Atlas Shrugged - The movie?

I swear--by my life and my love of it--that I will never live for the sake of another man, nor ask another man to live for mine.
John Galt στο Atlas Shrugged

H εταιρία παραγωγής Lionsgate έδωσε το πράσινο φως την χρηματοδότηση της κινηματογραφικής μεταφοράς του κορυφαίου έργου της Ayn Rand, του Atlas Shrugged. Ενός βιβλίου που, στις αρχές τις δεκαετίας του 1990, αναγορεύτηκε από την Βιβλιοθήκη του Κονγκρέσου ως το βιβλίο με την δεύτερη μεγαλύτερη επίδραση στην αμερικανική σκέψη μετά τη Βίβλο (και φυσικά δεν έχει μεταφραστεί στα ελληνικά). Υπάρχουν φήμες ότι ήδη οι Brad Pitt και Angelina Jolie είναι σε διαπραγματεύσεις να πρωταγωνιστήσουν στην ταινία (και οι δύο είναι ενθουσιώδεις οπαδοί της Ayn Rand).

Η μεταφορά του βιβλίου δεν είναι καινούργιο εγχείρημα για το Hollywood μιας και ο παραγωγός Al Ruddy είχε καταβάλει τρομερές προσπάθειες στις δεκαετίες ’70 και ’80, με τότε μάλιστα τους Clint Eastwood (γνωστός δηλωμένος libertarian) και Robert Redford να φημολογείται ότι ενδιαφερόντουσαν για ρόλους. Τότε όμως η συγγραφέας του βιβλίου διατηρούσε το δικαίωμα να εγκρίνει το προτεινόμενο σενάριο, και παρόλες τις εκδόσεις και εκδοχές του ποτέ δεν έδωσε την έγκριση της. Μετά το θάνατο της το 1982 ο Ruddy προσπάθησε ξανά αλλά εγκατέλειψε τον αγώνα όταν το 1999 η ύστατη προσπάθεια για τη δημιουργία μιας τηλεοπτικής μίνι-σειράς απέτυχε.

To μεγάλο πρόβλημα είναι ότι το Atlas Shrugged αποτελείται από 1100 περίπου πυκνογραμμένες σελίδες που καθστούν μάλλον δύσκολο να χωρέσει σε μια και μόνο ταινία. Για μένα ιδανική λύση θα ήταν μια τριλογία, αφού σε 3 μέρη χωρίζεται ουσιαστικά και το βιβλίο. Αλλιώς κινδυνεύει να αλλοιωθεί πολύ ο χαρακτήρας και τα νοήματά του (όπως πχ η κινηματογραφική μεταφορά του Fountainhead έχασε πολύ σε σχέση με το βιβλίο). Δυστυχώς, η Lionsgate που τελικά θα χρηματοδοτήσει την παραγωγή όμως επέμενε για μία μόνο ταινία, η οποία τελικά θα ανοίξει μέσα στο 2007. Η παραγωγή αναμένεται να είναι χαμηλή για τα δεδομένα του Hollywood, αφού θα κινηθεί γύρω στα 30εκ$.

Ας ελπίσουμε ότι το τελικό αποτέλεσμα θα είναι αντάξιο ενός από τα μεγαλύτερα λογοτεχνικά και φιλοσοφικά έργα του 20ου αιώνα, και όχι απλά μια εκμετάλλευση της φήμης του.

The Fountainhead (1949)

Man has a single choice; to think or not, and that is the gauge of his virtue

Μετά την τεράστια εκδοτική επιτυχία του βιβλίου της Ayn Rand "The Fountainhead" (που εκδόθηκε και στη χώρα μας πριν λίγα χρόνια ως "Κοντά στον Ουρανό" από την Ωκεανίδα), το 1943, η βασική του ιστορία έγινε και ταινία το 1949 σε σενάριο της Rand με πρωταγωνιστές τον Gary Cooper και την Patricia Neal.

H υπόθεση της ταινίας περιστρέφεται γύρω από την ασυμβίβαστη, ακέραιη και αλύγιστη φιλοσοφική στάση ζωής του πρωταγωνιστή (πηγαίνει ακόμα κι εργάτης σε λατομείο γρανίτη για να μην την προδώσει), του ιδιοφυή αρχιτέκτονα Howard Roark, την σκληρή μάχη του ενάντια στο κολλεκτιβιστικό κατεστημένο της εποχής του και την εκρηκτική ερωτική ιστορία του. Ενός αρχιτέκτονα που δεν διστάζει να ανατινάξει ένα συγκρότημα κατοικιών υπό κατασκευή για να υπερασπιστεί την ακεραιότητα της δημιουργίας του.

Η κυρίαρχη ιδέα που διατρέχει την ταινία είναι το κατά πόσο το δημιουργικό έργο του ανεξάρτητου ελεύθερου επαγγελματία αρχιτέκτονα μπορεί να αντιπαρατεθεί στη σύλληψη και τα αποτελέσματα που οφείλονται στη συλλογική προσπάθεια και στη συνεργασία περισσοτέρων ανθρώπων. Στην αντιπαράθεση του ενός, του ξεχωριστού, του πρωτουργού απέναντι στους πολλούς, τους μέσους και τη συλλογικότητα του μέσου όρου

Με την ερμηνεία του Gary Cooper έχουμε μια σχεδόν ανθρωπομορφική παράσταση της λιτότητας της μοντέρνας γραμμής που υπεστήριζε ο ήρωας της ταινίας αρχιτέκτονας Howard Roark. Με τον σταθερό, πράο, σίγουρο τόνο της φωνής του ενσαρκώνει με τον καλύτερο τρόπο τον ήρωα του βιβλίου. Η ταινία βασίζεται σε αυτό που λείπει από το σύγχρονο κινηματογράφο, τους διαλόγους και τους χαρακτήρες. Αν και υστερούν σαφώς σε σχέση με το βιβλίο (μερικοί είναι και εντελώς αλλαγμένοι) πετυχαίνει να δώσει μέσα από τις συγκρούσεις των χαρακτήρων την μάχη του δημιουργού με τον κλέφτη.

Η αλήθεια είναι ότι η ταινία είναι πολύ συμπυκνωμένη και παρ'όλ'αυτά λείπουν πολλά στοιχεία της πλοκής και χαρακτήρων του βιβλίου. Πολλοί οπαδοί του βιβλίου θα βρουν πολλά να λείπουν. Δεν είναι όμως μια απλή οπτικοποιημένη έκδοση του. Στέκει από μόνη της, ως αυτοτελές καλλιτεχνικό δημιούργημα, μεταφέροντας την ουσία της σκέψης της Ayn Rand, παρουσιάζοντας τον άνθρωπο όπως θα μπορούσε να είναι. (εδώ η απολογία στο δικαστήριο από το βιβλίο).

Ένας ύμνος στον άνθρωπο, την δημιουργικότητα, την ελευθερία, την ανεξαρτησία, την ακεραιότητα και την καταπληκτική τέχνη της αρχιτεκτονικής...