Παρασκευή, Αυγούστου 12, 2005

Η μοιραία έπαρση

Οι Άγγλοι landscape architects όταν σχεδιάζουν πάρκα, κήπους κτλ αφήνουν αρχικά ελεύθερους ανθρώπους να περπατήσουν όπου θέλουν στον δεδομένο χώρο που έχουν προς σχεδιασμό. Τα μονοπάτια που σχηματίζονται αυθόρμητα διαμορφώνουν τις λεγόμενες "γραμμές επιθυμίας". Κατόπιν, και με βάση αυτά τα αυθόρμητα μονοπάτια σχεδιάζουν τον όλο χώρο. Το τελικό σχέδιο λοιπόν είναι χαρακτηριστικό ανθρώπινης δράσης, όχι ανθρώπινου σχεδιασμου. Κανένα σχέδιο του αρχιτέκτονα δεν θα μπορούσε να προβλέψει και να ανταποκριθεί στις γραμμές επιθυμίας τόσο αποτελεσματικά, και οι αρχιτέκτονες εξωτερικών χώρων έχουν σωφροσύνη να δεχτούν ότι δεν μπορούν να ξεπεράσουν την συνδυασμένη λειτουργία μερικών δεκάδων έλλογων όντων που κατευθύνονται σε διαφορετικές κατευθύνσεις.

Την ίδια περίπου ιδέα ισχύει για την γέννεση των θεσμών σε μια κοινωνία με ένα μονοπάτι που σχηματίζεται όταν ένα πλήθος ανθρώπων περνάνε από το ίδιο σημείο. Ο κάθε άνθρωπος περνάει από το δεδομένο σημείο, δημιουργώντας το μονοπάτι, για δικούς του λόγους. Άλλος για να πάει για κυνήγι, άλλος για να πάει περίπατο, άλλος για να πάει στο χωράφι του, άλλος για να πάει στο πηγάδι. Ο καθένας έχει τις δικές του ανάγκες που προκύπτουν από την δική του ιεράρχηση αναγκών και προταιρεοτήτων. Το αυτό αυθόρμητο μονοπάτι, που δεν σχεδίασε και δεν ρυμοτόμησε κανένας, χρησιμεύει για την εξυπηρέτηση διαφορετικών στόχων και όλοι το χρησιμοποιούν αλλιώς χορταριάζει και χάνεται.

Οι επιτυχημένοι θεσμοί σε μια κοινωνιά προκύπτουν αυθόρμητα, είναι ασχεδίαστοι κανόνες που υιοθετούνται σταδιακά μέσα από την δοκιμή, τον πειραματισμό, την επιτυχία/αποτυχία, την επανάληψη και την μίμηση. Ο Hume έχει λάθος όταν λέει ότι οι ανθρώπινοι κανόνες δεν προκύπτουν λογικά. Δεν μπορούν να κατασκευαστούν λογικά ή να προβλεφθούν από έναν σχεδιαστή. Προκύπτουν όμως από την λογική δράση εκατομμύριων ανεξάρτητων, λογικώς σκεπτόμενων ανθρώπων, που δρουν με βάση διαφορετικές αρχές και κατευθύνονται σε διαφορετικούς στόχους. Δεν είναι ούτε θείοι, ούτε υπερφυσικοί, ούτε ενστικτώδεις, ούτε αναλλοίωτοι, ούτε υποχρεωτικοί.

Οι θεσμοί σε μια κοινωνία γεννιούνται, επικρατούν, γίνονται μέρος της παράδοσης, αμφισβητούνται και τελικά καταργούνται, ανάλογα με το κατά πόσο εξυπηρετούν τις "γραμμές επιθυμίας" των μελών της (δηλ ανταποκρίνονται στις ανάγκες των κατά βάση έλλογων δράσεων και σκοπών τους). Θεσμός είναι η γλώσσα που διρκώς εξελίσσεται, θεσμός ήταν η δουλοκτησία που καταργήθηκε όταν έγινε ασύμφορη και οι άνθρωποι εγκατέλειψαν αυτό το μονοπάτι, θεσμός είναι σήμερα η μισθωτή εργασία μέχρι να εκλείψει η χρησιμότητά της και αντικατασταθεί (φυσικά στο βαθμό που ο θεσμός ενσωματώνεται στην παράδοση υπάρχει μια υστέρηση). Θεσμός είναι και το χρηματοπιστωτικό σύστημα που ξεκίνησε με την διαδικασία του δανεισμού από την εποχή των πρώτων στοιχειωδων αγορών. Πέρασε στις τράπεζες του ιταλικού μεσαιώνα, στο τραπεζικό σύστημα της Αγγλίας ή της Ολλανδίας του 17ου αιώνα, για να καταλήξει στα περίπλοκα λειτουργίες και στα πολυσύνθετα προϊόντα της σύγχρονης εποχής.

Μια φιλελεύθερη κοινωνία δεν στοχεύει στο να σχεδιάζει θεσμούς, να κινητοποιεί τους πόρους μια κοινωνίας σε δωτούς σκοπούς, να μορφοποιεί οράματα, να επιβάλλει επιθυμίες και στόχους. Στοχεύει στο να αγκαλλιάσει τις "γραμμές επιθυμίας" των μελών της και να τις ανάγει σε θεσμούς και νόμους. Η βρετανική κοινωνία είναι το καλύτερο παράδειγμα τέτοιας περίπτωσης και το αγγλοσαξωνικό σύστημα δικαίου που κυριαρχεί η νομολογία και όχι η νομοθεσία είναι το πλέον αποτελεσματικό σε αυτήν την λειτουργία. Το Common Law τον Βρετανών δεν προτρέχει της αυθόρμητης τάξης, αλλά την θεσμοθετεί. Δεν προσφέρεται για κονστρουκτιβιτικές ιδέες μεγαλείου και δεν προσπαθεί να λύσει νομθετικά τα πολύπλοκα προβλήματα μιας κοινωνίας στην εξέλιξή της, αλλά εμπεδώνει την ίδια την εξέλιξη νομοθετικά (1), ακριβώς όπως οι αρχιτέκτονες επισημοποιούν τα μονοπάτια που αυθόρμητα σχηματίζουν οι περιπατητές.

Η κατοχύρωση του πλουραλισμού των ιδεών, η διαρκής προσπάθεια περιορισμού του κράτους στον ρυθμιστικό και όχι παρεμβατικό του ρόλο, ο πάντοτε οριζόμενος ιδιωτικός χώρος ελευθερίας ατόμων, επιχειρήσεων ή κάθε είδους ενώσεων είναι κύρια στοιχεία που επιτρέπουν την ανεξάρτητη στοχοθεσία και δράση εκατομμύριων μελών μιας ελεύθερης κοινωνίας. Αυτή η εκδοχή του φιλελευθερισμού, που έχει υιοθετηθεί εδώ και 200 χρόνια περίπου από τις αγγλοσαξωνικές καπιταλιστικές χώρες οδήγησε τις κοινωνίες τους σε πρωτοφανή επιτυχία και οι πολίτες τους ουδέποτε μετάνοιωσαν, όπως έκαναν αντίστοιχα οι Γερμανοί για τον εθνικοσοσιαλισμό, οι Ιταλοί για τον φασισμό, οι Ρώσοι για τον μαρξισμό-λενινισμό κτλ.

Ο σεβασμός των ατομικών δικαιωμάτων, το πρωτείο του ατόμου, οι κατοχύρωση των ελευθεριών του, είναι όλα θεμελιώδη στοιχεία μιας ανοιχτής φιλελεύθερης κοινωνίας διότι έτσι επιτρέπει τους ανθρώπους να σχηματίζουν ελεύθερα τις "γραμμές επιθυμίας" τους. Ακόμα και σε κοινωνίες ανελεύθερες οι άνθρωποι παλεύουν εκτός του πλαισίου της νομιμότητας και πάλι διαμορφώνουν τις δικές τους "γραμμές επιθυμίας" και πρωτόγονα μονοπάτια στον έκνομο τομέα. Και η αναγνώριση και θεσμοθέτηση αυτών των αυθόρμητων κανόνων είναι ο μόνος τρόπος να λειτουργήσουν οι κοινωνίες αυτές κάποια στιγμή όπως ο υπόλοιπος ανεπτυγμένος κόσμος (2).

Αντίθετα όλοι αυτοί που αρνούνται την ελευθερία του ατόμου να στοχοθετεί και λειτουργεί ανεξάρτητο, αυτοί που θέλουν να του επιβάλλουν ιδέες και επιθυμίες, αυτοί που αμφισβητούν τα θεμέλια της ατομικής ελευθερίας (τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα και την αγορά), τελικά επιδιώκουν να ακριβώς να αλλοιώσουν τα μονοπάτια της αυθόρμητης τάξης προς όφελος δικό τους ή των φαντασιώσεων τους. Διαβάλουν και διαστρέφουν κάθε φωνή που υπερασπίζεται την ατομική ελευθερία σε σχέση με τεχνητά σύνολα, προπαγανδίζουν ότι ξέρουν τις πραγματικές επιθυμίες του ατόμου καλύτερα από το ίδιο, εμφανίζουν θεωρίες για να εξηγήσουν τον σύνολο της ανθρώπινης δραστηριότητας (άσχετα να μπορούν να έχουν να έχουν άποψη για να ένα ελάχιστο τμήμα της), προσπαθούν να ντύσουν τις γενικεύσεις τους με το κύρος του ορθολογισμού ή της επιστήμης.

Η φιλοδοξία να κατασκευάσει κανείς θεσμούς έξω από την κοινωνία και να τους επιβάλλει σ’αυτήν ως καλύτερους, ορθολογικότερους, δικαιότερους κτλ είναι μια διαδεδομένη τάση, μακρία όμως από κάθε φιλελεύθερη θεώρηση και πρακτική. Είναι μια επικίνδυνη αλαζονική πλάνη με ρίζες στον κονστρουκτιβισμό του Decartes, του Hobbes και του Roussau. Δημιουργήθηκε σιγά σιγά η ψευδαίσθηση πως ο ανθρώπινος νους μέσω του κριτηρίου του ορθού Λόγου, ότι τάχα μπορεί συνειδητά να καλυτερεύει, να απορρίπτει ή να εγκθιδρύει νέους θεσμούς. Γίνεται εμφανές για ποιο λόγο στράφηκε το ενδιαφέρον των κοινωνικών επιστημών στο συγκεκριμένο, γνωστό, ηθελημένο και σκόπιμο. Σημαντικό ίσον λογικά αποδείξιμο άρα προτιμητέο (3).

Αυτό που ο Hayek έβλεπε ως αλαζονικό ανθρωπομορφισμό και ονόμασε μοιραία έπαρση (4). Είναι η πλάνη ότι μπορεί η, έστω και ορθολογική, διανοητική προσπάθεια ένος ατόμου ή μιας ομάδας να προβλέψει τα αποτελέσματα και τις κατευθύνσεις εκατομμυρίων αυτόνομων έλλογων ανθρώπων. Αυτήν την πλάνη κατακεραυνώνει ο Popper όταν επιτίθεται για τον ιστορικισμό (5) και στις κατασκευαστικές θεωρίες (6).

Αυτή η γοητευτική αλαζονία χαρακτηρίζει κάθε ιδεολογικό σύστημα που περιορίζει την ατομική ελευθερία προς όφελος κοινών σκοπών και οραμάτων, και παρέσυρε χιλιάδες ορθολογιστές στα αγκίστρια του σοσιαλισμού ή του φασισμού. Όπως παρέσυρε και εκατομμύρια ευθυνόφοβους ανθρώπους να εμπιστευτούν τα οράματα, τα σχέδια και την σοφία μεγάλων και χαρισματικών ηγετών για αποποιηθούν της ευθύνης που συνεπάγεται η αυτόνομη έλλογη ύπαρξη. Κι όμως τα λάθη τους δεν χρειαζόταν να έρθει ο 20ος αιώνας για να τα καταδείξει στην πράξη, χρειαζόταν λιγότερη πίστη στον ορθολογισμό και περισσότερη χρήση του όπως των Locke, Hume ή του Βολταίρου.

Ακόμα και σήμερα όμως η αλαζονία αυτή είναι παρούσα, και με μηδενικό πια ορθολογικό υπόβαθρο. Οι πολιτικές παρεμβάσεις για την διόρθωση της κοινωνίας συνεχίζονται με ένα τρόπο όλο και πιο απροκάλυπτο που δείχνει ότι πρόκειται μόνο για εξυπηρέτηση ομάδων πολιτικής πίεσης. Οι θεωρίες κατασκευής καλύτερων συνθηκών έχουν διαψευστεί. Οι εχθροί της ατομικής ελευθερίας και των πυλώνων της δεν έχουν πια προτάσεις, οράματα, χαρισματικούς ηγέτες. Ούτε από τα δεξιά ούτε από τα αριστερά. Όμως η έπαρση ότι μπορούν να επιβάλλουν στους άλλους τις απόψεις τους, η αλαζονία ότι ξέρουν καλύτερα το συμφέρον του διπλανού τους από τον ίδιο και σε κάποιες περιπτώσεις η ευθυνοφοβία τους κρατά εγκλωβισμένους στον στρουνθοκαμηλισμό. Στην αυταπάτη της αναμονής νέων σχεδίων, νέων ιδεολογιών και νέων ηγετών. Οι πολίτες στο τέλος θα χαράξουν τα μονοπάτια τους ερήμην τους.

(1) Πορεία προς τον φιλελευθερισμό, Μ. Δραγούμη
(2) Το μυστήριο του Κεφαλαίου, Χ. Ντε Σότο
(3) Hayek: Λογική και εξέλιξη, Σ. Μεταξάς
(4) The Fatal Conceit, F.A. Hayek
(5) The Poverty of Historicism. K. Popper
(6) Η ανοιχτή κοινωνία και οι εχθροί της, Κ. Πόππερ

11 σχόλια:

ΤΑΣΟΣ είπε...

ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ "ΜΟΝΟ"

ΜΟΝΟ ΟΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΤΕΙ ΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΕΣ ΚΑΙ ΟΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΝΑ ΖΗΣΟΥΝ ΩΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΚΑΙ ΙΣΟΙ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΚΑΙ ΝΑ ΑΣΚΗΣΟΥΝ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.

ΜΟΝΟ ΟΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΙ ΠΛΗΡΩΣ ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΜΠΟΡΕΙ ΚΑΘΕΝΑΣ ΝΑ ΑΠΟΛΑΜΒΑΝΕΙ ΠΛΗΡΩΣ ΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ, ΤΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ.

ΜΟΝΟ ΟΠΟΥ ΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ, ΟΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΣΕΒΑΣΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ Η ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΔΙΑΦΩΝΙΑ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΕΣΜΕΥΣΗ ΜΠΟΡΟΥΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΝΑ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΟΥΝ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΕΠΑΡΚΗ ΤΡΟΦΗ, ΚΑΤΟΙΚΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣ.

ΜΟΝΟ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΑΥΤΑ ΤΑ ΔΙΑΚΑΙΩΜΑΤΑ ΝΑ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΟΥΝ ΜΙΑ ΑΞΙΟΠΡΕΠΗ ΖΩΗ

"Η ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΤΑΞΗ"
ΕΣΚ - ΙΣΤΑΜΕ

Roark είπε...

Καλά το ξεκίνησε αλλά κάπου το έχασε.

Όλως τυχαίως το έχω διαβάσει το παραπάνω βιβλίου του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος και είχα ρίξει πολύ γέλιο με κάποιες χοντράδες, πολλές αντιφάσεις (δεν είναι γραμμένο από ένα συγγραφέα) και τις προσπάθειές του να συμβιβάσει τα ασυμβίβαστα.

Κάποια στιγμή θα τις σχολιάσω.

ultrasonic15 είπε...

Δε θα μπορούσα να συμφωνώ περισσότερο με ένα τέτοιο κείμενο :)

Promitheus είπε...

Σε γενικές γραμμές συμφωνώ με το κείμενο σου, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε μάλιστα και για ενός είδους χαοτική αυτοοργάνωση των ανθρώπινων κοινοτήτων που καθιστά την εκ των άνω εποπτεία ριζικά καταστροφική για την ίδια την κοινωνία. Έχω κάποιες ενστάσεις όσον αφορά την συχνή χρήση του όρου κονστρουκτιβισμός με ιδιαιτερα αρνητική χροιά. Ο κονστρουκτιβισμός δεν είναι τόσο μια πολιτική στρατηγική , όσο μια κοινωνιολογική θεωρία που υποστηρίζει ότι αυτό που αποκαλούμε ανθρώπινη συνείδηση, χαρακτήρας, ψυχολογική υπόσταση διαμορφώνεται σε έναν καθοριστικό βαθμό από τις θεσμοποιημένες δομές που περιβάλλουν το άτομο (εκπαίδευση, κράτος, αγορά, μη-αγορά, οικογένεια κλπ) και τελικά το μορφοποιούν μέσα από τα κανάλια της ιδιαίτερης φύσης του βεβαίως. Από θεωρητικής απόψεως ο κονστρουκτιβισμός προσφέρει ισχυρά εργαλεία στην κατανόηση των ανθρώπινων κοινωνιών. Στο πεδίο της πρακτικής πολιτική η χρήση αυτών των εργαλείων ως μέσα ελέγχου και υπακοής, ως μέσα χειραγώγησης της σωματικότητας των κοινωνών (εξουσία επί του σώματος κατά τη φουκωική εκδοχή, κυριαρχία πάνω στη σάρκα σύμφωνα με τον Μερλώ Ποντύ)συστήνει αυτό που ό Μπάροουζ θα αποκαλούσε, τρέλα των ελεγχομανών. Κατά συνέπεια και όπως ορθά επισημαίνεις σε επίπεδο πολιτικής στρατηγικής η μόνη λύση είναι η υπέρβαση του κονστρουκτιβισμού και η διάλυση του στις ανώτερες συνθέσεις της κοινωνικής αυτοθέσμισης.

Roark είπε...

Για να είμαι απόλυτα ακριβής αναφερόμουν στον κατασκευαστικό ορθολογισμό, σε αντιδιαστολή με τον εξελικτικό ορθολογισμό (όπως τον ονομάζει ο Hayek) ή κριτικό ορθολογισμό (όπως προτιμά να τον ονομάζει ο Popper). Το άρθρο του Σ.Μεταξά που χρησιμοποιώ τα διευκρινίζει πολύ ωραία.

Θέλω μόνο να προσθέσω δύο λόγια για τους εχθρούς του φιλελευθερισμού. Επειδή οι ίδιοι κατέχονται από κατασκευαστικές φαντασιώσεις και πιστεύουν ότι μπορούν να στήσουν θεσμούς και κοινωνίες δίχως την αναγκαία πολιτική και οικονομική ατομική ελευθερία, τείνουν να βλέπουν τα αποτελέσματα των φιλελεύθερων κοινωνίων ως κατασκευασμένα και όχι αυτοδημιούργητα σε συνθήκες ελευθερίας.

Όλοι αυτοί βλέπουν σκοτεινά σχέδια, συνωμοσίες, συμφέροντα κτλ που να καθοδηγούν τις εξελίξεις. Πχ αντιμετωπίζουν την παγκοσμιοποίηση όχι ως μια διαδικασία σε εξέλιξη, αποτέλεσμα τις διάδοσης της τεχνολογίας, της πρόσβασης στην πληροφορία, την βελτίωση των μεταφορών κτλ αλλά ως σχέδιο εκπορευόμενο από αόριστα κέντρα.

ultrasonic15 είπε...

Σωστά αυτά που λες για τις θεωρίες συνωμοσίας. Πάντως, όπως λέει και ο μέγας λιακόπουλος 'ο καιρός γαρ εγγύς' και όταν 'ξυπνήσει η κόκκινη αρκούδα' .... (πλάκα κάνω...).
Ωστόσο, να προσθέσω ότι στα των θεωριών συνωμοσίας είναι να μη σου βγει το όνομα. Κραχτό παράδειγμα ο βαθιά 'ανθρωπιστής' και 'ειρηνόφιλος' 'χένρυ κίσιγκερ' και οι πολιτικές αναταραχές που προκάλεσε σε ουκ ολίγες χώρες του κόσμου (κυρίως ν. αμερική, ν/α ασία κλπ.) - μεγάλο ταλέντο στο να βάζει λεπίδι σε χώρες έτσι απλά. Άμα μένεις στη Χιλή π.χ. ή στη άντε να μη θεωρείς ότι ο Πινοσέτ καραδοκεί κάπου. Παντού θα βλέπεις τα φαντάσματα των μυστικών υπηρεσιών.
Σύμφωνος με αυτά που λες είμαι, αλλά όταν κάποιες χώρες έχουν τη σύγχρονη ιστορική τους πορεία χέρι χέρι (όχι με τον καρατζαφέρη) με βρώμικα παιχνίδια των μυστικών υπηρεσιών που έριχναν (και 'ψυχρού πολέμου' επιτρέποντος) κυβερνήσεις και προκαλούσαν αναταραχές, τι άλλο να διδαχτούν? Αυτή ήταν η πραγματικότητά τους, από κει έχουν βιώματα και τα βιώματα φυσικά διαμορφώνουν απόψεις.

Roark είπε...

Για να μην υπάρχουν παρερμηνείες, η εκ των άνω εποπτεία δεν είναι καταστροφική, είναι αναγκαία. Αλλιώς δεν μπορούν να διασφαλιστούν τα ατομικά δικαιώματα και τς ελευθερίες των πολιτών που καθιστούν δυνατή την αυτόνομη δράση τους και την δημιουργία νέων κανόνων. Αυτό άλλωστε φαίνεται ξεκάθαρα όταν οι άνθρωποι προσπαθούν να αυτοργανωθούν εκτός του πλαισίου της νομιμότητας. H εκ των άνω παρέμβαση είναι καταστροφική (αυτό νομίζω είναι και το πνεύμα των λεγομένων του promitheus).


Δεν χωρά αμφιβολία οτι στο επίπεδο της πολιτικής διακυβέρνησης παίζονται πολλά, για τα οποία ποτέ δεν μαθαίνουμε την αλήθεια. Αυτά όμως δεν είναι οι μόνες εμπειρίες και τα μόνα βιώματα ενός λαού (δηλαδή του κάθε τόμου χωριστά, διότι ο λαός ως σύνολο δεν έχει ούτε βιώματα, ούτε εμπειρίες, ούτε καμία άλλη ιδιότητα/χαρακτήρα/δικαίωμα πέρα από αυτά των επιμέρους μελών του). Όσοι επιμένουν να βλέπουν με παρωπίδες και να προσπαθούν να διδαχτούν μόνο τις διαμάχες για την εξουσία είναι υπεύθυνοι οι ίδιοι για τις πλάνες τους.

Promitheus είπε...

Η εποπτεία (με την έννοια της διείσδυσης στην προσωπική ζωή , στα οργουελιανά πρότυπα) της ανθρώπινης δραστηριότητας από έναν πανοπτικό μηχανισμό ελέγχου σαν το κράτος είναι καταστροφική για την ανθρώπινη κοινότητα καθώς διαλύει το στοιχείο της ιδιωτικότητας μέσα στα πλαίσια της κοινωνικής συνύπαρξης και οδηγεί τον πολίτη σε ένα διαρκές στάτους ελέγχου δίνοντας στην ελευθερία όχι θετικό αλλά αρνητικό προσδιορισμό. (δηλαδή σε ένα σύστημα ανωτέρω εποπτείας δεν είμαι "ελεύθερος για να πράξω κάτι", αλλά "δεν μου απαγορεύεται" να κάνω κάτι μετά από τον συνολικό έλεγχο που θα μου ασκήσουν οι γραφειοκράτες και με την έγκριση τους, οι έννοιες είναι λεπτές ελπίζω να γίνομαι κατανοητός). Η μόνη λύση για όλα αυτά τα προβλήματα είναι η οργανική συρρίκνωση του κράτους και κατά συνέπεια του ασκούμενου ελέγχου. Το ζήτημα της εποπτείας και της παρέμβασης παίζει ιδιαίτερα στα πεδία των προληπτικών ελέγχων και των προσωπικών παρακολουθήσεων εκ μέρους του κράτους σε νομικό και φιλοσοφικό επίπεδο. Σε μια ανοιχτή ελευθεριακή κοινωνία το κράτος δεν εποπτεύει, προασπίζεται. Δηλαδή θέλουμε ένα κράτος που να "παρεμβαίνει" χωρίς να "εποπτεύει" μέσα σε ιδιαίτερα στενά και προκαθορισμένα όρια που τίθενται από το νόμο. Εν συντομία μια κοινωνία όπου είμαστε ελεύθεροι για τα πάντα "εκτός αν", και όχι έναν χώρο όπου μας απαγορεύονται τα πάντα ¨"εκτός αν".

S G είπε...

ενδιαφερον θεμα.

βεβαια δεν ειμαι σιγουρος οτι η αυθορμητη οργανωση των κοινωνιων φερνει στο τελος παντα καλα αποτελεσματα. Φανταζομαι μακροπροθεσμα και υπο προϋποθεσεις ναι, αλλα βραχυπροθεσμα οχι (αλλιως η Ελλαδα της αυθαιρεσιας θα επρεπε να ειναι το πλουσιοτερο κρατος στην ΕΕ).

παντως για την διαφορα φιλοσοφιων αγγλοσαξονων και ηπειρωτων Ευρωπαιων τα χει πει παρα πολυ ωραια και ο Κρουγκμαν...

珊珊李 είπε...

情趣用品,情趣,色情漫畫,情色網,情色a片,情色遊戲,85cc成人片,嘟嘟成人網,成人網站,18成人,成人影片,成人交友網,成人貼圖,成人圖片區,成人圖片,成人文章,成人小說,成人光碟,微風成人區,免費成人影片,成人漫畫,成人文學,成人遊戲,成人電影,成人論壇,成人,做愛,aio,情色小說,ut聊天室,ut聊天室,豆豆聊天室,聊天室,尋夢園聊天室,080視訊聊天室,免費視訊聊天,哈啦聊天室,視訊聊天,080聊天室,080苗栗人聊天室,6k聊天室,視訊聊天室,成人聊天室,中部人聊天室,免費視訊,視訊交友,視訊美女,視訊做愛,正妹牆,美女交友,玩美女人,美女,美女寫真,美女遊戲,hi5,hilive,hi5 tv,a383,微風論壇,微風,伊莉,伊莉討論區,伊莉論壇,sogo論壇,台灣論壇,plus論壇,plus,痴漢論壇,維克斯論壇,情色論壇,性愛,性感影片,校園正妹牆,正妹,AV,AV女優,SEX,走光,a片,a片免費看,A漫

珊珊李 είπε...

成人漫畫,成人文學,成人遊戲,成人電影,成人論壇,成人,做愛,aio,情色小說,ut聊天室,ut聊天室,豆豆聊天室,聊天室,尋夢園聊天室,080視訊聊天室,免費視訊聊天,哈啦聊天室,視訊聊天,080聊天室,080苗栗人聊天室,6k聊天室,視訊聊天室,成人聊天室,中部人聊天室,免費視訊,視訊交友,視訊美女,視訊做愛,正妹牆,美女交友,玩美女人,美女,美女寫真,美女遊戲,hi5,hilive,hi5 tv,a383,微風論壇,微風,伊莉,伊莉討論區,伊莉論壇,sogo論壇,台灣論壇,plus論壇,plus,痴漢論壇,維克斯論壇,情色論壇,性愛,性感影片,校園正妹牆,正妹,AV,AV女優,SEX,走光,a片,a片免費看,A漫,h漫,成人漫畫,免費A片,色情網站,色情遊戲,情色文學,麗的色遊戲,色情,色情影片,同志色教館,色色網,色遊戲,自拍,本土自拍,kk俱樂部,後宮電影院,後宮電影,85cc免費影城

Enter your email address:

Delivered by FeedBurner
















Join the Blue Ribbon Online Free Speech Campaign








Referrers

Based on original Visionary template by Justin Tadlock
Visionary Reloaded theme by Blogger Templates | Distributed By Magazine Template

Visionary WordPress Theme by Justin Tadlock