Ποιος φοβάται το Barack Obama;

Κλασσικοί φιλελεύθεροι, φονταμενταλιστές χριστιανοί και στη μέση μια παραδοσιακή πτέρυγα ελαφρώς υπέρ της ελεύθερης οικονομίας αλλά συντηρητική σε όλα τα υπόλοιπα ζητήματα. Αυτή η παράτονη συμμαχία αποτελούσε τον κορμό του ρεπουμπλικανικού κόμματος τα τελευταία 50 περίπου χρόνια. Μετά την επαναστατική της παρουσία τη δεκαετία του 1980 με την προεδρία Reagan και τον ριζοσπαστισμό του ‘Συμβολαίου με την Αμερική’ του Newt Gingrich τη δεκαετία του 1990, οδηγήθηκε στην παρακμή της τελευταίας οκταετίας με την κυριαρχία των νεοσυντηρητικών και των φονταμενταλιστών χριστιανών του Νότου.

Ο John McCain, από την αρχή της προεκλογικής του καμπάνιας, προσπάθησε (αναπόφευκτα ίσως) να προσεγγίσει τη χριστιανική βάση του κόμματός του. Είναι αλήθεια ότι χωρίς την υποστήριξή τους, ή έστω την ανοχή τους, δεν θα μπορούσε να βρεθεί στο Λευκό Οίκο. Η επιλογή της Sarah Palin ήταν ακριβώς σε αυτή την κατεύθυνση – ήρθε να καθησυχάσει τη Χριστιανική Δεξιά από τις εντυπώσεις που είχε δημιουργήσει το μετριοπαθές παρελθόν του. Ακολουθώντας όμως αυτή την πορεία, αποξένωσε μέρος των κλασσικών φιλελεύθερων, καθώς και τη μεγάλη μερίδα των αναποφάσιστων που είδαν στο πρόσωπό του – ίσως αδικαιολόγητα – μια επανάληψη της τραγικής προεδρίας Bush.

Από την άλλη μεριά, ο Barack Obama δεν φόβισε το αμερικάνικο κέντρο με αριστερίστικες κορώνες. Ίσα-ίσα. Σε συνέντευξή του, για παράδειγμα, τον περασμένο Γενάρη, προτίμησε να τοποθετήσει τον εαυτό του στην παράδοση του αισιόδοξου δυναμισμού του Ronald Reagan, και κατάφερε (με τη βοήθεια φυσικά της Sarah Palin) να κερδίσει την υποστήριξη επιφανών συνεργατών του πιο ριζοσπάστη προέδρου της τελευταίας 50ετίας.

Οι κλασσικοί φιλελεύθεροι, καθώς και οι μετριοπαθείς συντηρητικοί ψηφοφόροι του ρεπουμπλικανικού κόμματος, βρέθηκαν μπροστά στο φυσικό δίλλημα. Από τη μία, η επιλογή της υποψηφιότητας McCain. Ενός υποψηφίου που ξεκίνησε ως οπαδός της ελεύθερης οικονομίας και ενός μετριοπαθούς πολιτικού φιλελευθερισμού, αλλά κατέληξε να θυμίζει έντονα τον κρατικισμό του Bush και – κυρίως με την επιλογή της συνυποψήφιου του – το συντηρητισμό του χριστιανικού Νότου. Από την άλλη, η επιλογή Obama. Αν και πολιτικά αρκετά πιο φιλελεύθερος από τον John McCain, στα οικονομικά ζητήματα βρίσκεται όντως αριστερότερά του. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι ο Obama είναι ο σοσιαλδημοκράτης υποψήφιος που παρουσιάζουν τα ελληνικά media – η πίστη του στην ελεύθερη οικονομία και οι πολιτικές του δεσμεύσεις θα τον τοποθετούσαν εύκολα στη δεξιά πλευρά του Ευρωπαϊκού πολιτικού φάσματος.
Αν συνυπολογίσει κανείς και τη δυσαρέσκεια που δημιούργησε η νεοσυντηρητική εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Bush, με αποκορύφωμα τον ανόητο πόλεμο στο Ιράκ, το παραπάνω δίλλημα απαντήθηκε πολύ πιο εύκολα απ’ ότι θα περίμενε κανείς πριν από μερικούς μήνες.

Οι κλασσικοί φιλελεύθεροι δεν φοβήθηκαν την υποψηφιότητα Obama. Οι μετριοπαθείς αναποφάσιστοι στήριξαν την υποψηφιότητα Obama. Οι παραγκωνισμένες μειονότητες πίστεψαν στην υποψηφιότητα Obama. Και ο John McCain έγινε θύμα της αδυναμίας του να συγκρουστεί την ώρα της κρίσης με το κατεστημένο που πολεμούσε σε όλη τη διάρκεια της μέχρι σήμερα σταδιοδρομίας του.

Η εκλογική αυτή ήττα, δίνει σήμερα την ευκαιρία στο ρεπουμπλικανικό κόμμα να ξανασκεφτεί τις προτεραιότητές του και να ανασυντάξει τις συμμαχίες του. Αν παραμείνει στον έλεγχο των νεοσυντηρητικών και της Θρησκευτικής Δεξιάς, πολύ δύσκολα θα επιστρέψει ξανά στην εξουσία. Αν επιστρέψει στην παράδοση του ‘εξτρεμισμού υπέρ της ελευθερίας’ του Barry Goldwater και την αισιοδοξία του Ronald Reagan, ίσως τότε να καταφέρει να ξαναχτίσει τη συμμαχία που κατέστρεψε χτες η εκλογική νίκη του Barack Obama.