγκαιότητες (βλέπε πολιτικό κόστος) με ορίζοντα τετραετίας και στόχο την εξάντληση και ανανέωση της κυβερνητικής θητείας, ενώ οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση τις δεδομένες ενδοκυβερνητικές και εσωκομματικές ισορροπίες. Αδύναμη, καθώς παρουσιάζει ουσιαστικές ελλείψεις σε πολιτικό, ιδεολογικό και τεχνικό επίπεδο.»*
Η σημερινή κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας συνεχίζει ακάθεκτη στο δρόμο της απραξίας, της αδράνειας και των συμβιβασμών, με ιδιαίτερα φανερή την έλλειψη πολιτικής βούλησης και ικανοτήτων. Έτσι, μπορούμε να μιλάμε ακόμα και τώρα, τρία χρόνια μετά την εκλογή της ως κυβέρνηση, για ανυπαρξία της Νέας Δημοκρατίας.

*Δημήτρη Σκάλκου, Το άδηλο μέλλον των κυβερνητικών μεταρρυθμίσεων, Ιστοσελίδα Προοδευτικής Πολιτικής (www.ppol.gr) , 9/11/2006

Είναι τα μάτια σοσιαλιστικά;

Νέο άρθρο

Αναμφίβολα ο ανταγωνισμός μεταξύ των ανθρώπων για, π.χ., την απόκτηση ερωτικού εταίρου ή σπάνιων πόρων έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ανθρώπινη εξέλιξη. Ομως εξ ίσου σημαντικό ρόλο φαίνεται ότι έπαιξε και η λογική της συνεργασίας μεταξύ των ανθρώπων. Αυτό τουλάχιστον δείχνουν ορισμένα πρόσφατα ευρήματα της εξελικτικής βιολογίας, δηλαδή της επιστήμης η οποία προσπαθεί να εξηγήσει τη συμπεριφορά των σημερινών ανθρώπων με βάση τη δαρβινική θεωρία της εξέλιξης.

*Κάντε κλικ εδώ για να διαβάσετε τη συνέχεια και να σχολιάσετε*

ΥΓ. Το ποστ δεν είναι δικό μου, απλά ο διαχειριστικός λογαριασμός (Κόκκορας) μας βγάζει προβλήματα.

Οι διακρίσεις σε βάρος των γυναικών και η υποκρισία του ελληνικού κράτους

Την προηγούμενη εβδομάδα η Ελλάδα πέρασε από επιθεώρηση από την Επιτροπή για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατά των Γυναικών του ΟΗΕ (CEDAW) στη Νέα Υόρκη. Όπως επισημαίνει το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι σε Δελτίο Τύπου, παρά τη συμμετοχή επίσημης ελληνικής αντιπροσωπείας (με επικεφαλής τη Γενική Γραμματέα Ισότητας Ευγενία Τσουμάνη), η επιθεώρηση της Ελλάδας από όργανο του ΟΗΕ ουσιαστικά αποσιωπήθηκε από τους ανταποκριτές των ελληνικών ΜΜΕ, περιλαμβανόμενου του ΑΠΕ, όπως και από τις ιστοσελίδες του Υπουργείου Εξωτερικών και των ελληνικών πρεσβειών στις ΗΠΑ, της Γενικής Γραμματείας Ισότητας (ΓΓΙ) και του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας, που όμως συμμετείχαν στην επιθεώρηση.

Η Επιτροπή του ΟΗΕ βασίστηκε σε εκθέσεις των ΜΚΟ, και κυρίως του ΕΠΣΕ, για την κατάσταση στην Ελλάδα, από τις οποίες προκύπτουν συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες κατηγορίες για σεξιστικά στερεότυπα, το εμπόριο λευκής σαρκός, τον νόμο για την ενδο-οικογενειακή βία, της παραβιάσεις των ατομικών δικαωμάτων από την εφαρμογή της σαρία στη Θράκη και για διακρίσεις εναντίον των Ρομά. Η επίσημη ελληνική αντιπροσωπεία αμφισβήτησε την αξιοπιστία των εκθέσεων των ΜΚΟ, απέφυγε εντελώς οποιαδήποτε αναφορά σε προβλήματα και αδυναμίες και τελικά κατέφυγε σε προφανή ψέμματα. Ισχυρίστηκε πχ πως γάμοι ανηλίκων δεν επιτρέπονται ούτε γίνονται, και ας αποτελούν την κυρίαρχη τάση στους Ρομά και σε παραδοσιακές μουσουλμανικές κοινωνίες στη Θράκη. Τέλος, το ΕΠΣΕ επισημαίνει πως η ΓΓΙ πληροφόρησε τη CEDAW πως στις 18 Δεκεμβρίου 2006 φέρεται να οργανώθηκε διαβούλευση και με ΜΚΟ εν όψει της συζήτησης στο CEDAW. Το ΕΠΣΕ που ήταν η μόνη ΜΚΟ που είχε μέχρι τότε υποβάλει έκθεση στη CEDAW δεν είχε κληθεί να συμμετάσχει ούτε γνωρίζει αν έγινε παρόμοια συνάντηση!

Από την περιγραφή αυτή της κατάστασης, υπάρχουν μερικά βασικά συμπεράσματα. Το πρώτο είναι φυσικά ότι η Ελλάδα έχει ακόμα πολύ δρόμο να διανύσει προκειμένου να κατοχυρώσει στην πράξη τα ατομικά δικαιώματα και να εξαλείψει φαινόμενα διακρίσεων. Το αίτημα για ισονομία και ισοπολιτεία δεν καλύπτεται με μια αναφορά στο Σύνταγμα. Ειδικά όταν υπάρχουν νομοθετικές εξαιρέσεις (πχ σαρία στην Θράκη) που ουσιαστικά καταστρατηγούν. Το δεύτερο συμπέρασμα είναι ότι το ελληνικό κράτος δεν έχει άγνοια της κατάστασης, επιλέγει όμως την συνειδητή αδιαφορία μπροστά στα προβλήματα. Και όχι μόνο επιλέγει την αδιαφορία αλλά φροντίζει να παρουσιάσει ως άλλοθι της αδιαφορίας την κοινωνία των πολιτών.

Μπορεί κανείς να συμφωνεί ή να μην συμφωνεί με τις θέσεις, τις καταγγελίες και τις εκθέσεις του ΕΠΣΕ. Δεν μπορεί όμως να αγνοηθεί ότι αποτελεί έναν κριτή των ενεργειών του κράτους και επισημαντή των αδυναμιών του στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Εφόσον το κράτος οργανώνει "διαβούλευση" με ανεξάρτητους, μη-κρατικούς φορείς, δεν μπορεί επιλεκτικά να καλεί μόνο όσους δεν ασκούν κριτική (ή αν καλεί μόνο δικούς του, δεν μπορεί να επικαλείται στον ΟΗΕ ότι έκανε διαβούλευση με ΜΚΟ, ειδικά όταν λείπουν ΜΚΟ των οποίων οι εκθέσεις είναι εργαλείο της Επιτροπής του ΟΗΕ). Αυτό είναι το τρίτο συμπέρασμα από το δελτίου τύπου του ΕΠΣΕ, ότι στην σύγχρονη Ελλάδα το κράτος φροντίζει να μετατρέπει την κοινωνία των πολιτών, από αντίπαλο και κριτή του, σε φύλλο συκής για τις αδυναμίες του.

Διαβάστε:
Έκθεση Ελλάδας σε CEDAW (στα αγγλικά)
Έκθεση Ελλάδας σε CEDAW (στα ελληνικά)
Έκθεση ΕΠΣΕ/Ελληνικής Ομάδας για τα Δικαιώματα των Μειονοτήτων (ΕΟΔΜ) σε CEDAW
Κατάλογος θεμάτων και ερωτήσεων CEDAW προς Ελλάδα
Απαντήσεις Ελλάδας σε CEDAW
Παράρτημα σε απαντήσεις Ελλάδας σε CEDAW
Έκθεση Δικτύου Γυναικών Ευρώπης (Ιανουάριος 2007)
Παρουσίαση ΕΠΣΕ/ΕΟΔΜ σε CEDAW στις 22/1/2007
Εισαγωγική παρουσίαση Ελλάδας στις 24/1/2007 στο CEDAW
Συστάσεις της UN CEDAW για την Ελλάδα μετά την προηγούμενη εξέτασή της τον Αύγουστο 2002.

Αρχαιολογική Α.Ε. ΙΙ

Στο άρθρο αυτό προτείνω έναν ακόμη τρόπο με τον οποίο η ιδιωτική επιχειρηματική πρωτοβουλία θα μπορούσε να αποβῄ πολύτιμη για την υπόθεση της αρχαιολογίας στην Ελλάδα.

Η ιδέα φυσικά δεν είναι δική μου ούτε είναι κάτι το εξαιρετικά ευφυές. Τόσο περισσότερο λοιπόν απορώ γιατί σε μια χώρα με την αρχαιολογική παράδοση της Ελλάδας, το επιστημονικό δυναμικό και την βέβαιη τουριστική πελατεία δεν έχει δημιουργήσει κανείς μια πρότυπη αναπαράσταση αρχαίας πόλης, με την αγορά της, τους ναούς, τα στρατιωτικά σώματα και φυσικά τους κατοίκους της.

Για την δημιουργία μιας τέτοιας αναπαράστασης θα μπορούσαν να εργαστούν πληθώρα αρχαιολόγων, ιστορικών, τεχνιτών και ξεναγών, παράγοντας πρωτότυπη και πολύτιμη επιστημονική εργασία. Ο επισκέπτης θα είχε ολοζώντανα μπροστά στα μάτια του έναν Αθηναίο ρήτορα, μια Κορινθία εταίρα, ένα Λακεδαιμόνιο οπλίτη, με την αμφίεση και την κόμμωση της εποχής. Θα έβλεπε τον ιερέα του Διονύσου να κάθεται στο κοίλο του θεάτρου∙ παγκρατιαστές αθλητές να ασκούνται∙ μια ομάδα οπλιτών να προετοιμάζονται για μάχη. Ακόμη τα κτήρια του άστεος, από τους ναούς μέχρι το μητρώο μέχρι ένα απλό εστιατόριο με τα εδέσματα της εποχής θα επανέρχονται στην ζωή, ακέραια, με τα λαμπρά τους χρώματα, ως χώροι εργασίας, λατρείας και επικοινωνίας των ανθρώπων και όχι ως μην αγγίζετε-μην φωτογραφίζετε-μουσειακά εκθέματα.

Περιττό να υπομνήσω πόση εκπαιδευτική αξία θα είχε μια τέτοια αναπαράσταση για τον επισκέπτη του καθ’ αυτόν αρχαιολογικού χώρου, ο οποίος θα μπορῄ δίπλα στο αυθεντικό μνημείο να θαυμάζῃ την αναπαράσταση, να συγκρίνῃ, να συγκινήται, να διδάσκεται. Επίσης στους μαθητές, που συχνά βαριούνται και δεν καταλαβαίνουν περί τίνος πρόκειται, η αναπαράσταση βοηθεί στην εποπτική διδασκαλία. Τέλος, ειδικά οι φοιτητές αρχαιολογίας είναι προφανές ότι θα ωφεληθούν εξαιρετικά από την μεταφορά των άψυχων σελίδων των βιβλίων τους σε ολοζώντανη πράξη.

Ο επιχειρηματίας από την άλλη μεριά έχει νομίζω εξασφαλισμένη πελατεία, που καθιστᾴ την επένδυσή του όχι απλώς βιώσιμη, αλλά και δυνητικά πολύ κερδοφόρο.

Μετά από όλα αυτά, εύλογα θα αναρωτηθῄ ο καλόπιστος αναγνώστης: «αφού είναι όλα τόσο προφανή και τόσο απλά, πού είναι το πρόβλημα;». Καλή ερώτηση.

Το πρόβλημα είναι ότι υποψιάζομαι πολύ έντονα ότι, αν βρισκόταν κάποιος χριστιανός πρόθυμος να δημιουργήσῃ μια τέτοια αναπαράσταση, κανείς δεν θα τον άφηνε. Κατά πρώτον, όσοι τυχόν θα υποστήριζαν την ιδέα θα γίνονταν αμέσως ύποπτοι ως «πληρωμένες γραφίδες» και «πράκτορες του κεφαλαίου». Οι εφημερίδες θα μιλούσαν για «αρχαιοτσινετσιττά» και «αρχαιοφιλία ποπκόρν». Οι διανοούμενοι θα κατήγγελλαν την ύβρη εκείνου που «αποτολμᾴ να ανεγείρῃ νέους Παρθενώνες». Το ΚΑΣ θα απέρριπτε μετά βδελυγμίας την δημιουργία «ψευδοαρχαιολογικής Ντίσνεϋλαντ». Και οι τοπικοί φορείς, ασφαλώς, θα εξανίσταντο εναντίον της «καταλήστευσης της πολιτιστικής κληρονομιάς από τους εμπόρους». Και όλοι, όλοι όμως, εν χορῴ, θα ζητούσαν από το Κράτος να κατασκευάσῃ Εκείνο μια αναπαράσταση, για να την βλέπουν οι ξένοι που τότε έτρωγαν βελανίδια αλακρέμ κ.λπ. κ.λπ. και να χάσκουν.